Sau Chợ phiên tháng 6 và vòng tuyển chọn 57 đề xuất, Kết Duyên Sáng Tạo 2026 bước sang một giai đoạn khác: 10 dự án được lựa chọn sẽ có hai tháng để hoàn thiện sản phẩm với hỗ trợ tài chính và cố vấn chuyên môn trước khi xuất hiện tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội vào tháng 11. Điều đáng chú ý không nằm riêng ở danh sách được chọn, mà ở việc chương trình đang thử xây dựng một chuỗi hỗ trợ kéo dài hơn một cuộc thi hay một phiên chợ kết nối.

Chiều 29/8/2026, tại Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội, Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 công bố 10 dự án được lựa chọn bước vào giai đoạn phát triển sản phẩm của chương trình Kết Duyên Sáng Tạo 2026.

Đây là bước tiếp theo của một quá trình bắt đầu từ Chợ phiên Kết Duyên Sáng Tạo hồi tháng 6, nơi hơn 60 nhà sáng tạo gặp gỡ đại diện 16 làng nghề. Từ những cuộc gặp ban đầu, 57 sản phẩm, ý tưởng và đề xuất hợp tác được hình thành và đi vào giai đoạn tuyển chọn tiếp theo.

Hội đồng gồm bảy chuyên gia lựa chọn 10 dự án để nhận hỗ trợ chuyên sâu trong tháng 9 và 10.

Nếu giai đoạn đầu chủ yếu tạo điều kiện để nghệ nhân và nhà sáng tạo tìm thấy nhau, giai đoạn này đặt ra một yêu cầu khó hơn: từ mối quan tâm chung phải phát triển được một sản phẩm cụ thể, có khả năng hoàn thiện về thiết kế, kỹ thuật, câu chuyện và cách tiếp cận công chúng.

Lễ công bố 10 dự án Kết Duyên Sáng Tạo 2026. Ảnh: hanoicreativecity.com

Mười cách khác nhau để làm việc với làng nghề

Danh sách 10 dự án cho thấy chương trình không áp đặt một công thức duy nhất cho việc “làm mới” thủ công truyền thống.

SonMani kết nối nghệ nhân Đỗ Duy Hiền của sơn mài Hạ Thái, nghệ nhân Nguyễn Văn Thanh của khảm trai ốc Chuôn Ngọ với nhà sáng tạo Đỗ Thị Như Quỳnh.

Cuốn Thư là sự phối hợp giữa nhà nghiên cứu mỹ thuật, họa sĩ tranh dân gian Trần Quốc Đức và Giấy dó Vân Chi.

Tiệm Thơ đưa Nghệ nhân Ưu tú Phạm Xuân Cường, người làm nghề chế tác từ sừng, khảm trai và khảm xà cừ, cùng thợ giỏi thêu tay Nguyễn Thị Tuyết vào một quá trình thiết kế với Nguyễn Thơ Thơ.

UNVEIL làm việc với nghề chạm bạc Đồng Xâm của nghệ nhân Đinh Quang Thắng và nhà sáng tạo Phạm Phương Thu.

“Phường” Rối kết nối nghệ nhân Phạm Công Bằng của Phường Rối Tế Tiêu với Phạm Quang Hữu.

Các dự án còn lại tiếp tục mở rộng phổ chất liệu và nghề: Gió Di Sản với quạt Chàng Sơn; Ô Ăn Quan với sơn mài Hạ Thái; Tò He Phố Nghệ với tò he Xuân La; Lam Nguyên với khảm trai Chuyên Mỹ; và Dó.AI với nghề làm giấy dó.

Có dự án bắt đầu từ một kỹ thuật.

Có dự án bắt đầu từ vật liệu.

Có dự án đi từ một câu chuyện văn hóa.

Có dự án do một nhà thiết kế dẫn dắt, cũng có dự án do nhóm sinh viên phát triển.

Điểm chung nằm ở việc sản phẩm mới không được hình thành bên ngoài làng nghề rồi mang trở lại để “đặt hàng sản xuất”, mà phải xuất hiện từ một quá trình làm việc giữa người nắm tri thức nghề và người phát triển ý tưởng mới.

