Ngày 18/10/2026, nền tảng công nghệ số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” dự kiến chính thức ra mắt tại đình Kim Ngân, 44 Hàng Bạc. Sau gần một năm từ khi bốn tuyến di sản được giới thiệu thử nghiệm, dự án đã bước sang một giai đoạn mới: kết nối 28 di tích trong một nền tảng thống nhất, tích hợp bản đồ tương tác, mã QR và kho tư liệu khoa học để người dân, du khách, học sinh và giới nghiên cứu có thể chủ động tiếp cận di sản Thủ đô.

Ra mắt nền tảng công nghệ số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội”. Ảnh: Báo VietnamPlus – TTXVN

Theo VietnamPlus – Thông tấn xã Việt Nam, nền tảng là kết quả của dự án phát huy giá trị di sản do Quỹ Équipe France thuộc Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tài trợ thông qua Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội chủ trì, phối hợp với Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp và Tổ chức Đại học Pháp ngữ.

Trong khoảng một năm, gần 40 chuyên gia cùng khoảng 100 sinh viên đã khảo sát hơn 100 di tích tại Hà Nội, sau đó lựa chọn 28 địa điểm tiêu biểu để xây dựng hồ sơ số và tổ chức thành bốn hành trình chủ đề.

Điểm mới của lễ ra mắt ngày 18/10 không nằm ở việc Hà Nội có thêm bốn tuyến di sản. Những hành trình này đã được giới thiệu thử nghiệm từ ngày 3/12/2025 tại đền Quán Thánh và HanoiCreativeCity.com cũng đã phản ánh trong bài “Đánh thức di sản Hà Nội qua 4 hành trình số hóa độc đáo”.

Điểm đáng chú ý lần này là toàn bộ dữ liệu được đưa vào một nền tảng thống nhất để phục vụ công chúng.

Từ mỗi di tích riêng lẻ tới một mạng lưới dữ liệu

Mỗi địa điểm trong dự án được xây dựng một hồ sơ tương đối đầy đủ, gồm mô tả khoa học, hình ảnh xưa và nay, video, văn bia, tư liệu Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc và danh mục tài liệu tham khảo. Khối dữ liệu này được số hóa, tích hợp vào bản đồ điện tử và hệ thống mã QR để người dùng có thể tiếp cận ngay tại di tích bằng điện thoại thông minh.

Đây là bước tiến quan trọng so với hình thức giới thiệu di tích bằng một bảng thông tin đơn lẻ.

Một ngôi đình, ngôi đền hay ngôi chùa không còn xuất hiện như một điểm độc lập trên bản đồ. Nó được đặt trong mối liên hệ với những di tích cùng chủ đề, cùng lớp lịch sử hoặc cùng cấu trúc văn hóa.

Bốn hành trình gồm Thăng Long Tứ trấn, các đền thờ Mẫu, đình thờ tổ nghề và chùa Hà Nội cho phép người dùng tiếp cận di sản theo tuyến và theo câu chuyện, thay vì chỉ theo từng địa chỉ riêng lẻ.

Cách tổ chức này biến dữ liệu thành một công cụ kể chuyện về thành phố.

Một nền tảng cho nhiều nhóm người dùng

Một điểm đáng chú ý khác là nền tảng không chỉ được thiết kế cho du khách.

Theo nhóm thực hiện, học sinh và sinh viên có thể sử dụng các hành trình trong hoạt động ngoại khóa; người dân có thể tự tìm hiểu các di tích trên điện thoại; trong khi giới nghiên cứu có thêm nguồn tư liệu đã được hệ thống hóa về văn bia, Hán Nôm, kiến trúc và lịch sử.

Điều này giúp dự án vượt khỏi phạm vi một sản phẩm du lịch số.

Cùng một bộ dữ liệu có thể phục vụ tham quan, giáo dục, nghiên cứu và kết nối cộng đồng.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với cách Hà Nội đang nhìn nhận số hóa di sản trong năm 2026. Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết Hà Nội hiện quản lý 6.489 di tích lịch sử – văn hóa và 1.793 di sản văn hóa phi vật thể đã được kiểm kê. Thành phố đang đặt nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ số, thay vì để thông tin tiếp tục nằm phân tán trong từng hồ sơ, di tích và cơ quan quản lý.

