Không gian sáng tạo là thuật ngữ đã trở nên quen thuộc với sự xuất hiện ngày càng nhiều mô hình hoạt động ở Hà Nội cũng như trên cả nước nhất là khi Hà Nội được UNESO công nhận là Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế vào tháng 10 năm 2019.  Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đã xác định phát triển các không gian sáng tạo là một trong những mục tiêu mũi nhọn trong phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Hà Nội.

Không gian sáng tạo được hiểu là một địa điểm, có thể là địa điểm thực hoặc địa điểm trực tuyến, là nơi đem những con người sáng tạo đến với nhau. Đó là nơi tụ họp, chia sẻ không gian và hỗ trợ các hoạt động kết nối, phát triển kinh doanh và thu hút cộng đồng trong các lĩnh vực sáng tạo, văn hóa và công nghệ. Không gian sáng tạo có vai trò giao thoa giữa văn hóa và kinh tế, hỗ trợ phát triển kinh doanh cũng như thu hút sức sáng tạo từ cộng đồng.

Ông Michael Croft, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội trao Quyết định của Tổng Giám đốc UNESCO công nhận Danh hiệu “Hà Nội – Thành phố sáng tạo về thiết kế” cho Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Đức Chung. ( ảnh Trúc Lâm)

Những năm vừa qua thành phố Hà Nội hết sức chú trọng đến việc mở đường, tạo điều kiện để các không gian sáng tạo trên địa bàn thành phố hoạt động hiệu quả  với những chủ trương trên mọi mặt như :  đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của công chúng; chú trọng tạo sự kết nối, tương tác trong hoạt động, phát triển của không gian sáng tạo; xây dựng chính sách hỗ trợ các tổ chức, cá nhân làm sáng tạo… Để thực hiện điều này, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp, áp dụng vào điều kiện thực tiễn của các ngành nghề, lĩnh vực trên địa bàn Thủ đô. Tiêu biểu như: Xây dựng chương trình khởi nghiệp với kế hoạch hỗ trợ các tổ chức, cá nhân có ý tưởng, sáng tạo phù hợp; phát triển không gian văn hóa với lộ trình  đến hết năm 2020 sẽ có thêm 25 công viên mới cũng như mở thêm nhiều không gian phố đi bộ, đưa thêm nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật nhằm nâng cao đời sống tinh thần cũng như thúc đẩy, truyền cảm hứng sáng tạo mạnh mẽ hơn nữa trong cộng đồng… Những dự án, đề án phát triển làng nghề, du lịch văn hóa, tổ chức chương trình hòa nhạc định kỳ, các lễ hội hoa, Phố sách Hà Nội… cũng góp phần thúc đẩy hoạt động sáng tạo .

Phố sách Hà Nội – một trong những không gian văn hóa sáng tạo ngay từ khi hình thành đã đón nhận được sự hưởng ứng đông đảo của nhân dân Thủ đô cũng như du khách. ( ảnh : Trúc Lâm)

Hà Nội cũng đã tổ chức các Hội thảo quy mô với sự góp mặt của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế để rút ra những bài học kinh nghiệm của quốc tế, của những tổ chức, cá nhân trong việc phát triển các không gian sáng tạo, đồng thời kết nối và xây dựng mạng lưới liên kết, tương tác có tính bền vững lành mạnh trong hoạt động, phát triển các không gian sáng tạo và tích cực tham gia đóng góp vào sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội chung của Thủ đô.

Vào năm 2023, Hà Nội sẽ phải nộp báo cáo đầu tiên cho tổ chức UNESCO về việc thực hiện các giải pháp đã đề ra trong hồ sơ khi đề nghị gia nhập vào Mạng lưới các thành phố sáng tạo. Được biết, hiện tại Hà Nội đang tập trung thực hiện những sáng kiến, đề xuất như: thành lập Trung tâm Thiết kế sáng tạo Hà Nội; xây dựng, củng cố các không gian sáng tạo tại Hà Nội; dự án chuỗi chương trình truyền hình Tài năng sáng tạo Hà Nội; Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội; Tuần lễ Thiết kế sáng tạo Hà Nội… Đây đều là những dự án có tính khả thi cao và nếu thành hiện thực, các dự án này sẽ đánh thức tiềm năng sáng tạo của mỗi cá nhân cũng như các tổ chức , góp phần tiếp tục phát huy tiềm năng thế mạnh, nhằm đạt được mục tiêu Hà Nội trở thành một trong ba trung tâm công nghiệp văn hóa lớn của cả nước, trở thành thành phố sáng tạo, hướng tới có vị trí quan trọng của khu vực và châu Á.

Bản đồ phố đi bô Hồ Gươm – không gian sáng tạo đã trở nên quen thuộc với người dân, du khách mỗi dịp cuối tuần. Đồ họa : Tiến Thành – Bá Đô

Thế kỷ XXI, công nghiệp văn hóa được coi là ngành công nghiệp trụ cột, có sức ảnh hưởng mang tính thúc đẩy vị thế, tầm ảnh hưởng của mỗi quốc gia. Hà Nội với trầm tích văn hóa nghìn năm, gần 6.000 di tích lịch sử, hàng trăm làng nghề truyền thống…. là nơi tinh hoa bốn phương hội tụ,  có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển công nghiệp văn hóa. Và trong công cuộc phát triển công nghiệp văn hóa, , cùng với cơ sở hạ tầng và công nghệ sản xuất, các không gian sáng tạo với nhiều tiềm năng và thế mạnh còn tiềm ẩn chắc chắn  sẽ là một trong những nền tảng vững chắc cho sự phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

                                                                                Mạnh Hà tổng hợp