Không đi theo mô hình tour truyền thống, Vũ Thị Thái An (Annie Vũ) – CEO & Founder của Tubudd tin rằng trải nghiệm du lịch thực sự được tạo nên bởi con người, qua những câu chuyện đời thường, những món ăn hay góc phố nhỏ chan chứa kỉ niệm. Vì thế, năm 2017, Annie bắt đầu hành trình khởi nghiệp của mình với Tubudd – Một nền tảng công nghệ kết nối khác du lịch và người bản địa nhằm sáng tạo và cá nhân hóa trải nghiệm du lịch.

Đại dịch COVID-19 đã khiến ngành du lịch toàn cầu chững lại, nhưng đồng thời làm nổi bật giá trị cốt lõi của mô hình Local Buddy: Sự gần gũi, linh hoạt và chân thật. Khi du khách quốc tế quay trở lại Việt Nam, họ tìm kiếm trải nghiệm “sống như người bản địa”, thay vì chạy theo các điểm tham quan đông đúc. Những người bạn đồng hành của Tubudd trở thành cầu nối giữa du khách và đời sống địa phương. Họ không chỉ dẫn đường, mà kể chuyện, chia sẻ ký ức, mở ra một Hà Nội giàu chiều sâu văn hóa mà du khách khó có thể tiếp cận nếu đi một mình.

Trong cuộc trò chuyện dưới đây, Annie Vũ chia sẻ về hành trình trở về Việt Nam để xây dựng Tubudd, cách mô hình Buddy hoạt động và tiềm năng du lịch sáng tạo của Hà Nội – Thành phố mà chị gọi là “lớp học trưởng thành” của chính mình.

Chị Annie Vũ chia sẻ về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam (Ảnh: FBNV)

Ý tưởng khởi nghiệp từ trải nghiệm cá nhân

Từ đâu mà chị có ý tưởng thành lập Tubudd?

Annie Vũ: Tubudd được hình thành qua những chuyến đi của tôi khi còn học và làm việc tại Anh Quốc. Ở bất kỳ thành phố nào trên thế giới, tôi luôn muốn có một người bản địa đồng hành. Không phải hướng dẫn viên, mà là một người bạn hiểu văn hóa, hiểu đời sống, có thể dẫn mình đi ăn đúng quán, vào đúng ngõ, nghe đúng câu chuyện. Vì thế, tôi bắt đầu xây dựng Tubudd như một nền tảng công nghệ du lịch kết nối du khách với những người bạn bản địa.

Mô hình này không phải phát kiến mới của riêng tôi. Hàng trăm năm trước, khi các nhà thám hiểm hay nhà nghiên cứu đi đến một vùng đất lạ, họ đều cần người địa phương đi cùng. Việc tôi làm là chuyên nghiệp hóa mô hình này, phân loại và đưa tất cả mọi thứ lên nền tảng trực tuyến để cả thế giới có thể dễ dàng tiếp cận.

Vì sao chị lại quyết định đưa mô hình Local Buddy về Việt Nam để phát triển?

Annie Vũ: Năm 2018, tôi trở về Việt Nam và nhận thấy rằng những người bạn quốc tế của mình cũng có nhu cầu tương tự. Họ mong muốn được trải nghiệm cuộc sống thật sự tại quốc gia mà mình đặt chân đến. Nhưng ở Việt Nam thời điểm ấy, thách thức lớn nhất không phải là làm sản phẩm, mà là thuyết phục hệ sinh thái: Từ cơ quan quản lý đến các công ty du lịch truyền thống. Nhiều người xem Tubudd như đối thủ và không tin mô hình này có thể hoạt động tại Việt Nam.

Thế nhưng, tôi vẫn chọn về đây phát triển bởi niềm tin rằng Hà Nội và Việt Nam vẫn còn rất nhiều câu chuyện chưa được kể đúng cách. Mình có văn hoá, có con người, có trải nghiệm nhưng thiếu một hệ thống để kết nối tất cả điều đó với đúng đối tượng du khách.

Còn về lựa chọn bắt đầu từ Hà Nội là bởi vì đây là nơi tôi đã trải qua nhiều năm đại học, vật lộn, bươn chải và giờ quay về lập nghiệp. Tôi có một mối quan hệ “love–hate” với thành phố này (có lúc yêu, có lúc không) nhưng cũng chính cảm xúc đó khiến tôi tin rằng Hà Nội xứng đáng có một mô hình du lịch sâu sắc và tử tế hơn.

