UNESCO và Temasek Foundation vừa khởi động một sáng kiến mới – Chương trình “Embracing Shared Heritage through Performing Arts – Gìn giữ di sản chung qua nghệ thuật biểu diễn”, nhằm thúc đẩy hợp tác  trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn giữa Indonesia, Malaysia và Singapore. Được triển khai đến năm 2027, dự án mở ra cơ hội để nghệ sĩ và sinh viên được học hỏi, hợp tác và đồng sáng tạo vượt qua ranh giới quốc gia.

Nghệ thuật biểu diễn từ lâu đã kết nối các cộng đồng Đông Nam Á, vượt qua khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa, nuôi dưỡng đối thoại, sự thấu cảm và tôn trọng. Tuy nhiên, với nhiều nghệ sĩ trong khu vực, biên giới vẫn là rào cản – từ hạn chế di chuyển, thiếu nguồn lực cho đến sự khan hiếm các nền tảng hợp tác. Chương trình được thiết kế để khắc phục những thách thức đó, xây dựng mạng lưới bền vững, hỗ trợ đồng sáng tạo và giúp các nghệ thuật truyền thống của Đông Nam Á tiếp tục phát triển trong bối cảnh đương đại.

Ảnh: UNESCO

Bà Maki Katsuno-Hayashikawa, Giám đốc Văn phòng UNESCO khu vực Jakarta, nhấn mạnh: “Trong suốt chiều dài lịch sử, con người luôn di chuyển, trao đổi ý tưởng và truyền cảm hứng cho nhau. Mỗi quốc gia gìn giữ bản sắc và truyền thống nghệ thuật biểu diễn riêng, nhưng chính thông qua đối thoại và giao lưu, sáng tạo mới tiếp tục nảy nở – và truyền thống vì thế được duy trì và sống động.”

Ông James Chan, Giám đốc cấp cao (Chương trình) của Temasek Foundation, khẳng định: “Việc tôn vinh di sản chung của Đông Nam Á là chìa khóa để nuôi dưỡng sự hòa hợp trong đa dạng. Thúc đẩy hợp tác nghệ thuật xuyên biên giới sẽ giúp tăng cường sự thấu hiểu liên văn hóa, kết nối cộng đồng và đóng góp cho một khu vực năng động, bền vững”.

Ảnh: UNESCO

Sáng kiến chính thức bắt đầu bằng một hội thảo trực tuyến vào tháng 9/2025, quy tụ hơn 300 đại biểu từ ba quốc gia, gồm nghệ sĩ truyền thống, nhà quản lý nghệ thuật, sinh viên, chuyên gia di sản và đại diện cơ quan quản lý. Các phần trình diễn và trao đổi tại chương trình cho thấy nhu cầu mạnh mẽ về hợp tác khu vực, cũng như kỳ vọng vào các nền tảng chung để lan tỏa tiếng nói của Đông Nam Á trên trường quốc tế.

Nghệ sĩ Bagus Mazasupa (Indonesia) chia sẻ: “Âm nhạc vốn mang tính phổ quát, vượt khỏi phong cách hay nguồn gốc. Bằng cách trân trọng di sản chung qua âm nhạc, chúng ta có thể tăng cường hiểu biết và sự trân quý giữa các nền văn hóa.”

Trong giai đoạn tiếp theo, chương trình sẽ không chỉ nâng cao năng lực nghề nghiệp mà còn truyền cảm hứng để nghệ sĩ tái tưởng tượng truyền thống theo những cách thức phù hợp thời đại, giúp di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Trong hai năm tới, sáng kiến sẽ triển khai chuỗi hội thảo bồi dưỡng, các chương trình giao lưu liên văn hóa và hoạt động đồng sáng tạo. Chương trình sẽ khép lại bằng một liên hoan nghệ thuật lớn tại Yogyakarta, nơi các tác phẩm hợp tác sẽ được trình diễn, tôn vinh di sản chung của Đông Nam Á thông qua nghệ thuật biểu diễn.