Ngày Quốc tế phòng, chống bạo lực và bắt nạt học đường 2026: Từ cam kết đến hành động

Ngày 5/11/2026, UNESCO cùng các quốc gia thành viên hưởng ứng Ngày Quốc tế phòng, chống bạo lực và bắt nạt học đường, bao gồm bắt nạt trực tuyến, với chủ đề “Mọi người học đều an toàn và khỏe mạnh: Từ cam kết đến thực tiễn”. Hoạt động năm nay nhấn mạnh yêu cầu chuyển những cam kết quốc tế thành hành động bền vững, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, hòa nhập, bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ em, thanh thiếu niên.

Trên thế giới, một bộ phận đáng kể trẻ em và thanh thiếu niên vẫn đang phải đối mặt với bạo lực và bắt nạt học đường, bao gồm cả bắt nạt trên không gian mạng. Những hành vi này gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, trạng thái tinh thần và kết quả học tập của người học.

Nhận thức rằng bạo lực liên quan đến trường học, dưới bất kỳ hình thức nào, đều xâm phạm quyền được giáo dục, quyền được bảo vệ sức khỏe và bảo đảm cuộc sống an toàn, lành mạnh của trẻ em và thanh thiếu niên, các quốc gia thành viên UNESCO đã thống nhất chọn ngày thứ Năm đầu tiên của tháng 11 hằng năm là Ngày Quốc tế phòng, chống bạo lực và bắt nạt học đường, bao gồm bắt nạt trực tuyến (International Day against Violence and Bullying at School, Including Cyberbullying).

Ngày quốc tế này kêu gọi các quốc gia thành viên, các đối tác của Liên Hợp Quốc, những tổ chức quốc tế và khu vực có liên quan, cùng các tổ chức xã hội dân sự, tổ chức phi chính phủ, cá nhân và các bên liên quan tích cực thúc đẩy, hưởng ứng và hỗ trợ các hoạt động phòng, chống bạo lực học đường.

UNESCO cũng kêu gọi học sinh, phụ huynh, cộng đồng giáo dục, cơ quan quản lý giáo dục và các đối tác thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó có ngành công nghệ, cùng tham gia ngăn ngừa mọi hình thức bạo lực và xây dựng môi trường học tập an toàn. Đây là điều kiện thiết yếu để bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm cơ hội học tập, phát triển của trẻ em và thanh thiếu niên.

GagliardiImages/Shutterstock.com

Năm 2026: Đưa những cam kết vào thực tiễn

Ngày Quốc tế phòng, chống bạo lực và bắt nạt học đường năm 2026 được tổ chức vào ngày 5/11 với chủ đề “Mọi người học đều an toàn và khỏe mạnh: Từ cam kết đến thực tiễn” (Every learner safe and well: From promise to practice).

Chủ đề năm nay đặt trọng tâm vào sự an toàn và sức khỏe toàn diện của người học, đề cao cách tiếp cận toàn trường, trong đó mọi thành viên của cộng đồng nhà trường cùng tham gia phòng ngừa bạo lực, chăm sóc sức khỏe tâm thần, hỗ trợ tâm lý – xã hội, hỗ trợ giáo viên, thúc đẩy giáo dục hòa nhập và bảo đảm an toàn trên môi trường số.

Đồng thời, UNESCO nhấn mạnh sự cần thiết phải hiện thực hóa các cam kết toàn cầu thông qua những hành động liên tục, có tính bền vững trong toàn ngành giáo dục.

Hoạt động hưởng ứng năm 2026 đánh dấu sự khởi đầu của chu kỳ năm năm thứ hai của Ngày Quốc tế phòng, chống bạo lực và bắt nạt học đường, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang dành sự quan tâm trở lại đối với mục tiêu chấm dứt bạo lực đối với trẻ em.

Hội nghị Bộ trưởng toàn cầu lần thứ hai về Chấm dứt bạo lực đối với trẻ em dự kiến diễn ra tại Manila, Philippines, trong hai ngày 18–19/11/2026. Hội nghị sẽ đánh giá những tiến triển sau Hội nghị Bộ trưởng tổ chức tại Bogotá năm 2024, bao gồm việc thực hiện các cam kết xây dựng trường học an toàn và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trẻ em.

Nhân dịp này, UNESCO sẽ tổ chức một phiên cung cấp thông tin và đối thoại chính sách dành cho các quốc gia thành viên tại trụ sở của tổ chức ở Paris, Pháp.

Chương trình sẽ giới thiệu những hoạt động của UNESCO nhằm hỗ trợ xây dựng môi trường học tập không có bạo lực, an toàn, hòa nhập và có lợi cho sức khỏe người học.

UNESCO cũng sẽ giới thiệu các tài liệu hướng dẫn quan trọng, trong đó có Giảng dạy bằng sự quan tâm: Hướng dẫn thực hành dành cho giáo viên nhằm hỗ trợ sức khỏe tâm thần và trạng thái tinh thần tích cực trong trường học và Kết nối và an toàn: Định hướng chính sách nhằm ứng phó với bạo lực trực tuyến và bạo lực có sự hỗ trợ của công nghệ trong giáo dục.