Thật ra, những năm đầu lập nghiệp rất khó khăn. Tôi làm việc trung bình 14–16 tiếng mỗi ngày trong suốt vài năm và đôi khi bị nhìn nhận là “may mắn”. Nhưng trong ngành khởi nghiệp, không có may mắn nào tồn tại nếu không có sự chuẩn bị và nỗ lực.

Chị định nghĩa thế nào về mô hình Buddy của Tubudd? Mô hình này khác gì tour truyền thống hoặc dịch vụ tự do?

Annie Vũ: Tubudd không tạo ra một nghề mới. Như đã nói ở trên, Buddy vốn đã tồn tại trong lịch sử hàng trăm năm khi những nhà thám hiểm, thương nhân hay người nước ngoài đến Việt Nam thường có những người bản địa đồng hành.

Điểm khác biệt ở Tubudd là tính chuyên nghiệp và khả năng phân loại bằng công nghệ. Chúng tôi đưa mọi nhóm người phù hợp lên cùng một nền tảng: Hướng dẫn viên có thẻ, người bản địa hiểu sâu văn hoá, người trẻ giỏi ngoại ngữ, người kể chuyện tốt… và “match” họ với những người có nhu cầu phù hợp. Từ đó, Buddy không chỉ là hướng dẫn viên. Họ là người đồng hành, chia sẻ câu chuyện cá nhân, ký ức của thành phố, hỗ trợ các nhu cầu khác của du khách trong chuyến đi.

Chúng tôi hệ thống hóa Buddy thành nhiều nhóm như: Travel Buddy dành cho du khách muốn khám phá văn hoá – ẩm thực – cuộc sống địa phương theo cách gần gũi; Business Buddy hỗ trợ các chuyên gia, nhà đầu tư, doanh nhân quốc tế sang Việt Nam làm việc; Medical Buddy dành cho người nước ngoài gặp khó khăn khi tiếp cận hệ thống y tế Việt Nam hay Expert Buddy dành cho các trải nghiệm chuyên sâu như nghệ thuật, kiến trúc, ẩm thực đặc sản, thủ công… Tubudd đóng vai trò trung gian và đảm bảo chất lượng của đội ngũ này bằng việc xây dựng cộng đồng và đánh giá thường xuyên. Khả năng phân loại và đảm bảo chất lượng cũng là một trong những lợi thế của Tubudd.  

Dù ở nhóm nào, Tubudd cũng tập trung tuyển chọn Buddy có khả năng ngôn ngữ và sự am hiểu đời sống địa phương. Từ đó hỗ trợ du khách theo hướng cá nhân hóa – điều mà các tour truyền thống khó mà đạt được.

Các buổi đào tạo diễn ra thường xuyên tại văn phòng của Tubudd (Ảnh: Tubudd)

Công nghệ đóng vai trò như thế nào trong sự phát triển của Tubudd?

Annie Vũ: Điều thú vị là công nghệ không tạo ra cá nhân hoá, con người tạo ra điều đó. Mỗi Buddy là một cá tính, một câu chuyện. Không ai giống ai cả, nên bản thân họ đã là cá nhân hoá rồi.

Công nghệ ở Tubudd đóng vai trò công cụ giúp du khách tìm đúng người phù hợp, giúp Tubudd phân loại các Buddy theo ngôn ngữ, tính cách, kinh nghiệm, vị trí địa lý và đảm bảo mọi người diễn ra minh bạch và đáng tin cậy hơn.

Vậy làm thế nào để Buddy xây dựng một hành trình trải nghiệm sáng tạo?

Annie Vũ: Trải nghiệm mà Tubudd xây dựng đều phải bắt đầu từ yếu tố con người. Tất cả các Buddy đều bắt đầu hành trình với du khách bằng những cuộc trò chuyện với rất nhiều câu hỏi khách thích gì, muốn gì, ưu tiên điều gì. Có người chỉ muốn chụp ảnh đẹp; có người muốn ăn ở những quán mà chỉ dân địa phương mới biết; có người thích đi bộ qua những con ngõ nhỏ; có người lại chỉ muốn khám phá đời sống đường phố.

Từ những thông tin đó, Buddy “dệt” nên một hành trình dựa trên cá tính của chính họ và sở thích của khách. Một Buddy ở Hà Nội có thể dẫn khách qua Hồ Tây vào buổi chiều, qua những tiệm cà phê nhỏ không tên, rồi kể câu chuyện về một quán phở mà họ đã ăn từ khi 5 tuổi. Một Buddy khác có thể đưa khách đi làm gốm, làm hương, hoặc tham gia vào các hoạt động rất đời thường mà tour truyền thống không có. Hay một Business Buddy sẽ biết có bao nhiêu loại giấy tờ cần chuẩn bị, thời gian nào cần di chuyển hay đi đường nào nhanh nhất tới các địa điểm tiếp theo.

