Thủ đô Hà Nội đang từng ngày thay đổi. Không chỉ nhiều hơn những tòa nhà, những công trình giao thông hiện đại, Hà Nội còn những hồ nước trong xanh, thoáng đãng và yên bình; những hàng cây được cắt tỉa đẹp đẽ vươn cao trên những con phố dài; những tuyến đường được quy hoạch, sắp xếp gọn gàng, mạng lưới dây cáp điện từng một thời chằng chịt nay được hạ ngầm… Một Hà Nội xanh hơn theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng – bao hàm cả cái đẹp, yếu tố bền vững, thân thiện.

Đa dạng – hệ thực vật của Hà Nội

Từ những tư liệu nghiên cứu cũng như qua thực tế,  các nhà nghiên cứu nhận định hệ thực vật của thành phố Hà Nội khá đa dạng, có đầy đủ cả 6 ngành thực vật bậc cao có mạch của hệ thực vật nước ta với 1.747 loài (có một số dưới loài, thứ và dạng), 865 chi và 215 họ và  53 loài quý hiếm được ghi trong Sách đỏ Việt Nam 2007. Trong đó có 13 loài thuộc nhóm nguy cấp như Khuyết lá thông, Bách xanh, Pơ mu, Nghiến, Ngải cau, Lan kim tuyến, Lan một lá …. Có 36 loài thuộc nhóm sẽ nguy cấp như Đỉnh tùng, Đội mũ, Gạc ba vòng, Thiết đinh, Chò nâu, Rau sắng… Một loài thuộc nhóm ít nguy cấp là loài Nưa hoa vòng. Đáng chú ý là 2 loài thuộc nhóm IA (nhóm thực vật rừng nghiêm cấm khai thác sử dụng vì mục đích thương mại) gồm loài Pơ mu và Sưa. Có 9 loài thuộc nhóm IIA (nhóm thực vật rừng hạn chế khai thác sử dụng vì mục đích thương mại) như Đỉnh tùng, Bách xanh, Tuế balansa, Lim xanh, Giáng hương quả to… Hệ thực vật sẵn có của Thủ đô quả thật  là một kho tài sản thiên nhiên và nhân văn quý giá.

Cây xanh trên trên đường phố Hà Nội

Phủ “xanh” –  thay áo mới cho Thủ đô

Và để cân bằng giữa mảng xanh và tốc độ đô thị hóa, bên cạnh việc gìn giữ những cánh rừng nguyên sinh, hệ thực vật sẵn có, lãnh đạo thành phố Hà Nội không ngừng quan tâm chú trọng đến mảng phủ xanh cho Thủ đô. Từ năm 2014, Hà Nội đã phê duyệt Quy hoạch hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và hồ trên địa bàn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu đến năm 2030, khu vực nội đô sẽ có 60 công viên, trong đó 18 công viên xây mới, 42 công viên, vườn hoa hiện có sẽ được cải tạo, nâng cấp và 7 khu công viên đặc thù.

Thành phố được phủ xanh không những cải thiện môi trường không khí mà còn mang lại diện mạo mới cho đô thị. Mặc dù gọi là cây xanh đường phố, nhưng các loại cây được trồng ở các không gian khác nhau : công viên, vườn hoa; dọc đường phố; dọc bờ sông và ở các vị trí riêng biệt như trong khuôn viên đình, chùa, các khu biệt thự, các cơ quan. Ngoài vườn hoa, công viên, ở Hà Nội còn có hàng vạn cây bóng mát thuộc 67 loại thực vật trồng trên các đường phố, trong đó có 25 loài được trồng tương đối phổ biến như bằng lăng, sữa, phượng vĩ, săng đào, lim xẹt, xà cừ, sấu, muồng đen, sao đen, long nhãn, me…

Bên cạnh cây trồng để sản xuất cũng như trồng cây lấy bóng mát thì một phần không thể thiếu trong cấu trúc cây xanh của Hà Nội ấy là cây cảnh và cây hoa. Đào và quất là hai loài cây trang trí rất phổ biến vào dịp Tết. Đây là loại cây trồng mang tính văn hóa truyền thống của Hà Nội. Các làng hoa nổi tiếng như Nhật Tân, Nghi Tàm, Ngọc Hà, Quảng Bá, … nay đã thay đổi do quá trình đô thị hóa. Nhưng đồng thời lại xuất hiện các làng hoa, cây cảnh mới ở quận Bắc Từ Liêm, Hoàng Mai, huyện Mê Linh, Đông Anh, Gia Lâm. Trong những năm gần đây, ở Hà Nội còn có ươm, nuôi và trồng các loại cây cảnh mang tính nghệ thuật được nhiều người ưa thích. Một số gia đình ở nội đô đã trồng một số loại rau, hoa, quả thông dụng trên sân thượng góp phần làm tăng diện tích cây xanh đô thị.

Mặt nước và cây xanh Hà Nội đẹp , thanh bình – ảnh Phạm Hùng

Hà Nội cũng đã  nạo vét, cải tạo môi trường nước 140 hồ ở cả nội và ngoại thành, các hồ nước được làm sạch bằng chế phẩm an toàn. Việc thực hiện tốt công tác cải tạo hồ nước bị ô nhiễm đã được sự đồng thuận lớn từ người dân, các hồ nước tại Hà Nội đã thực sự trở thành những “lá phổi xanh” điều hòa không khí cho cả khu vực, với môi trường hồ xanh sạch, cảnh quan đẹp. Hà Nội cũng hướng tới mục tiêu trong năm 2020, phấn đấu 70% nước thải trong khu vực nội thành được xử lý triệt để…

Thay lời kết

“Hà Nội xanh” là một cách nói, theo nghĩa đen là chỉ không gian cây xanh, mặt nước nhưng “xanh” còn bao hàm cái đẹp, yếu tố bền vững, thân thiện…có như vậy, mục tiêu xây dựng môi trường sống tốt nhất người dân được sinh hoạt, giải trí với chất lượng cao, Thủ đô thành đô thị xanh văn hiến – văn minh – hiện đại mới thành hiện thực.  Bên cạnh những nỗ lực gìn giữ, duy trì và mở rộng những không gian xanh mà TP Hà Nội đang theo đuổi cũng cần sự đồng bộ, quyết tâm từ các cấp chính quyền, cơ quan chức năng và sự ủng hộ của người dân. Việc giữ gìn không gian xanh không chỉ giúp Thủ đô nâng cao chất lượng sống, duy trì vẻ đẹp ngàn năm tuổi mà còn là món quà vô giá dành tặng các thế hệ tương lai.

                                                                                                       Danh Thái.