Sau 2 thập kỷ được UNESCO trao danh hiệu Thành phố vì hòa bình, đến nay, Thủ đô Hà Nội với nhiều đổi thay đã và đang phấn đấu không ngừng, tiếp tục xây dựng, phát triển để phát huy giá trị của danh hiệu.

Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, ông Michael Croft đã nói: được vinh danh “Thành phố vì hòa bình” là nhờ vào những đóng góp tích cực của Thủ đô trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, cũng như trong sự nghiệp phát triển, xây dựng thành phố. Những đóng góp ấy phù hợp với những tiêu chí do UNESCO đề ra về bình đẳng trong cộng đồng, xây dựng đô thị, giữ gìn môi trường sống, thúc đẩy phát triển văn hóa giáo dục, chăm lo giáo dục công dân và thế hệ trẻ.

Với mục tiêu cải thiện môi trường sống của người dân, đồng thời đưa văn hóa nghệ thuật đến với cộng đồng, hướng đến một tương lai đô thị tốt đẹp hơn; từ giữa năm 2017, UBND thành phố Hà Nội giao UBND quận Hoàn Kiếm chủ trì, phối hợp với Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc (KF) và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) nghiên cứu, xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các vòm đá dưới cầu dẫn lên cầu Long Biên có tên gọi: “Nghệ thuật cho một không gian sống tốt đẹp hơn” mà người dân thủ đô và cả các chuyên gia thường gọi bằng một cụm từ giản dị mà gần gũi thân thương “Phố tranh Bích họa Phùng Hưng”.

Đoạn phố Phùng Hưng nối từ Lê Văn Linh tới Hàng Cót dài hơn 200 mét, 25 vòm cầu đã được các nghệ sĩ Việt – Hàn thực hiện các tác phẩm hội họa. Ở đó, ký ức của Hà Nội được khơi gợi cộng hưởng cùng màu sắc của nhịp sống hiện đại qua 19 bức Bích họa khổ lớn. Được vẽ trên nền gỗ bằng sơn golden acrylics được ốp cứng vào các mái vòm, không làm ảnh hưởng đến kết cấu công trình vòm cầu. Các bức họa đều gắn với một chủ đề chung “Ký ức Hà Nội” với những nét xưa cũ mà người dân thành phố còn lưu giữ trong suy nghĩ như: Khu phố cổ Hà Nội, mô hình máy nước công cộng, gánh hàng rong, cảnh ông đồ ngồi cho chữ, tàu điện, cửa hàng Bách hóa Tổng hợp xưa trên phố Tràng Tiền…

Từ khi đi vào hoạt động, phố Bích họa Phùng Hưng đã trở thành điểm đến đặc biệt của Hà Nội, một không gian văn hóa công cộng hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, tìm hiểu cũng như các tổ chức, cá nhân quan tâm, liên kết tổ chức các hoạt động tại không gian sáng tạo này. Dự án đã vinh dự đạt giải thưởng “Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội” lần thứ 10 do Báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức, và giải thưởng “Cảnh quan Châu Á” do Chương trình Định cư con người Liên Hợp Quốc (UN – HABITAT), Tổ chức Thiết kế Cảnh quan Châu Á và Trung tâm nghiên cứu Đô thị Châu Á tại Fukuoka (Nhật Bản) đồng tổ chức. Bên cạnh đó, nhiều hoạt động tại Không gian Bích họa phố Phùng Hưng đã đưa công chúng đến gần hơn với văn hóa nghệ thuật truyền thống như: các sản phẩm làng nghề đặc sắc của các tổ chức, cá nhân, thợ thủ công của Hà Nội, trình diễn thời trang, các hoạt động tương tác với du khách; giới thiệu âm nhạc truyền thống và đương đại, viết Thư pháp vào dịp Tết nguyên đán, giới thiệu trang phục áo dài của các nhà thiết kế; tổ chức Lễ hội Trung thu Phố cổ, giới thiệu và hướng dẫn các trò chơi dân gian truyền thống, hướng dẫn nặn tò he, làm các đồ chơi trung thu truyền thống, làm bánh nướng, bánh dẻo của nghệ nhân các làng nghề, giới thiệu nghệ thuật biểu diễn rối cạn… thông qua các hoạt động này nhằm tôn vinh các nghệ nhân, thợ thủ công trong công tác bảo tồn giá trị di sản, nghề thủ công truyền thống của Hà Nội.

Từ thành công bước đầu của Không gian Bích họa phố Phùng Hưng, UBND quận Hoàn Kiếm đang tích cực triển khai giai đoạn 2 của dự án, khai thác sử dụng không gian bên trong 127 vòm đá trong tổng thể 131 vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên nhằm phát huy di sản đô thị, khai thác không gian sống khu vực nội đô lịch sử; sử dụng không gian trong vòm cầu trở thành không gian văn hóa – nghệ thuật, quảng bá giá trị di sản phi vật thể, nghề thủ công truyền thống của Hà Nội; qua đó góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống nói chung và tạo nên một không gian văn hóa trong phố cổ Hà Nội nói riêng, trở thành điểm du lịch mới, giúp cho người dân và du khách trong nước, quốc tế hiểu và cảm nhận về văn hóa Việt Nam, tăng khả năng tương tác của cộng đồng với di sản vật thể, kết nối với các không gian văn hóa vốn có giữa khu vực Hoàng thành Thăng Long – khu vực Di sản được UNESCO công nhận và khu vực Phố cổ Hà Nội – di tích cấp Quốc gia, góp phần thúc đẩy phát triển dịch vụ, thương mại, du lịch văn minh, bền vững./.

Thực hiện: Ban quản lý Phố cổ Hà Nội