“Thơ – Khoa học viễn tưởng – Thể xác và Linh hồn

Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam giới thiệu triển lãm “Thơ, Khoa học viễn tưởng, Thể xác và Linh hồn” của nghệ sĩ Tawada Yuki trong khuôn khổ Biennale Photo Hanoi ’25. Là gương mặt nổi bật của nghệ thuật đương đại Nhật Bản, Tawada mang đến thực hành giao thoa giữa nhiếp ảnh, hội họa và điêu khắc – Đặt hình ảnh vào trạng thái “sống”, vừa cảm xúc vừa vật chất.

Chạm vào vật chất và ký ức

Sinh năm 1978 tại Hamamatsu, hiện sống và làm việc tại Kyoto, Tawada Yuki được biết đến với ngôn ngữ sáng tác hướng nội. Trong bối cảnh hình ảnh số lan tràn, cô tìm cách trao lại sức nặng vật chất cho ảnh, để mỗi bề mặt trở thành dấu vết của thời gian. Những vết loang, lớp phồng rộp, sự bong tróc hay hiện tượng biến dạng tự nhiên của bản in không còn là khiếm khuyết, mà trở thành phần mở rộng của ký ức.

Chân dung Tawada Yuki (Ảnh: BTC)

Tawada xây dựng thế giới nơi hình ảnh trượt khỏi trạng thái “minh họa”, bước sang vùng giao thoa giữa thơ và khoa học viễn tưởng. Tác phẩm gợi nên cảm giác như đang đứng trong một vũ trụ linh hồn – nơi khoảnh khắc bị giam trong ảnh được giải thoát bằng sự phai mờ. Người xem không nhìn một bức ảnh, mà nhìn hành trình nó đã trải qua.

Kết nối nhiếp ảnh và gốm

Triển lãm giới thiệu nhóm tác phẩm hợp tác giữa Tawada Yuki và nghệ sĩ gốm Fukumoto Fuku, mở ra cuộc gặp gỡ giữa nhiếp ảnh và gốm sứ. Hai nghệ sĩ đặt nhiếp ảnh và gốm sứ vào cuộc gặp gỡ hiếm có, để chất liệu này đối thoại với chất liệu kia qua các lớp men, tro, bề mặt và ký ức.

Những sản phẩm gốm được trưng bày trong triển lãm (Ảnh: BTC)

Một phần quan trọng của dự án là tác phẩm được chọn lọc từ workshop “Bình nước mắt” tại làng gốm cổ Kim Lan với hơn 30 bạn trẻ Việt Nam tham gia.Trong workshop, các bạn đốt những bức ảnh cá nhân, thu tro để tạo thành lớp men gốm và tự tay nặn các “bình nước mắt” bằng đất sét dưới sự hướng dẫn của hai nghệ sĩ. Tro ảnh – phần còn lại của ký ức – hoà vào men, còn đất sét trở thành vật thể lưu giữ trải nghiệm tập thể. Những chiếc bình nhỏ mang theo cảm xúc tưởng niệm, sự chữa lành và tinh thần chuyển hóa mà Tawada theo đuổi trong nhiều năm.

Sự kết hợp của Tawada và Fukumoto đã mở rộng biên độ của nhiếp ảnh: Nhiếp ảnh không dừng ở hình ảnh tĩnh, mà trở thành vật chất, cảm xúc, nghi thức và sự chuyển hóa.

Nhiếp ảnh như thực thể sống: Không gian suy tưởng dành cho cảm xúc con người

Tác phẩm của Tawada thường mang tính cá nhân, mở ra suy ngẫm về cách con người kết nối với ảnh trong thời đại mà hình ảnh liên tục xuất hiện và biến mất. Bằng việc trao cho ảnh một chiều không gian mới, cô làm bật lên những lớp lịch sử ẩn chứa trong chất liệu, đồng thời khơi gợi liên hệ giữa hình ảnh và cảm xúc con người.

Khán giả Lê Thị Kim Ánh chia sẻ: “Cảm giác khi ngắm tác phẩm của Tawada Yuki như đang bước vào thế giới của Coco – nơi ký ức và linh hồn chạm nhau trong trạng thái lửng lơ. Ảnh giam cầm khoảnh khắc, nhưng khi phai đi, thực tại đó lại được giải thoát, sống trong một hình hài khác.”

Tác phẩm phản chiếu những minh chứng của đời sống (Ảnh: BTC)

Triển lãm không trưng bày ảnh theo cách truyền thống. Thay vào đó, “Thơ, Khoa học viễn tưởng, Thể xác và Linh hồn” đưa người xem vào cuộc hành trình về sự chuyển hóa: Hình ảnh thành vật chất, ký ức thành tro, tro thành men, men thành vật thể. Nhịp chậm rãi của vật chất cho phép người xem nhận ra rằng mỗi dấu vết đều là minh chứng cho “đời sống”, cũng như ký ức của mỗi chúng ta luôn tiếp tục đổi dạng theo thời gian. Từ đó, triển lãm mở ra cánh cửa để khám phá nhiếp ảnh không chỉ bằng mắt nhìn, mà bằng cảm giác, trực giác và sự tò mò nơi các hình ảnh đã “sống”, “chết” và “tái sinh” dưới nhiều hình thái.

Đứng trước các tác phẩm của Tawada, người xem có thể cảm nhận sự sống mong manh của một khoảnh khắc – Và thấy mình trong những vết loang, lớp tro hay bóng dáng phai tàn của ký ức.

Thông tin triển lãm: