Khai mạc trưng bày “Ẩm thực Nam Bộ thời kháng chiến”

Sáng 04/09/2025, tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (TP.HCM) đã khai mạc trưng bày chuyên đề “Ẩm thực Nam Bộ thời kháng chiến”. Nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm thành lập Bảo tàng và 80 năm Quốc khánh 2/9, Trưng bày được thực hiện với sự phối hợp của Viện Đại học Sydney Việt Nam, Trường Đại học Văn hóa TP.HCM, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM – Chương trình gắn với sáng kiến “Giám tuyển tương lai” do UNESCO khởi xướng – Hướng tới mục tiêu đổi mới thực hành bảo tàng tại Việt Nam.

Một “lát cắt” đời sống giữa chiến trường

Không gian trưng bày tái hiện vật dụng thời bình và thời chiến, các loại gia vị và mắm đặc trưng Nam Bộ, cùng bản đồ ẩm thực vùng miền. Khách tham quan có thể trải nghiệm mô phỏng bếp Hoàng Cầm, quét mã QR để xem công thức cơm nắm, bánh ít, mắm chưng, hoặc tham gia hoạt động đóng dấu lá tre để tạo nên hình ảnh “rừng tre” – biểu tượng cho sự kiên cường và đoàn kết.

Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh cho biết ẩm thực trong kháng chiến không chỉ là nguồn sống mà còn là biểu hiện của tinh thần sáng tạo, lòng bền bỉ và tình yêu hòa bình. Trưng bày kỳ vọng giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, tiếp cận lịch sử bằng ngôn ngữ gần gũi và giàu cảm xúc.

Những vật dụng trong sinh hoạt ẩm thực được trưng bày tại triển lãm. (Ảnh: VNExpress)

Những câu chuyện được “kể bằng hương vị”

Phát biểu tại sự kiện, Thạc sĩ Lâm Ngô Hoàng Anh, Phó Giám đốc phụ trách quản lý và điều hành Bảo tàng, nhấn mạnh: Hành trình 50 năm của đơn vị đã khẳng định giá trị của ký ức chiến tranh và trách nhiệm lan tỏa thông điệp hòa bình.

PGS.TS Jane Gavan chia sẻ tại Lễ Khai mạc. (Ảnh: Đại học Sydney)

PGS.TS Jane Gavan (Trường Nghệ thuật Sydney, Đại học Sydney) chia sẻ về sự quý giá của từng hạt gạo trong bối cảnh chiến tranh, đồng thời đánh giá cao việc giới thiệu các biến thể mắm Nam Bộ như một phương thức kết nối giữa các thế hệ – “Chúng tôi đã làm việc chặt chẽ với các cựu chiến binh để lắng nghe những câu chuyện về di sản văn hóa phi vật thể của việc nấu nướng và chia sẻ bữa ăn. Đây là một lớp nền văn hóa liên thế hệ sâu sắc, góp phần làm nên sức mạnh và ý nghĩa lâu dài của dự án.”

Bà cho biết: Trưng bày là một trường hợp nghiên cứu trong Dự án “Giám tuyển tương lai” của UNESCO, thể hiện cách các bảo tàng Việt Nam có thể đổi mới thông qua hợp tác quốc tế.

Không gian triển lãm (Ảnh: Bảo tàng chứng tích chiến tranh)

Một trong những khoảnh khắc xúc động của buổi khai mạc đến từ bà Phạm Thị Oi (76 tuổi), người từng nấu cơm cho bộ đội từ năm 18 tuổi. Bà tự tay chuẩn bị 10 món ăn dân dã Nam Bộ, trong đó có khoai mì, cơm vắt và 40 đòn bánh tét để trưng bày.

Trưng bày “Ẩm thực Nam Bộ thời kháng chiến” kéo dài đến hết tháng 12/2025, mang lại cho công chúng một không gian đa giác quan, nơi ẩm thực trở thành chất liệu ký ức, kể lại câu chuyện về sức sống và văn hóa của người Nam Bộ trong những năm tháng gian khổ.