Tối 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” chính thức khai mạc tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm. Cùng với chương trình nghệ thuật kết nối truyền thống và đương đại, Hà Nội chính thức ra mắt HanoiGo – nền tảng số tập trung thông tin văn hóa, du lịch của Thủ đô.

Khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: BTC

Lễ hội diễn ra trong 16 ngày, từ 13 đến 28/11, với hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian, quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế và chuyên gia, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Lễ hội được triển khai dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc phối hợp tổ chức.

Mùa thứ năm lựa chọn chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” – Kinh tế sáng tạo, lấy mạch kết nối “Thị – Phố – Nghề” và ba trục Kinh tế sáng tạo, Nghệ thuật liên ngành, Đồng sáng tạo làm cấu trúc chính.

Theo bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, định hướng của Thành phố năm nay là chuyển từ “tổ chức Lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị”. Vì vậy, 16 ngày cao điểm tháng 11 chỉ là phần hội tụ của một quá trình kết nối và đồng kiến tạo đã diễn ra trong cả năm.

“Thăng Long Kẻ Nghệ” mở màn trên mặt nước hồ Hoàn Kiếm

Tâm điểm của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật “Thăng Long Kẻ Nghệ”, được dàn dựng trên sân khấu thủy đình đương đại bên hồ Hoàn Kiếm.

Chương trình có sự tham gia của 110 nghệ sĩ, kéo dài 36 phút với tám tác phẩm, chia thành ba hồi: “Mở nước”, “Thành phố” và “Tiếp nối”.

Dưới sự chỉ đạo sáng tạo của Tổng đạo diễn, Giám đốc âm nhạc Nguyễn Quốc Hoàng Anh, dòng nước trở thành mạch dẫn để chèo, tuồng, ca trù, xẩm, quan họ và nhạc cụ dân tộc gặp opera, beatbox, hiphop, múa đương đại và âm nhạc điện tử.

Sự kết hợp ấy cũng phản ánh cách Lễ hội tiếp cận di sản năm nay: không đặt truyền thống như một lớp ký ức tĩnh, mà đưa tri thức và kỹ năng được trao truyền qua nhiều thế hệ vào cuộc đối thoại với sáng tạo đương đại.

Đây cũng là điểm UNESCO nhấn mạnh khi nhìn nhận “Thăng Long Kẻ Nghệ” như sự kết nối giữa di sản văn hóa Hà Nội, nghề thủ công truyền thống và sức sáng tạo hiện nay; từ đó mở ra khả năng tạo thêm những cơ hội kinh tế mới cho cộng đồng sáng tạo.

Đêm khai mạc đồng thời mở đầu chuỗi “Hà Nội Sáng Đèn”, đưa các hoạt động biểu diễn tới nhà hát, rạp cổ, bảo tàng, chợ và không gian công cộng của thành phố.

Tiết mục văn nghệ đặc sắc tại Lễ Khai mạc. Ảnh: BTC

Không chỉ là một lễ hội kéo dài hai tuần

Một trong những thay đổi đáng chú ý của mùa 2026 là quá trình chuẩn bị và hợp tác không bắt đầu vào ngày khai mạc.

Đại diện UNESCO tại Việt Nam cho biết các chương trình của Lễ hội đã được triển khai từ tháng 1, kết nối nhiều đối tác và cộng đồng trong suốt năm trước khi hội tụ tại chương trình chính tháng 11. UNESCO nhìn nhận đây là dấu hiệu cho thấy Lễ hội đang chuyển thành một nền tảng sáng tạo có tính liên tục và phạm vi toàn thành phố.

Quan điểm này cũng gặp nhau với cách tiếp cận của Hội Kiến trúc sư Việt Nam.

TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho rằng kiến trúc không chỉ là một ngành công nghiệp văn hóa mà còn là hạ tầng vật chất của nhiều ngành công nghiệp văn hóa khác: điện ảnh, biểu diễn, mỹ thuật, thủ công, thời trang hay du lịch đều cần không gian để hình thành, tiếp cận công chúng và phát triển thị trường.

Theo ông, một khu chợ có thể được tái kích hoạt thành trung tâm kinh tế sáng tạo, một ngôi đình có thể mở lại cho nghề, hay một pavilion trong công viên có thể trở thành nơi ươm mầm ý tưởng.

HanoiGo chính thức ra mắt

Một điểm mới quan trọng của đêm khai mạc là Hà Nội chính thức ra mắt nền tảng số văn hóa – du lịch HanoiGo.

Nền tảng được tích hợp trên ứng dụng iHanoi và vận hành tại hanoigo.hanoi.gov.vn, hướng tới tập trung thông tin về điểm đến, di tích, danh lam thắng cảnh, không gian văn hóa, ẩm thực, cơ sở lưu trú, sự kiện và tour du lịch.

Thay vì để dữ liệu văn hóa – du lịch nằm phân tán trên nhiều kênh, HanoiGo hướng tới kết nối các nguồn thông tin vào một không gian số thống nhất, giúp người dân và du khách thuận tiện hơn trong việc tìm kiếm địa điểm, lựa chọn hoạt động và xây dựng hành trình khám phá Hà Nội.

Việc ra mắt HanoiGo ngay trong đêm khai mạc cũng cho thấy không gian sáng tạo của Hà Nội đang được mở rộng từ những địa điểm vật lý sang hạ tầng số.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 và ra mắt nền tảng số văn hóa – du lịch thông minh HanoiGo. Ảnh: BTC

Năm cụm không gian bắt đầu vận hành

Sau đêm khai mạc, các hoạt động đồng loạt triển khai tại năm cụm chính: Quảng trường Sáng tạo; Đại Triển lãm Chợ Đồng Xuân; Đình và di tích trong phố cổ; Công viên Thống Nhất; Rạp hát và Sân khấu cộng đồng.

Tại Chợ Đồng Xuân, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” quy tụ 25 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ Việt Nam, quốc tế, sử dụng chính những chất liệu của chợ như vải vóc, mây tre, giấy vàng mã. Đáng chú ý, tiểu thương tham gia với tư cách những người đồng sáng tạo. Những thử nghiệm tại đây cũng được xem là cơ sở thực tiễn cho nghiên cứu Trung tâm Kinh tế Sáng tạo Đồng Xuân.

Trong khu phố cổ, “Chuyện Đình trong Phố” đưa nghệ thuật đương đại và các hoạt động in mộc bản, sơn mài, nhuộm lụa, trang trí quạt vào 12 đình, hội quán và không gian di sản.

Tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Art Hanoi 2026, các pavilion cùng hai hội chợ “Nghề & Nghệ” và “Makers Market – Chăm hoa đua nở” tạo điểm gặp giữa nghệ sĩ, nhà thiết kế, doanh nghiệp và công chúng. Các sản phẩm từ Kết Duyên Sáng Tạo và Re cũng bước ra khỏi giai đoạn thử nghiệm để tiếp cận người sử dụng và thị trường.

Khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026. Ảnh: BTC

“Kết tài hoa, dệt tài sản”

Thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” cô đọng mục tiêu lớn hơn của Lễ hội năm nay.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, mục tiêu không chỉ là tôn vinh văn hóa và sáng tạo, mà từng bước chuyển hóa di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những giá trị có thể phát triển lâu dài, tạo việc làm, sinh kế và thúc đẩy công nghiệp văn hóa.

Ở góc độ kiến trúc, TS.KTS Phan Đăng Sơn cho rằng quá trình này đòi hỏi sự chuyển dịch từ “bảo tồn tĩnh” sang tái sinh di sản, để phố cổ, làng nghề hay công trình công nghiệp cũ có thể trở thành những “nhà máy sáng tạo” mới của đô thị.

UNESCO cũng đặt Lễ hội trong một câu chuyện dài hơn: với tư cách Thành phố Sáng tạo về Thiết kế, Hà Nội có cơ hội chứng minh văn hóa và sáng tạo có thể đóng góp như thế nào cho một tương lai đô thị bao trùm và bền vững hơn; bảo tồn di sản cần song hành với việc tìm ra những cách mới để đưa di sản trở lại đời sống đương đại.

Nhìn từ đêm khai mạc, “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì vậy không chỉ mở đầu một chuỗi hoạt động kéo dài 16 ngày.

Đây còn là thời điểm những dự án đã được chuẩn bị trong nhiều tháng cùng bước ra trước công chúng, để kiểm nghiệm một câu hỏi lớn hơn: Hà Nội có thể biến nguồn lực văn hóa, kỹ năng nghề và sức sáng tạo của cộng đồng thành những giá trị bền vững như thế nào?

Lễ hội kéo dài đến ngày 28/11, với Gala bế mạc “Hà Nội, Những Vang Động” dự kiến tổ chức lúc 19h30 tại Chợ Đồng Xuân.

Nguồn tổng hợp

• Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Thông cáo báo chí Lễ khai mạc, 13/11/2026.