Nghệ nhân Đặng Văn Hậu với dự án “Tò He Phố Nghệ” được nhận hỗ trợ. Ảnh: hanoicreativecity.com

Không chỉ hỗ trợ tiền

Trong hai tháng tiếp theo, mỗi dự án có thể nhận mức hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng.

Song song với nguồn tài chính, các nhóm sẽ làm việc với đội ngũ cố vấn đến từ quản lý văn hóa, di sản, giáo dục thiết kế, khởi nghiệp sáng tạo và mạng lưới nghệ thuật.

Năm cố vấn gồm bà Nguyễn Thu Thủy, Trưởng Khoa Nghệ thuật và Thiết kế, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội; ông Cao Trung Vinh, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam; bà Nguyễn Nhã Quyên, Startup Vietnam Foundation; bà Nguyễn Anh Thư, Khoa Di sản văn hóa, Đại học Văn hóa Hà Nội; và bà Nguyễn Tú Hằng, Giám đốc Hanoi Grapevine.

Cấu trúc này cho thấy chương trình không chỉ hỗ trợ việc hoàn thiện hình thức một sản phẩm.

Một sản phẩm thủ công đương đại muốn đi xa hơn triển lãm cần đồng thời trả lời nhiều câu hỏi: nó sử dụng tri thức truyền thống như thế nào, có khả năng sản xuất ra sao, tiếp cận thị trường nào, kể câu chuyện gì và được đưa tới công chúng bằng cách nào.

Chính ở đây, vai trò của cố vấn trở nên quan trọng: sản phẩm không chỉ cần “đẹp”, mà phải có khả năng tồn tại trong một chuỗi giá trị thực tế.

47 đề xuất không nằm ngoài cuộc chơi

Một điểm đáng chú ý khác của chương trình là 47 đề xuất không nằm trong nhóm 10 vẫn tiếp tục được kết nối.

Theo Ban Tổ chức, những sản phẩm phù hợp có thể tiếp tục tham gia các không gian trưng bày, triển lãm tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội vào tháng 11. Chương trình đồng thời tiếp tục tiếp nhận nghệ nhân, nhà thiết kế, studio và thương hiệu có sản phẩm phù hợp với các không gian trưng bày.

Nếu cơ chế này được thực hiện nhất quán, Kết Duyên Sáng Tạo sẽ khác với một cuộc thi theo logic “chọn – loại”.

Vòng tuyển chọn khi đó không xác định ai được ở lại hay phải rời khỏi mạng lưới, mà xác định nhóm nào được nhận mức hỗ trợ chuyên sâu hơn ở một giai đoạn cụ thể.

Đây có thể là một thay đổi nhỏ nhưng quan trọng.

Bởi với một hệ sinh thái sáng tạo, giá trị không chỉ nằm ở những sản phẩm chiến thắng. Nó còn nằm trong số lượng các mối quan hệ được hình thành, những nhóm tiếp tục làm việc với nhau và khả năng một ý tưởng chưa được chọn hôm nay vẫn có thể tìm được cơ hội khác trong tương lai.

Từ một phiên chợ đến một chuỗi phát triển

Nhìn từ tháng 6 đến tháng 11, Kết Duyên Sáng Tạo đang thử nghiệm một chuỗi tương đối đầy đủ:

gặp gỡ – hình thành ý tưởng – tuyển chọn – hỗ trợ phát triển – cố vấn – hoàn thiện sản phẩm – trưng bày và tiếp cận công chúng.

Điều đáng theo dõi trong những tháng tới vì thế không chỉ là 10 sản phẩm cuối cùng sẽ trông như thế nào.

Quan trọng hơn là những mối quan hệ được hình thành trong chương trình có tiếp tục sau Lễ hội hay không; các sản phẩm có bước ra khỏi không gian trưng bày để đi vào thị trường hay không; và những hợp tác giữa nghệ nhân – nhà thiết kế có trở thành một mô hình có thể lặp lại hay không.

Nếu làm được điều đó, kết quả quan trọng nhất của Kết Duyên Sáng Tạo 2026 sẽ không chỉ là mười sản phẩm mới.

Nó sẽ nằm ở một cơ chế để các nguồn lực vốn thường đứng riêng — làng nghề, nhà thiết kế, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo — có thể làm việc với nhau trong một chuỗi dài hơn và có cấu trúc hơn.