Sáng 5/12/2025, Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội phối hợp cùng UNESCO tổ chức Hội nghị Quốc tế về “Lễ hội trong Thành phố Sáng tạo”, với sự tham dự của đại biểu đến từ nhiều thành phố thuộc Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO (UCCN), cùng các chuyên gia văn hoá, nhà thiết kế, viện nghiên cứu và tổ chức phát triển quốc tế.

Hội nghị mang chủ đề “Kiến tạo tương lai: Thực hành tốt và Khung phát triển từ Hà Nội và Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO”, nhằm chia sẻ kinh nghiệm và định hình những nguyên tắc chung trong tổ chức lễ hội sáng tạo tại các đô thị đang phát triển theo hướng bền vững và đổi mới.

Sáng tạo trở thành động lực phát triển đô thị bền vững

Phát biểu tại hội nghị, bà Bạch Liên Hương, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nhấn mạnh: “Sau hơn 6 năm gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, Hà Nội đã không ngừng cụ thể hóa các cam kết bằng những hành động thiết thực, qua đó từng bước khẳng định vị thế là một trong những Thủ đô năng động, giàu bản sắc và sức sáng tạo của châu Á. Riêng trong năm 2024, Thành phố đã thành lập Hội đồng chuyên gia tư vấn, Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo; xây dựng mạng lưới không gian văn hóa sáng tạo và tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội – đây là một điểm nhấn quan trọng trong kết nối cộng đồng sáng tạo trong nước và quốc tế.”

Bà Bạch Liên Hương – Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể Thao Hà Nội phát biểu

Bà cho biết thêm: “Thông qua buổi trao đổi hôm nay, Hà Nội mong muốn chia sẻ các thực hành tốt, tăng cường kết nối với các Thành phố Sáng tạo trong Mạng lưới UNESCO, cùng xây dựng một khung tổ chức lễ hội có tác động, bao trùm và bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị, trao quyền cho thanh niên và khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo.”

Phát biểu tại hội nghị, ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhận định: “Việc Hà Nội được công nhận là Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế đã mở ra một chương mới, trong đó sáng tạo trở thành động lực trung tâm cho phát triển. Những lễ hội sáng tạo không chỉ làm sống lại các không gian công cộng mà còn gắn kết cộng đồng và trao cơ hội cho các nhà thiết kế trẻ thể hiện tiếng nói của mình.”

Ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

Ông nhấn mạnh: “Hội nghị lần này là cơ hội để các thành phố cùng chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác công – tư – cộng đồng, đồng thời xây dựng một Khung Lễ hội chung mang tính linh hoạt, phù hợp với bản sắc và khát vọng riêng của mỗi thành phố.”

Kinh nghiệm từ các thành phố sáng tạo quốc tế

Trong khuôn khổ hội nghị, đại biểu từ nhiều thành phố như Dundee, Bandung, Daegu, Singapore, Kobe, Nagoya, Wuhan… đã chia sẻ những mô hình, cách làm sáng tạo trong việc tổ chức lễ hội tại đô thị. Các tham luận cho thấy một bức tranh đa dạng về cách lễ hội không chỉ dừng lại ở các hoạt động văn hoá, mà còn trở thành công cụ thúc đẩy phát triển bền vững, tái tạo không gian đô thị và tăng cường gắn kết cộng đồng.

Đại diện Thành phố Sáng tạo Chiang Mai (Thái Lan), bà Suwannee Senee cho biết địa phương đang phát triển cộng đồng sáng tạo theo mô hình hợp tác 3 bên: công – tư – cộng đồng. Chiang Mai được công nhận 9 nhóm ngành thủ công chủ đạo như chế tác bạc, sơn mài, dệt may, điêu khắc gỗ… Hiện có hơn 200 không gian sáng tạo hỗ trợ nghệ sĩ, nhà thiết kế và nghệ nhân. Các ngành công nghiệp sáng tạo tại đây tạo việc làm cho hơn 60.000 lao động, đóng góp khoảng 12–14% GDP của tỉnh.

Trong mô hình hợp tác này, khu vực công đóng vai trò định hướng chính sách, xây dựng quy hoạch các khu sáng tạo, bao gồm cả khu phố cổ. Tổ chức hành chính tỉnh Chiang Mai trực tiếp tài trợ và triển khai nhiều chương trình phát triển thủ công mỹ nghệ tại địa phương.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Nhật Bản, bà Ho Rui Oi Chachael, Điều phối viên Quan hệ Quốc tế, Phòng Xúc tiến Công nghiệp (Tòa thị chính Asahikawa) cho biết thành phố đặc biệt chú trọng gắn kết thanh thiếu niên và cộng đồng thông qua Tuần lễ Thiết kế Asahikawa. “Chúng tôi tập trung nâng cao năng lực cảm thụ và hiểu biết về thiết kế cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, đồng thời mở rộng kết nối với các thành phố thiết kế trên thế giới thông qua việc học hỏi các nền văn hóa đa dạng”, bà chia sẻ.

Bên cạnh đó, đại diện các Thành phố Sáng tạo tại Việt Nam như Đà Nẵng, Lâm Đồng… cũng trao đổi kinh nghiệm phát triển tại địa phương, trong đó nhấn mạnh vai trò trung tâm của cộng đồng cùng sự đồng hành, hỗ trợ của chính quyền.

Tại hội thảo, ban tổ chức cũng thông tin về kế hoạch Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, dự kiến diễn ra ngày 10–11/01/2026 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Lễ hội hướng tới mục tiêu kết nối cộng đồng sáng tạo, phát huy giá trị di sản đô thị, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và tôn vinh tinh thần đổi mới sáng tạo trong bối cảnh chuyển dịch đô thị – nông thôn.

Từ tháng 03 đến tháng 05/2026, Hà Nội sẽ thí điểm mô hình Trung tâm Công nghiệp Văn hóa tại khu vực Đồng Xuân – Bắc Qua, gồm hai cơ sở trường học cũ (17 Nguyễn Thiện Thuật, 40 Thanh Hà) và khu vực Chợ Đồng Xuân. Thành phố dự kiến triển khai Xưởng Sáng tạo tại Chợ Đồng Xuân, tổ chức các hoạt động lưu trú sáng tạo, thực hành liên ngành, tạo ra các sản phẩm tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026 và cuộc thi “Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026”.

Ngày 06/12/2025, các đại biểu tiếp tục tham gia chuyến khảo sát tại làng cổ Đường Lâm – một không gian giàu giá trị di sản đang được thổi luồng sinh khí mới nhờ các sáng kiến sáng tạo của cộng đồng địa phương và không gian Đoài Creative. Tại đây, các nhóm làm việc sẽ tiếp tục cùng nhau thảo luận và xây dựng bản dự thảo Khung/Hướng dẫn Tổ chức Lễ hội Sáng tạo, hướng tới khả năng áp dụng cho nhiều thành phố trong mạng lưới UCCN.

Theo ban tổ chức, sau hội nghị, Dự thảo Khung Hướng dẫn Lễ hội Sáng tạo sẽ tiếp tục được hoàn thiện, trở thành tài liệu tham khảo dành cho các thành phố trong Mạng lưới Thành phố Sáng tạo. Tài liệu này hướng đến việc thúc đẩy hợp tác quốc tế, phát huy trí tuệ tập thể và tăng cường kết nối giữa các đô thị thông qua các hoạt động lễ hội sáng tạo.