Sáng ngày 25/06/2025, tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội – 50 Đào Duy Từ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Tọa đàm gỗ Đôi bàn tay hay tâm hồn người thợ do Wood hub Hà Nội, Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể Thao Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc – Hội KTS Việt Nam phối hợp tổ chức. Với sự tham gia của KTS Suntan Viengsima  – một kiến ​​trúc sư và thợ mộc đến từ Thái Lan, toạ đàm đã tạo ra một không gian giao lưu và phát triển chuyên sâu giữa các chuyên gia trong và ngoài nước.

Tọa đàm là sự kiện đầu tiên trong chuỗi hoạt động nhằm thúc đẩy hợp tác đào tạo trong lĩnh vực kiến trúc gỗ; Truyền cảm hứng về thiết kế gỗ và bảo tồn di sản kiến trúc gỗ; và cũng là những sự kiện đầu tiên chào đón Lễ hội Sáng tạo Hà Nội năm 2026 chuẩn bị diễn ra. Tới dự sự kiện có sự tham gia của lãnh đạo Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội, Hội KTS Việt Nam, Hiệp hội Gỗ, Hội KTS Hà Nội, Đại diện Quận Hoàn Kiếm, đại diện các trường ĐH, Các Viện nghiên cứu Kiến trúc, Bảo tồn di sản, Viện khoa học xã hội, Các KTS trẻ, các nhà nghiên cứu, SV kiến trúc, Các cơ quan báo chí.

Khai mạc Toạ đàm, TS.KTS Phạm Tuấn Long, Chủ tịch Quận Hoàn Kiếm bày tỏ: “Gỗ đã đồng hành cùng dòng chảy phát triển của con người, từ các công trình kiến trúc, tới các vật dụng hàng ngày. Và nói không xa, thì trong các khu phố cổ tại Châu Á, không thể thiếu sự hiện diện của các công trình gỗ. Việt Nam cũng là một đất nước có rất nhiều các công trình cổ sử dụng vật liệu gỗ. Gỗ đã trở thành một văn hoá trong kiến trúc hay đời sống của con người Việt Nam. Vật liệu gỗ cho đến nay, với sự sáng tạo của các nghệ nhân, KTS, ngày càng được phổ biến hơn, với các giải pháp độc đáo, phù hợp. Hy vọng, toạ đàm, với kinh nghiệm từ các chuyên gia, sẽ mang tới nhiều kiến thức hữu ích cho công cuộc xây dựng, bảo tồn tại Việt Nam.”

KTS Đoàn Kỳ Thanh, một trong những người đã đóng góp rất nhiều cho sự kiện này cũng chia sẻ: “Khi tìm hiểu về kiến trúc gỗ, tôi thấy có rất nhiều kiến thức hữu ích, nhưng song song với đó, có rất nhiều điều mà tôi chưa hiểu biết về vật liệu này. Điều đó đã thôi thúc tôi tìm hiểu, tìm tòi kinh nghiệm chuyên sâu hơn. Tôi đã tìm đến các trường, các chuyên gia đào tạo về gỗ tại Thái Lan. Hiện nay, Việt Nam chưa có nhiều các chương trình đào tạo về kiến trúc gỗ, vậy nên, tôi hy vọng toạ đàm, sẽ mang tới những kiến thức bài bản về gỗ.”

Chia sẻ tại toạ đàm, KTS Suntan Viengsima đã chia sẻ trí tuệ/sự thông thái đáng học hỏi trong công việc thực hành kiến trúc gỗ và vai trò của người thợ mộc, từ những triết lý, nguyên tắc làm việc với gỗ, đến những hiểu biết khoa học, những kinh nghiệm khi làm việc với gỗ trong hành trình làm nghề, đào tạo KTS và bảo tồn di sản của mình. Ông cho rằng: “Thông qua sự diễn giải, chúng ta sẽ tìm được sự hiểu – Thông qua sự hiểu, chúng ta sẽ đạt được sự công nhận về giá trị – Thông qua sự công nhận, chúng ta mới có thể chăm sóc và bảo tồn nghề gỗ và kiến trúc gỗ”

Tham dự toạ đàm, KTS Suntan và các khách mời đã thảo luận rất sôi nổi, đặc biệt là các KTS trẻ trong quá trình đào tạo và các KTS làm nghề trong lĩnh vực bảo tồn di sản tại Việt Nam.

KTS Suntan Viengsima: “Biến ý tưởng thành hiện thực, hiện thực hoá ý tưởng một cách thẩm mỹ, làm đúng phương pháp, tạo nên các sản phẩm có ích, tạo ra các sản phẩm bền vững hơn.”

KTS. Phó Đức Tùng: “Tôi rất ấn tượng với bài thuyết trình, nó thay đổi tư duy của tôi rất nhiều. Tôi nghĩ đó nên được làm thành một cuốn cẩm nang. Bài thuyết trình cũng giúp tôi hiểu ra, chúng ta có thể sử dụng một cách tối thiểu nhất, nhưng đạt được hiệu quả nhất, sử dụng một cách vừa đủ cho từng chi tiết. Đồng thời, nó cũng mở ra cho tôi hiểu hơn về đồ gỗ. Giá trị của một đồ gỗ là những chi tiết bên trong, chứ không phải chỉ là những nét trạm trổ bên ngoài. Tôi cũng thấy rằng, sự thông thái bản địa, nên đi từ những chi tiết đơn giản nhất, và có những giải pháp tối ưu nhất, điều đó sẽ dễ đi vào công năng và các công trình của Việt Nam.”

KTS Nguyễn Hà: “Theo lịch sử tiến hoá của con người, theo dòng phát triển kiến trúc, không thể thiếu việc sử dụng gỗ trong công trình. Và ngày nay, khi việc đưa gỗ vào đời sống, tôi nghĩ có cũng là một vòng xoắn của kiến trúc mà thôi.”

KTS Trần Đức Hiển, chia sẻ thêm thông tin về phòng cháy chữa cháy đối với các công trình gỗ: “Các công trình gỗ hay gặp phải vấn đề về phòng cháy chữa cháy, nhưng sắp tới, bộ xây dựng đã có dự thảo những quy chuẩn, quy chuẩn trong phòng cháy chữa cháy trong công trình gỗ. Hy vọng trong thời gian tới sẽ có nhiều công trình gỗ tại Việt Nam.”

Nói về Phòng cháy chữa cháy, KTS Vũ Hoàng Sơn cũng chia sẻ kinh nghiệm làm việc về gỗ tại Thuỵ Sĩ, theo đó, gỗ có khả năng bền hơn cả sắt khi tiếp xúc với lửa. Đó cũng là một trong những sự phát triển của công nghệ gỗ. Theo KTS, chúng ra cần mở rộng tầm nhìn về công nghệ gỗ. “Tôi nghĩ KTS không nên chỉ hiểu về gỗ, mà nên hiểu về tất cả các vật liệu gỗ, để các sản phẩm tạo ra sẽ là vừa đủ.”

KTS Suntan Viengsima cũng bổ sung: “Gỗ khi cháy thành than, thì nhiệt độ sẽ tương đối ổn định, do đó các cụ ngày xưa hay dùng các tấm gỗ có kích thước lớn, vì các tấm này sẽ có khả năng chịu cháy lâu hơn. Đó cũng là khả năng chống cháy của gỗ mà các cụ đã nhìn thấy từ xưa. Đó là điều chúng ta cần học tập và phát triển theo đó.”

Với rất nhiều ý kiến chia sẻ, hy vọng rằng, tọa đàm lần này sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho những chương trình chuyên sâu hơn, thúc đẩy hợp tác đào tạo và nghiên cứu giữa các trường, viện, cộng đồng nghề – hướng đến mục tiêu xây dựng một “ngôn ngữ thiết kế gỗ Việt” độc đáo, bền vững và có sức lan tỏa quốc tế trong thời gian tới.

