Biennale Photo Hanoi ’25 càng trở nên sôi nổi với nhiều hoạt động mở rộng trải khắp thành phố. Bên cạnh các triển lãm, các chương trình mở rộng đã tạo thành một không gian học tập và đối thoại đa chiều – Nơi cộng đồng nhiếp ảnh, nghệ sĩ trẻ, sinh viên mỹ thuật cho tới những nhà nghiên cứu, giám tuyển và khán giả yêu nghệ thuật đều có cơ hội tiếp cận những xu hướng thị giác mới, trực tiếp trao đổi với chuyên gia quốc tế và mở rộng thực hành của mình trong bối cảnh nhiếp ảnh đang chuyển mình mạnh mẽ…

Chuỗi 3 tọa đàm – bàn tròn tại Complex 01

Chuỗi tọa đàm tại Complex 01 mở đầu tháng sự kiện, quy tụ hơn 30 diễn giả Việt Nam, châu Á và châu Âu. Các cuộc thảo luận diễn ra trong ba buổi liên tiếp, từ 03 đến 07/11, cung cấp cái nhìn toàn cảnh về sự nghiệp nhiếp ảnh, hệ sinh thái hỗ trợ quốc tế và những biến động của thực hành hình ảnh trong thời đại AI.

Tọa đàm đầu tiên – “Phác họa sự nghiệp nhiếp ảnh trong bối cảnh quốc tế” mở ra loạt trao đổi thẳng thắn về nghề nghiệp – Từ con đường sống bằng nghề, vai trò của giáo dục nhiếp ảnh đến triển vọng giám tuyển và thị trường sưu tập ảnh. Các nghệ sĩ và nhà quản lý văn hóa Việt Nam và quốc tế chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, giúp người trẻ hình dung các hướng đi dài hơi trong lĩnh vực sáng tạo.

Tọa đàm “Tái định nghĩa vai trò của nhiếp ảnh trong thời AI” đặt trọng tâm vào những giao thoa mới giữa nhiếp ảnh, công nghệ và các ngành nghệ thuật thị giác. Những suy tư về ranh giới “ảnh là ảnh” và các giá trị cốt lõi của hình ảnh trong bối cảnh kỹ thuật số mở ra nhiều hướng tiếp cận mới cho người làm nghề.

Tọa đàm “Nhiếp ảnh ngày nay có đang trở lại ngày xưa” kết hợp workshop và trình diễn kỹ thuật analog. Các nghệ sĩ trình bày quá trình phục hồi kỹ thuật buồng tối, wet plate, large format, đồng thời chỉ ra tiêu chuẩn vật liệu và in ấn đạt chuẩn bảo tàng. Buổi gặp gỡ mang tính thực hành cao, tạo điều kiện để người tham dự trực tiếp tìm hiểu thiết bị và đặt câu hỏi chuyên môn ngay tại chỗ.

Đào sâu câu chuyện nhiếp ảnh trong các buổi chiếu phim tư liệu và ra mắt sách

Chuỗi sự kiện tiếp tục được mở rộng bằng hai buổi chiếu phim mang tính tư liệu độc đáo. “Vô tận: Thế giới của Luigi Ghirri” tại Casa Italia đưa khán giả vào thế giới thị giác tinh tế của bậc thầy nhiếp ảnh Ý, nơi cảnh quan thường nhật trở thành chất liệu để chiêm nghiệm về cái đẹp.

Song song, bộ phim tài liệu về Nhiếp ảnh gia Marc Riboud gợi mở hành trình của một nhân chứng lịch sử, người đã để lại những hình ảnh mang tính biểu tượng về chiến tranh và tinh thần phản kháng của thế kỷ 20, trong đó Việt Nam là một phần không thể thiếu.

Bên cạnh các buổi chiếu phim, hai buổi ra mắt sách cũng là điểm nhấn quan trọng. “Những ký ức phai mờ” tái hiện mối quan hệ cha – con qua hành trình đối diện với mất mát, như một đối thoại nối dài cảm hứng từ tư tưởng của Roland Barthes về ký ức và cái chết.

 Trong khi đó, “Hanoi 1987” của Jean-Charles Sarrazin mở ra một Hà Nội cuối thập niên 1980 qua góc nhìn của người nghệ sĩ trẻ đến từ Pháp. Đây là một tư liệu quý giá về đời sống thời Đổi mới, đồng thời được trưng bày trong Biennale năm nay.

Art tour và thảo luận trực tiếp với các nghệ sĩ tại các triển lãm

Không khí nghệ thuật của Photo Hanoi ’25 lan tỏa khắp thành phố qua các buổi art tour và thảo luận gắn với từng triển lãm. Các hoạt động này giúp công chúng hiểu sâu hơn về mối quan hệ giữa ký ức, hình ảnh và thực hành sáng tạo.

Những buổi trò chuyện với nghệ sĩ như Antoine d’Agata mở ra góc nhìn sâu sắc về cách hình ảnh có thể ghi lại hoặc không thể ghi lại những biến động lịch sử, chính trị và xã hội. Những cuộc gặp gỡ khác tập trung vào ký ức Hà Nội, cho phép khán giả “đọc” lại thành phố bằng những “lát cắt” cảm xúc và tư liệu thị giác kéo dài qua nhiều thập kỷ.

Đồng thời, các thảo luận về mối quan hệ giữa nhiếp ảnh và trình diễn tiếp tục đặt ra các câu hỏi về tác quyền, lưu trữ và vai trò của người chụp trong quá trình kiến tạo hình ảnh – Một chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm trong bối cảnh nghệ thuật hiện nay.

Khán giả tham gia vào quá trình thực hành nhiếp ảnh

Nếu các hoạt động chuyên sâu lật giở từng lớp câu chuyện nhiếp ảnh thì chuỗi workshop tương tác của Photo Hanoi ’25 tạo cơ hội cho người tham dự tiếp cận trực tiếp các chất liệu nghệ thuật từ truyền thống đến thử nghiệm.

Trong workshop với Carô Gervay, người tham dự cùng đọc các đoạn trích “Cô gái lai da trắng” của Kim Lefèvre bằng tiếng Pháp, Việt và Anh để nhận diện các lớp nghĩa khi dịch thuật. Từ đó, họ tạo ra những bản in nhiếp ảnh thử nghiệm như một không gian diễn giải – Nơi chữ, hình và cảm thức cá nhân giao thoa.

Song song với đó, Photo Hanoi ’25 cũng trân trọng giới thiệu hai buổi workshop đặc biệt từ nhiếp ảnh gia Ireland Brendan Ó Sé – gương mặt nổi bật của nhiếp ảnh đường phố và nhiếp ảnh iPhone. Diễn ra vào thứ Bảy ngày 08/11 tại Trung tâm triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, workshop hướng dẫn các kỹ thuật chụp ảnh đường phố bằng điện thoại hoặc máy ảnh, đồng thời mở ra một buổi thực hành ngay tại khu vực phố Hoàn Kiếm. Người tham dự vừa học, vừa trải nghiệm nhịp chuyển động của thành phố qua lăng kính cá nhân, dưới sự dẫn dắt trực tiếp của một nghệ sĩ từng đoạt nhiều giải thưởng quốc tế.

Với sự hướng dẫn của Brendan, bạn sẽ học cách vượt qua nỗi sợ khi chụp người và cảnh trên phố bằng những kỹ thuật đơn giản, giúp bạn trở nên tự tin và thành thạo hơn trong nhiếp ảnh đường phố.

Ở workshop của Boris Zuliani, khán giả được làm quen với kỹ thuật wet plate – một quy trình thủ công từ thế kỷ 19. Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của nghệ sĩ, người tham gia tự tay pha hóa chất, chuẩn bị đĩa ảnh và in ra bức ảnh cuối cùng, trải nghiệm sự chậm rãi và chính xác của nhiếp ảnh nguyên bản.

Các workshop cho thấy tinh thần thực hành của Photo Hanoi ‘25 để hình ảnh không chỉ được nhìn, mà còn được chạm, được bắt tay vào làm và được hiểu sâu về chính những chất liệu tạo ra nó.

Thêm các cơ hội cho nhiếp ảnh gia trẻ

Không gian cho nghệ sĩ trẻ được mở rộng qua các phiên portfolio review và sự kiện mở xưởng. Magnum Learn phối hợp cùng Viện Pháp và Matca tổ chức buổi review chuyên sâu với Antoine d’Agata và Tania Bohórquez dành cho tám nhiếp ảnh gia Việt Nam được chọn. Cùng lúc, phiên speed-review do Hanoi Grapevine tổ chức mang đến cơ hội trao đổi nhanh và hiệu quả giữa nghệ sĩ trẻ và chuyên gia quốc tế.

Tính thực hành tiếp tục được mở rộng trong sự kiện mở xưởng của chương trình Roots & Worlds 2025: Elsewhere, Within, nơi tác phẩm của học viên được trưng bày sau ba tháng làm việc với Eugénie Shinkle, Linh Phạm và Hà Đào trong môi trường thử nghiệm nhiếp ảnh chuyên sâu.