Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội trong tháng 11, quy tụ nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các tổ chức thủ công trong nước, quốc tế. Với Hà Nội – Thành phố Sáng tạo về Thiết kế, sự kiện đáng chú ý ở khả năng đưa di sản nghề truyền thống vào một mạng lưới rộng hơn của sáng tạo, thương mại và hợp tác quốc tế.

Theo chương trình được Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin tới các địa phương, Festival dự kiến diễn ra từ ngày 12 đến 17/11/2026 tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long và một số địa điểm khác của Hà Nội. Không gian trưng bày chính hoạt động từ ngày 13 đến 16/11, lễ khai mạc dự kiến tổ chức lúc 19h ngày 14/11.

Đây là lịch cụ thể hơn so với những thông tin dự kiến trước đó về thời gian tổ chức Festival.

Festival do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức, hướng tới sự tham gia của nghệ nhân, thợ giỏi, nhà thiết kế, doanh nghiệp, tổ chức nghề thủ công và đại diện quốc tế.

Điểm đáng chú ý là chương trình không chỉ dừng ở việc giới thiệu sản phẩm làng nghề.

Festival được thiết kế như một chuỗi hoạt động kết nối giữa bảo tồn, thiết kế, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu quốc tế.

Từ trưng bày sản phẩm đến kết nối sáng tạo

Không gian Festival dự kiến có quy mô khoảng 10.000 m², gồm các khu trưng bày và trình diễn sản phẩm làng nghề Việt Nam, sản phẩm quốc tế, sản phẩm dự thi thủ công, không gian thiết kế – sáng tạo, chuyển đổi số, Net-Zero, triển lãm ảnh, ẩm thực và thương mại.

Đáng chú ý, chương trình có hoạt động kết nối thiết kế sáng tạo và giao lưu nghệ nhân – nhà thiết kế, cùng Hội thi sản phẩm thủ công châu Á – Thái Bình Dương.

Một hoạt động xúc tiến đầu tư các sản phẩm ngành nghề nông thôn cũng dự kiến được tổ chức tại Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt ở Bát Tràng.

Cấu trúc này cho thấy cách tiếp cận đối với làng nghề đang thay đổi.

Một sản phẩm thủ công ngày nay không chỉ được đánh giá bằng kỹ thuật hay độ tinh xảo. Khả năng cạnh tranh còn phụ thuộc vào thiết kế, công năng, vật liệu, câu chuyện sản phẩm, tiêu chuẩn môi trường, thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường.

Festival đưa những yếu tố ấy vào cùng một không gian.

Điều đó tạo cơ hội để nghệ nhân gặp nhà thiết kế, doanh nghiệp gặp cơ sở sản xuất và những sản phẩm truyền thống tiếp cận các cách diễn giải mới.

Từ bảo tồn sang phát triển

Đây cũng là điểm Festival gặp với định hướng phát triển nghề thủ công mà Hà Nội đang theo đuổi.

Trong năm 2026, Thành phố đã triển khai nhiều chương trình kết nối nghệ nhân, nhà thiết kế, trường đại học và cộng đồng sáng tạo nhằm phát triển sản phẩm mới trên nền tri thức làng nghề.

Festival tháng 11 hiện chưa có căn cứ để xác định là hoạt động chính thức của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Hai chương trình cần được phân biệt về mặt tổ chức.

Tuy nhiên, chúng có một điểm chung rõ rệt: cùng coi tri thức nghề truyền thống không chỉ là di sản cần bảo tồn, mà còn là nguồn lực để tạo ra sản phẩm mới.

Đây là thay đổi quan trọng.

Bảo tồn làng nghề không thể chỉ dừng ở việc giữ lại một kỹ thuật hoặc tái hiện cách làm cũ. Một nghề chỉ thực sự có sức sống khi người thợ vẫn có thể sống bằng nghề, thế hệ trẻ muốn tiếp tục tham gia và sản phẩm có khả năng thích ứng với nhu cầu mới.

Thiết kế có thể trở thành cầu nối của quá trình đó.

Hoàng thành Thăng Long và sự gặp gỡ của các lớp di sản

Việc lựa chọn Hoàng thành Thăng Long làm không gian chính cũng tạo thêm ý nghĩa cho Festival.

Một di sản thế giới sẽ trở thành nơi hội tụ những “di sản sống” của nghề thủ công.

Ở đây, di sản không chỉ là kiến trúc hay khảo cổ, mà còn là tri thức nằm trong tay nghề của người thợ: cách xử lý gốm, lụa, mây tre, gỗ, kim loại hay những kỹ thuật đã được truyền qua nhiều thế hệ.

Festival đặt các lớp giá trị này cạnh nhau: di sản vật thể, tri thức nghề và sáng tạo đương đại.

Không gian về thiết kế, chuyển đổi số và Net-Zero cũng cho thấy mục tiêu của chương trình không chỉ là tái hiện nghề truyền thống, mà tìm kiếm cách để thủ công thích ứng với những yêu cầu mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững.

Từ làng nghề Hà Nội tới mạng lưới quốc tế

Hà Nội hiện có hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề, tạo nên một nguồn lực lớn đối với một thành phố thuộc Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế.

Nhưng số lượng làng nghề không tự động tạo ra lợi thế cạnh tranh.

Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng kết nối tri thức nghề với thiết kế, doanh nghiệp, giáo dục, công nghệ và thị trường.

Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 có thể tạo một môi trường cho những kết nối đó.

Nghệ nhân mang đến kỹ thuật và tri thức vật liệu.

Nhà thiết kế mang đến cách nhìn mới về hình thức, công năng và người dùng.

Doanh nghiệp mang đến khả năng tổ chức sản xuất và phân phối.

Các tổ chức quốc tế mở rộng mạng lưới giao lưu và hợp tác.

Khi các mắt xích này gặp nhau, nghề thủ công có cơ hội vượt ra khỏi phạm vi sản xuất truyền thống để tham gia sâu hơn vào nền kinh tế sáng tạo.

Giá trị nằm ở những gì còn lại sau Festival

Festival kéo dài chưa đầy một tuần. Nhưng giá trị thực sự sẽ được đo bằng những gì tiếp tục tồn tại sau khi sự kiện kết thúc.

Có bao nhiêu kết nối giữa nghệ nhân và nhà thiết kế được duy trì?

Có mẫu sản phẩm nào tiếp tục được phát triển?

Có hợp đồng, dự án hợp tác hay thị trường mới nào được hình thành?

Những làng nghề tham gia có tiếp cận được thêm khách hàng và đối tác hay không?

Đó là những câu hỏi quan trọng hơn số lượng gian hàng hay lượt khách.

Với Hà Nội – Thành phố Sáng tạo, Festival có ý nghĩa nếu nó giúp tạo ra một chuỗi giá trị dài hơn cho nghề thủ công: từ di sản tới thiết kế, từ thiết kế tới sản phẩm và từ sản phẩm tới thị trường.

Khi đó, bảo tồn sẽ không chỉ là giữ lại những gì đã có.

Nó trở thành khả năng để một nghề truyền thống tiếp tục tạo ra cái mới.

Nguồn tổng hợp

• Bộ Nông nghiệp và Môi trường, văn bản về chương trình Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Toàn cầu lần thứ nhất năm 2026.
• Văn hóa Thời đại, “Hà Nội sắp diễn ra Festival Bảo tồn và Phát triển Làng nghề Toàn cầu lần thứ nhất năm 2026”, 11/10/2026.
• Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, thông tin về Chương trình phát triển nghề thủ công trên nền di sản làng nghề và các hoạt động kết nối nghệ nhân – nhà thiết kế.