Hai tài liệu góp phần hỗ trợ các hệ thống giáo dục xây dựng giải pháp phòng ngừa và ứng phó với bạo lực, đồng thời tăng cường khả năng bảo vệ người học trong cả môi trường trực tiếp và môi trường số.

Thông tin nền: Bạo lực học đường vẫn là thách thức toàn cầu

Theo dữ liệu UNESCO công bố về môi trường học tập an toàn, trung bình mỗi tháng, cứ ba người học trên thế giới lại có một người bị bắt nạt tại trường. Hơn 36% người học từng tham gia các cuộc xô xát thể chất với bạn bè, trong khi gần một phần ba từng bị tấn công thể chất ít nhất một lần trong năm.

Bắt nạt trực tuyến cũng đang trở thành vấn đề ngày càng đáng lo ngại, ảnh hưởng đến khoảng một phần mười trẻ em.

UNESCO lưu ý rằng bạo lực học đường không chỉ diễn ra trong lớp học hoặc khuôn viên trường. Các hành vi bạo lực có thể xuất hiện trên đường đến trường, trong những hoạt động liên quan đến giáo dục, cũng như trên các nền tảng trực tuyến và môi trường kỹ thuật số.

Bạo lực có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức, từ tấn công thể chất, trừng phạt thân thể, quấy rối và xâm hại tình dục đến lăng mạ, đe dọa, chế giễu, cô lập hoặc loại trừ một cá nhân khỏi các hoạt động tập thể.

Những tác động của bạo lực học đường không dừng lại ở tổn thương tức thời. Theo UNESCO, trải nghiệm bị bắt nạt có liên quan đến các vấn đề như đau đầu, rối loạn giấc ngủ, trầm cảm và ý nghĩ tự tử. Bạo lực cũng có thể làm suy giảm khả năng tham gia học tập, kết quả học tập và cơ hội phát triển lâu dài của trẻ em.

Điều này cho thấy phòng, chống bạo lực học đường không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ trẻ em trước những hành vi gây hại, mà còn gắn trực tiếp với quyền được giáo dục và chất lượng của hệ thống giáo dục.

Từ xử lý hành vi bạo lực đến xây dựng môi trường giáo dục an toàn

Trong cách tiếp cận của UNESCO, xây dựng trường học an toàn đòi hỏi sự tham gia của toàn bộ cộng đồng giáo dục và các lĩnh vực liên quan, thay vì chỉ tập trung giải quyết từng vụ việc khi bạo lực đã xảy ra.

Một trong những vấn đề được UNESCO đặc biệt quan tâm là năng lực của giáo viên trong việc nhận biết, phòng ngừa và ứng phó với những khó khăn về tâm lý, cảm xúc của học sinh.

Tài liệu Teaching with care, được UNESCO, UNICEF và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp xây dựng và công bố năm 2026, cung cấp những hướng dẫn thực hành dựa trên bằng chứng để giáo viên có thể áp dụng trong hoạt động giảng dạy hằng ngày.

Các hướng dẫn tập trung vào việc xây dựng lớp học an toàn, hòa nhập, phát triển những mối quan hệ tích cực, bồi dưỡng kỹ năng xã hội và cảm xúc, nhận diện sớm dấu hiệu căng thẳng tâm lý và kết nối học sinh với những hình thức hỗ trợ phù hợp. Tài liệu cũng đề cập việc chăm sóc sức khỏe và trạng thái tinh thần của chính giáo viên.

Đối với môi trường số, tài liệu Connected and safe của UNESCO nhấn mạnh rằng bạo lực trực tuyến và bạo lực có sự hỗ trợ của công nghệ không còn là vấn đề nằm ngoài phạm vi quản lý của nhà trường.

Theo tài liệu, việc bảo vệ người học cần được thực hiện đồng bộ từ cơ chế quản trị, chính sách bảo vệ, hỗ trợ đội ngũ giáo dục đến nội dung chương trình học.

Tuy nhiên, trách nhiệm xây dựng môi trường số an toàn không thể chỉ đặt lên vai ngành giáo dục. Các doanh nghiệp công nghệ, nền tảng trực tuyến, nhà cung cấp nội dung và cơ quan quản lý môi trường số đều có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa, phát hiện và giảm thiểu những nguy cơ gây hại cho người học.

Nhìn từ những định hướng này, chủ đề của Ngày Quốc tế phòng, chống bạo lực và bắt nạt học đường năm 2026 không chỉ là lời kêu gọi nâng cao nhận thức.

Trọng tâm đang được đặt vào khả năng biến những mục tiêu bảo vệ trẻ em thành chính sách, năng lực chuyên môn và các biện pháp hỗ trợ có thể thực hiện trong đời sống nhà trường.

Một môi trường giáo dục an toàn không đơn thuần là nơi không xảy ra các hành vi bạo lực. Đó còn phải là nơi mỗi học sinh được tôn trọng, được lắng nghe, được hỗ trợ khi gặp khó khăn và có điều kiện phát triển cả về tri thức, thể chất lẫn tinh thần.

Nguồn chính: UNESCO, International Day against Violence and Bullying at School, including Cyberbullying.

Thông tin nền bổ sung từ các tài liệu chính thức của UNESCO: