Sen là loài hoa biểu tượng cho sự thanh cao, sen có vị trí đặc biệt trong tâm linh và văn hóa của người Việt, là thứ sản vật tinh túy của đất Tràng An. Có lẽ, không nơi nào có loài sen độc đáo như sen Hồ Tây – sen có nụ hoa to, hồng hơi đậm, có đến trăm cánh, bên trong lớp cánh áo là lớp cánh con, cùng với hương thơm đặc trưng. Từ xa xưa, người dân ven hồ Tây đã tìm cách đưa hương sen vào nghệ thuật uống trà, gom góp hương hoa tinh khiết của đất trời, ngưng đọng trên mỗi bông sen, đem gửi vào những cánh chè mạn. Chứng kiến cảnh ướp trà sen mới thấu hiểu vì sao loại trà này được xem là tinh hoa của ẩm thực Tràng An.

Hoa Sen

Trà sen tinh tế từ khâu lựa chọn sen đến khâu chọn trà để ướp sen. Trà dùng để ướp phải là thứ trà hảo hạng mua từ miền núi cao của tỉnh Hà Giang. Trà mạn dùng ướp sen không đơn thuần chỉ sao khô lên rồi cho vào ướp, công đoạn để có một cân trà ướp sen cũng được thực hiện nhiều bước và rất công phu. Sau khi mua trà về phải hấp trước bằng hơi nước để làm mất đi cái hương ngai ngái của trà mộc, rồi sau đó làm khô.

Chè mạn được chọn lựa cẩn thận

Lớp cánh con của sen được ướp qua với trà mộc, như là cách để làm trà mềm ra, cũng là cách để giữ lấy những hương sương, hương lá của hồ Tây sáng sớm. Sau khi ướp qua một lượt cánh con, trà mộc mới chính thức bước vào quá trình ướp hương. Người ta tách trà khỏi cánh sen, đem sấy khô rồi đem đi ướp. Cứ một lớp trà khô lại được xen kẽ một lớp gạo sen, xếp đầy hũ sành, sau đó đem ủ trong một căn phòng kín và ấm trong ba ngày, rồi sàng gạo sen cũ đi, sấy khô trà và lại tiếp tục ủ với gạo sen mới. Vì hương sen chỉ thoang thoảng, nên để hương sen ngấm sâu vào búp trà, các công đoạn cứ lặp đi lặp lại đến bảy lần mới hoàn thành.

Nghệ nhân tách nhụy sen

Ướp trà

Cách ướp trà với hương sen là cả một nghệ thuật, còn thưởng thức trà cũng phải thật tinh tế để cảm nhận hết tinh hoa của chén trà. Trà sen phải được dùng với bộ chén nhỏ, pha ra có màu vàng trong vắt. Món đồ uống thanh nhã này không dành cho những người bận bịu, vội vàng. Nâng niu chén trà trên tay, cảm nhận thấy mùi hương nhẹ, tinh khiết của hoa sen phảng phất lẫn trong hương trà đượm nồng. Thong thả nhấp một ngụm trà vào miệng, thấy đắng và chát nơi đầu lưỡi, nhưng dư vị cuối cùng để lại là vị ngọt hậu lan tỏa nơi cổ họng.

trà sen

Chính sự cầu kỳ và tinh tế trong cách ướp trà với hoa sen và thưởng thức trà của người dân Hà Nội đã khiến thú vui tao nhã này trở nên đặc biệt hơn so với nhiều vùng khác và trở thành một phần nét văn hóa Hà Nội nghìn năm văn hiến.

Nguồn: Ẩm thực Hà Thành – Sở Du lịch Hà Nội