Giao điểm Việt Nam: Ký ức thị giác của một giai đoạn đầy biến động

Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp Việt Nam giới thiệu triển lãm Giao điểm Việt Nam trong khuôn khổ Biennale Photo Hanoi 2025. Sự kiện quy tụ tác phẩm của ba nhiếp ảnh gia người Pháp gồm Daniel Roussel, Gilbert Bertrand và Lily Franey, những người dành nhiều năm gắn bó với Việt Nam thông qua thực hành nhiếp ảnh.

Poster triển lãm “Giao điểm Việt Nam” (Ảnh: BTC)

Kết nối trong một mạch chuyện chung

Những bức ảnh của Daniel Roussel mở ra cảm nhận hiếm gặp về đời sống Việt Nam từ năm 1980 đến 1986. Là phóng viên thường trú của nhật báo L Humanité, ông ghi lại những khoảnh khắc đời thường bằng sự thấu cảm và kính trọng dành cho lịch sử đấu tranh của Việt Nam. Thực hành nhiếp ảnh của ông, kết hợp với viết báo và làm phim tài liệu, đã tạo thành kho tư liệu quý giá, góp phần tái hiện sức sống mạnh mẽ của đất nước trong thời kỳ hậu chiến.

Triển lãm trưng bày thêm ảnh đen trắng của Gilbert Bertrand, được ông thực hiện trong giai đoạn từ năm 1970 đến 1975 khi công tác tại Trung tâm Văn hóa Pháp ở Đà Lạt và Sài Gòn. Dù không theo nghề nhiếp ảnh chuyên nghiệp, ông dành nhiều tâm huyết cho việc ghi lại các chuyển biến lịch sử quan trọng. Những tác phẩm ấy từng chưa được công bố vào thời điểm sáng tác, nhưng nay được đánh giá cao bởi giá trị tư liệu và chiều sâu lịch sử, giúp soi rọi một chương đặc biệt trong câu chuyện Việt Nam.

Khép lại triển lãm là những bức ảnh đầy cảm xúc của Lily Franey, thực hiện trong các chuyến công tác từ năm 1987 cùng Hội cứu trợ bình dân Pháp Secours populaire français. Tác phẩm của bà phản ánh hình ảnh một đất nước đang hồi sinh từ tàn tích chiến tranh, với nhịp sống bình dị và tràn đầy hy vọng. Lăng kính của Lily Franey mang đậm tinh thần nhân văn, thể hiện sự tinh tế trong quan sát và sự đồng cảm sâu sắc dành cho đời sống thường nhật của người Việt Nam trong giai đoạn tái thiết và đổi mới.

Các nhiếp ảnh gia giới thiệu về các tác phẩm của mình (Ảnh: BTC)

Cầu nối ký ức gợi mở suy ngẫm

Triển lãm “Giao điểm Việt Nam” vận hành như một lời mời suy ngẫm. Mỗi bức ảnh là một mảnh ghép của ký ức được mở ra, hé lộ những đổi thay, thử thách và nghị lực của Việt Nam trong nhiều thập kỷ. Các tác phẩm đặt cạnh nhau tạo thành một dòng chảy thống nhất, dù được hình thành ở những thời điểm khác nhau, với góc nhìn và trải nghiệm riêng của từng nhiếp ảnh gia.

Trong lễ khai mạc, ông Franck Bolgiani, Tùy viên Văn hóa kiêm Phó giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam, chia sẻ: “Khi được trưng bày cùng nhau, ba hành trình nhiếp ảnh này tạo nên một ký ức chung giữa Pháp và Việt Nam, một ký ức của tình bạn, sự thấu hiểu và lòng tôn trọng lẫn nhau. Những tác phẩm ấy nhắc chúng ta rằng nhiếp ảnh, vượt lên trên chức năng ghi chép, còn có thể trở thành cây cầu nối giữa các nền văn hóa, một ngôn ngữ phổ quát gắn kết những câu chuyện và thế hệ”.

Ông Franck Bolgiani phát biểu tại Lễ Khai mạc (Ảnh: BTC)

Bằng cách kết nối ba hành trình sáng tác, triển lãm dẫn dắt khán giả đến với một phần lịch sử ít được nhắc đến trong mạch chuyện đương đại. Không khí của những năm chiến tranh, nhịp sống của giai đoạn tái thiết và sự chuyển mình đầu thời kỳ đổi mới hiện lên qua ánh sáng và sự quan sát tinh tế. Những lớp tư liệu này vừa gợi nhớ, vừa gợi nghĩ, mở ra cách đọc lại lịch sử bằng trực giác thị giác.

Ảnh: Gilbert Bertrand

Ảnh: Daniel Roussel

Ảnh: Lily Franey

Hơn cả một triển lãm nhiếp ảnh, Giao điểm Việt Nam là lời mời gọi khán giả cảm nhận, suy ngẫm và hồi tưởng. Mỗi bức ảnh như một mảnh ghép. Bằng cách kết nối những tác phẩm riêng biệt nhưng gắn bó mật thiết này, triển lãm vượt qua vai trò của một cuộc trưng bày thị giác thông thường để trở thành một minh chứng mạnh mẽ cho tinh thần kiên cường và sức mạnh bền bỉ của một dân tộc. Đối với nhiều người, đây sẽ là cơ hội quý giá để khám phá lại một giai đoạn lịch sử thường không được nhắc tới nhiều trong các mạch chuyện đương đại.

Lịch sử, làm sáng tỏ hành trình phức tạp của Việt Nam qua những đổi thay và thử thách.

Thông tin triển lãm: