Sáng 29/11/2025 tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức Tọa đàm quốc tế với chủ đề “Hành trình để di sản văn hóa thành tài sản trong phát triển công nghiệp văn hóa”. Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nghệ nhân và đại diện các cơ quan quản lý của Việt Nam và Trung Quốc, tạo không gian trao đổi về cách thức đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển cho đô thị sáng tạo.

Tài sản quý giá của Thủ đô

Phát biểu khai mạc, bà Bạch Liên Hương, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, nhấn mạnh rằng trong thời đại số, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là năng lực cạnh tranh quốc gia. Với hơn một nghìn năm văn hiến và mật độ di sản dày đặc, Hà Nội sở hữu nguồn lực nội sinh lớn để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Bà Bạch Liên Hương – Giám đốc Sở Văn hóa & Thể thao Hà Nội phát biểu khai mạc. (Ảnh: Bảo tàng Hà Nội)

Thành phố hiện có hơn 6000 di tích lịch sử và văn hóa, gần 1800 di sản phi vật thể được kiểm kê, 350 bảo vật quốc gia, cùng hơn 1300 làng nghề truyền thống. Theo bà Bạch Liên Hương, những giá trị này không chỉ là ký ức của vùng đất Thăng Long mà còn là tài sản quý giá để kiến tạo Thủ đô sáng tạo, văn minh, hiện đại.

Bà khẳng định: “Bảo tồn di sản không phải để lưu giữ quá khứ trong tĩnh lặng mà để đưa quá khứ bước vào tương lai. Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo chính là con đường để di sản sống bền vững và lan tỏa mạnh mẽ hơn”.

Kinh nghiệm quốc tế: Biến di sản thành động lực kinh tế và sáng tạo

Tại Tọa đàm, các học giả Trung Quốc mang đến nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Giáo sư Hướng Dũng (Đại học Bắc Kinh) phân tích mô hình “tổ hợp di sản”, nhấn mạnh rằng bảo tồn hiệu quả không chỉ dừng lại ở di tích mà cần đánh giá tổng thể không gian đô thị, cảnh quan và đời sống cộng đồng xung quanh.

PGS Khuất Hành Phủ (Đại học Công nghiệp Quảng Đông) trình bày nghiên cứu về sự kế thừa di sản trong phát triển nghệ thuật nông thôn. Ông cho biết nhiều vùng nông thôn Trung Quốc đã hiện đại hóa ngành nghề thủ công, tạo cơ hội để thanh niên quay về khởi nghiệp dựa trên bản sắc.

Nghệ nhân, Thạc sĩ Lý Khả Minh chia sẻ câu chuyện của thương hiệu gốm Nhữ Sơn Minh, minh chứng cho sự kết hợp giữa kỹ nghệ truyền thống và tư duy sáng tạo đương đại, từ đó tạo ra sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế cao.

Các học giả Trung Quốc mang đến nhiều bài học quý giá cho Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. (Ảnh: Bảo tàng Hà Nội)

Hà Nội cần làm gì?

Ở góc nhìn Việt Nam, TS Trần Thị Thủy (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) chỉ ra những điểm mạnh của Hà Nội trong phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời nêu các thách thức như nhận thức chưa đồng đều, thiếu mô hình phù hợp đặc thù địa phương và cơ sở dữ liệu di sản còn phân tán.

Bà đề xuất Hà Nội cần xây dựng bộ chỉ số đo lường đóng góp của các lĩnh vực văn hóa, đẩy mạnh số hóa dữ liệu di sản, tăng cường tập huấn cho cán bộ và thúc đẩy xã hội hóa để mở rộng nguồn lực.

Phần đối thoại mở ở cuối chương trình ghi nhận nhiều ý kiến sâu sắc về yêu cầu đổi mới trong tiếp cận di sản. Các chuyên gia nhấn mạnh việc phát triển công nghiệp văn hóa phải xem xét toàn bộ không gian xung quanh di sản và đời sống của cộng đồng địa phương, từ đó xây dựng mô hình khai thác hiệu quả và bền vững.

Các đại biểu dành nhiều sự quan tâm tới các chủ đề được thảo luận trong Tọa đàm. (Ảnh: Bảo tàng Hà Nội)

Tọa đàm khép lại với kỳ vọng về các sáng kiến hợp tác thiết thực giữa Việt Nam và Trung Quốc trong bảo tồn, quản lý và khai thác di sản; đồng thời khẳng định vai trò của Hà Nội trong việc thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp văn hóa, đưa di sản trở thành tài sản quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và xây dựng Thủ đô sáng tạo trong tương lai.