KTS. Suntan Viengsima, một kiến ​​trúc sư và thợ mộc, sinh năm 1968 tại Đông Bắc Thái Lan. Ông đã quen với nghề mộc và kiến ​​trúc bản địa từ khi còn nhỏ do ông nội, một thợ mộc nông thôn, người mà anh lớn lên cùng. Người ta cho rằng người thợ mộc thừa hưởng gen thợ mộc di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Là chuyên gia chuyên nghiệp về nghề mộc kiến ​​trúc cho trường kiến ​​trúc, Đại học Công nghệ Rajamangala Thanyaburi, Thái Lan, KTS Suntan ở giữa thế giới chuyên nghiệp và học thuật, thu hẹp khoảng cách giữa kinh nghiệm thực tế, thực hành và kiến ​​thức lý thuyết. Các lĩnh vực nghiên cứu chuyên môn của anh bao gồm kiến ​​trúc, quản lý xây dựng, tài nguyên rừng và quản lý môi trường, bảo tồn tranh vẽ, quản lý di sản bền vững, thiết kế và xây dựng các tòa nhà xanh, v.v. giúp củng cố kiến ​​thức và kỹ năng của anh cũng như mở rộng tầm nhìn của anh.

Năm 2007 là bước ngoặt trong sự nghiệp của ông khi ông gia nhập một công ty kiến ​​trúc nổi tiếng HABITA ARCHITECTS, Suntan với tư cách là một kiến ​​trúc sư công trường đã có kinh nghiệm thiết kế và xây dựng kiến ​​trúc bằng gỗ trong nước và quốc tế trong 10 năm trong thời gian làm việc của mình, sau đó thực hiện một bước tiến khác vào sự nghiệp bảo tồn kiến ​​trúc. Sau khi từ nhiệm, ông đã gia nhập UNESCO Bangkok với tư cách là một huấn luyện viên chuyên nghiệp và cố vấn cho chương trình đào tạo thợ mộc chuyên nghiệp, có kỹ năng để bảo tồn kiến trúc gỗ và là tác giả của hai cuốn sách về bảo tồn kiến ​​trúc gỗ do UNESCO Bangkok xuất bản. Suntan cũng là tác giả và xuất bản thêm 5 cuốn sách về kiến trúc gỗ cụ thể là loạt sách Untraditional Woodworking, unusual woodwworker. (Công việc làm gỗ phi truyền thống và người làm gỗ dị biệt)

Với 15 năm kinh nghiệm, đặc biệt là trong lĩnh vực bảo tồn kiến ​​trúc gỗ, Suntan đã thực hiện thành công một số dự án xây dựng các công trình lịch sử bằng gỗ trên khắp cả nước. Ông đã nhận được nhiều giải thưởng, ví dụ như Giải thưởng danh dự RAJAMANGALA SUNSERN (Kiến trúc) từ Đại học Công nghệ Rajamangala Thanyaburi, Thái Lan, Giải thưởng kiến trúc bản địa WIROJ SRISURO cho Hiệp hội cựu sinh viên kiến ​​trúc của Đại học Khon Kean, Giải thưởng thiết kế cao cấp nổi bật cảm hứng bản địa tích hợp từ Đại học Silpakorn, và Giải thưởng bảo tồn kiến trúc từ Hiệp hội Kiến trúc sư Thái Lan dưới sự bảo trợ của Hoàng gia. Trong những năm gần đây, Suntan đã tập trung sự quan tâm của mình vào việc đào tạo một thế hệ thợ mộc và kiến ​​trúc sư/nhà thiết kế gỗ lành nghề mới. Tầm nhìn của ông là bảo tồn di sản kiến trúc lịch sử, trước hết chúng ta phải bảo tồn trí tuệ và nghề thủ công. Nếu không có trí tuệ và Nghề thủ công, di sản kiến trúc lịch sử sẽ không được bảo tồn đúng cách để đáp ứng được tính toàn vẹn và chân thực.