Những dấu ấn đầu tiên của thiết kế tại Hà Nội vẫn có thể được nhìn thấy trong nhiều công trình kiến trúc có lịch sử lâu đời. Trong đó, nổi tiếng nhất là Hoàng thành Thăng Long – di sản văn hóa được UNESCO công nhận. Tiếp đến là các công trình kiến trúc đa dạng thể hiện tài hoa, sức sáng tạo trong thiết kế của nhiều thế hệ nhà thiết kế mang phong cách kiến ​​trúc bản địa, Pháp và Trung Quốc như: Nhà hát Lớn Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Ngày nay, sự đa dạng đó vẫn hiện diện trong các công trình kiến trúc đương đại tiêu biểu như cầu Nhật Tân với 5 tháp trụ được chiếu sáng tượng trưng cho 5 cửa ô của Hà Nội.

Cầu Nhật Tân

Mặc dù, thiết kế như một lĩnh vực kinh tế còn là khái niệm tương đối mới tại Việt Nam, nhưng bản thân hoạt động thiết kế đã luôn có sự hiện diện mạnh mẽ trong cuộc sống hàng ngày của người dân Hà Nội từ xưa tới nay. Thiết kế sáng tạo tạo nên sự đa dạng của các sản phẩm thủ công như gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, sơn mài Hạ Thái và những sản phẩm của sự sáng tạo đã có mặt ở khắp nơi trong thành phố, từ các tuyến phố nội thành cho đến các làng nghề thủ công truyền thống của Hà Nội. Bên cạnh đó, những áp phích tuyên truyền và biển quảng cáo nổi bật từ suốt nửa thế kỷ qua – từng được dán trên các bức tường khắp thành phố – hiện đang được trưng bày trong nước và trên toàn thế giới, bao gồm cả tại Bảo tàng Anh, London cũng cho thấy nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Hà Nội dựa trên thiết kế sáng tạo.

Sản phẩm sơn Hạ Thái

Năm 2018 ngành công nghiệp sáng tạo đóng góp khoảng 1,49 tỷ USD vào tổng sản phẩm trên địa bàn thành phố Hà Nội (chiếm tỷ trọng 3,7% GRDP của thành phố Hà Nội), trong đó giá trị gia tăng của ngành nghệ thuật, vui chơi và giải trí của Hà Nội đạt khoảng 196,5 triệu USD (chiếm tỷ trọng 0,49% GRDP của thành phố Hà Nội).

Đặc biệt, tổng doanh thu trực tiếp từ làng nghề truyền thống và các làng có nghề của thành phố Hà Nội đạt khoảng 983,5 triệu USD năm 2018 (chưa bao gồm phần doanh thu gián tiếp do khu vực nghề thủ công truyền thống và nghệ thuật dân gian tạo ra), với tổng số gần 1 triệu lao động trực tiếp, và kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng Thủ công mỹ nghệ đạt cũng 192 triệu USD (chiếm tỷ trọng 1,4% tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố Hà Nội).

Trong tổng số 43.704 doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp thiết kế sáng tạo trên địa bàn của thành phố Hà Nội có nhiều doanh nghiệp thiết kế, thiết kế nội thất, thiết kế đô thị, thiết kế hội họa. Đặc biệt, chỉ tính riêng trong năm 2018, số doanh nghiệp “thành lập mới” ở thành phố Hà Nội đã lên tới con số 2.522 doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, dịch vụ tư vấn và thiết kế, quảng cáo cùng với 167 doanh nghiệp trong lĩnh vực nghệ thuật, vui chơi và giải trí…

Một số đại diện tiêu biểu trong cộng đồng thiết kế sáng tạo tại Hà Nội:

– Hiệp hội thiết kế mẫu và sáng tạo mỹ thuật Việt Nam: là thành viên của Hiệp hội thiết kế Châu Á – Thái Bình Dương gồm 27 đơn vị (trung tâm, viện, câu lạc bộ);

– Liên hiệp Khoa học kỹ thuật Hà Nội có hơn 5.000 hội viên, gồm 33 hội chuyên ngành, 06 hội cơ sở và 17 đơn vị khoa học công nghệ, 05 tổ chức trực thuộc;

– Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội gồm 09 hội chuyên ngành (Điện ảnh, Nhiếp ảnh nghệ thuật, Âm nhạc, Mỹ thuật, Kiến trúc sư, Sân khấu, Văn nghệ dân gian, Nhà văn, Nghệ sĩ múa), với gần 3.800 hội viên;

– Câu lạc bộ Doanh nhân sáng tạo, bao gồm 1.300 hội viênliên quan đến thiết kế sáng tạo;

– Hội nghệ nhân thợ giỏi, Hiệp hội làng nghề Hà Nội có 230 nghệ nhân được Chủ tịch nước phong tặng đến từ 1.350 làng nghề;

– Mạng lưới 70 không gian sáng tạo đa lĩnh vực, trong đó có những trung tâm tập trung vào lĩnh vực thiết kế sáng tạo như: Hanoi Design Center, VICAS Arts Studio, VCCA, Manzi art space, Workroomfour;