Không có hành trình nào giống hành trình nào và đó chính là sáng tạo.

Du lịch Hà Nội không “cưỡi ngựa xem hoa”

Với chị, điều gì đáng khám phá nhất ở Hà Nội?

Annie Vũ: Nếu phải chọn một thứ, tôi chọn ẩm thực và con người.

Ẩm thực Hà Nội không chỉ là phở, bún chả hay cà phê trứng. Nó là câu chuyện của từng gia đình, từng thế hệ, từng góc phố. Một du khách có thể tự tìm địa chỉ trên Google, nhưng họ sẽ không bao giờ biết vì sao quán đó tồn tại 40 năm, ai là người nấu, hương vị đã thay đổi thế nào, hay tại sao một người Hà Nội lại gắn bó với nó đến vậy.

Điều đáng khám phá nhất không phải món ăn, mà là câu chuyện sau món ăn và những người tạo nên chúng.

Chị Annie và Tubudd tổ chức các hoạt động cộng đồng tại Hà Nội (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Mô hình của Tubudd tạo nên trải nghiệm khác biệt như thế nào cho du khách khi đến với Hà Nội?

Điều làm cho mô hình Buddy của Tubudd khác biệt là hành trình được tạo ra từ ba lớp trải nghiệm đan vào nhau. Thứ nhất là câu chuyện cá nhân của chính Buddy, như: Tuổi thơ bên Hồ Tây, con ngõ họ lớn lên, những hàng quán họ gắn bó cả chục năm… Thứ hai là nhu cầu thật của du khách: Có người chỉ muốn chụp ảnh đẹp, có người muốn ăn ở những nơi “chỉ người Hà Nội biết”… Thứ ba là nhịp sống thật của Hà Nội: Đường tàu, chợ sáng, quán cà phê khuất trong ngõ, những làng nghề bên bờ sông hay những hàng phố ít người biết nhưng lại rất “Hà Nội”.

Điểm thú vị là nhiều du khách, nhất là du khách quốc tế chỉ dành rất ít thời gian ở Hà Nội. Họ thường chỉ dừng chân vài tiếng giữa những chuyến đi dài hơn, vì thế Buddy phải “cô đọng” Hà Nội thành một hành trình ngắn mà vẫn đủ cảm xúc và chiều sâu. Tôi luôn nhìn thấy một điều lặp lại: Du khách nhớ Hà Nội bởi cảm giác chứ không bằng các checklist.

Chính vì vậy, mô hình Buddy tạo ra sự khác biệt ở ký ức. Du khách thường kể rằng họ được ăn tô phở mà gia đình Buddy ăn suốt 20 năm, được nghe câu chuyện về một con phố nơi Buddy đã lớn lên hay được dẫn vào một quán cà phê nhỏ không hề xuất hiện trên bản đồ. Những kỷ niệm ấy không thể mua bằng tiền. Và Buddy không chỉ giúp du khách nhìn Hà Nội, mà giúp họ cảm được thành phố này.

Theo quan sát của chị, tiềm năng của thị trường du lịch của Hà Nội sẽ phát triển như thế nào trong 3-5 năm tới?

Annie Vũ: Hà Nội là “điểm trung chuyển vàng”. Từ đây có thể đi Hạ Long, Sa Pa, Hà Giang, Mộc Châu, Ninh Bình, Hải Phòng… Tôi nhìn nhận đây là cơ hội cho những sản phẩm du lịch sáng tạo, cá nhân hoá và bền vững.

Miền Bắc có bốn mùa rõ rệt, văn hoá đa dạng, nhiều dân tộc, nhiều làng nghề tạo nên một hệ sinh thái trải nghiệm phong phú cùng điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều sản phẩm du lịch theo những nhu cầu khác nhau.

Vì thế, tôi tin rằng 3–5 năm tới, Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung sẽ thu hút lượng du khách lớn từ Úc và các nước nói tiếng Anh. Tôi chỉ mong hạ tầng, sân bay, dịch vụ và trải nghiệm được nâng cấp thêm để giữ được lượng khách này lâu dài.

Tubudd sẽ tiếp tục mở rộng buddy tại nhiều địa phương. Và với Hà Nội, tôi muốn biến thành phố thành một trong những điểm đến đáng trải nghiệm nhất châu Á, không chỉ “đáng đến”.

Biến Hà Nội thành điểm “đáng trải nghiệm” tại châu Á (Ảnh: Tubudd)