“Hành trình du lịch di sản Hà Nội” vì thế có thể được xem như một thử nghiệm cụ thể của cách tiếp cận này.

Từ số hóa để lưu giữ sang số hóa để sử dụng

Trong nhiều năm, số hóa di sản thường được hiểu là quét tài liệu, chụp ảnh hoặc dựng mô hình 3D để lưu trữ.

Nhưng giá trị thực sự chỉ xuất hiện khi dữ liệu được sử dụng.

Trong dự án này, tư liệu lịch sử được đưa lên bản đồ, gắn với không gian thật và kết nối trực tiếp với hành trình đi bộ của người dùng. Sau lễ ra mắt tại đình Kim Ngân, đại biểu dự kiến trải nghiệm một tuyến đi bộ qua Hàng Bạc, Hàng Ngang, Hàng Đào tới hồ Hoàn Kiếm.

Như vậy, nền tảng số không thay thế trải nghiệm tại di tích.

Nó bổ sung thêm một lớp thông tin để người dùng hiểu sâu hơn những gì đang nhìn thấy.

Đây là điểm có ý nghĩa đối với Hà Nội – Thành phố Sáng tạo về Thiết kế. Công nghệ không chỉ được sử dụng để tạo hiệu ứng mới, mà để thiết kế lại cách con người tiếp cận một nguồn tài nguyên văn hóa đã tồn tại từ lâu.

Từ một dự án nghiên cứu đến hạ tầng nội dung

Quá trình phát triển nền tảng cũng cho thấy vai trò của nghiên cứu học thuật trong việc tạo ra sản phẩm số.

Gần 40 chuyên gia và khoảng 100 sinh viên tham gia khảo sát thực địa, đối chiếu tư liệu tiếng Việt, Hán Nôm và tiếng Pháp, xây dựng hồ sơ khoa học cho từng địa điểm.

Chính phần việc này quyết định chất lượng của nền tảng.

Một mã QR có thể được tạo ra trong vài phút. Nhưng để nội dung phía sau mã QR đáng tin cậy cần một quá trình dài hơn nhiều: khảo sát, kiểm chứng, dịch thuật, lập hồ sơ và chuẩn hóa dữ liệu.

Đó cũng là khác biệt giữa một sản phẩm công nghệ giới thiệu điểm đến và một hạ tầng tri thức về di sản.

Nếu tiếp tục được cập nhật, mở rộng và kết nối với những nền tảng khác, dữ liệu này có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho các sản phẩm giáo dục, thiết kế, nội dung số và trải nghiệm du lịch mới.

Từ thử nghiệm tới phục vụ công chúng

Bài viết trên HanoiCreativeCity.com cuối năm 2025 từng đặt kỳ vọng Hà Nội có thể trở thành một “bảo tàng sống” trong thời đại số, nơi từng di tích là một trạm trong mạng lưới ký ức của thành phố.

Lễ ra mắt ngày 18/10 đánh dấu một bước tiến cụ thể hơn theo hướng đó.

Dự án đã đi từ khảo sát, nghiên cứu và bốn hành trình thử nghiệm sang một nền tảng có thể được công chúng sử dụng trực tiếp.

Điều đáng chờ đợi tiếp theo không chỉ là có bao nhiêu người quét mã QR.

Quan trọng hơn là nền tảng có được duy trì, bổ sung dữ liệu, kết nối thêm di tích và tích hợp với giáo dục, du lịch hay những sản phẩm sáng tạo khác của thành phố hay không.

Nếu điều đó xảy ra, 28 di tích hiện nay sẽ không phải điểm kết thúc.

Chúng có thể trở thành những nút đầu tiên của một mạng lưới dữ liệu rộng hơn, nơi di sản Hà Nội không chỉ được bảo tồn trên môi trường số, mà tiếp tục được sử dụng, học tập, nghiên cứu và sáng tạo trong đời sống đương đại.

Nguồn tổng hợp

• VietnamPlus – Thông tấn xã Việt Nam, “Số hóa 28 di tích Hà Nội, mở thêm cánh cửa khám phá di sản Thủ đô” và “Ra mắt nền tảng công nghệ số ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’”, 14/10/2026.
• Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thông tin về dự án “Các hành trình du lịch di sản trong thành phố Hà Nội” và định hướng số hóa dữ liệu di sản.
• HanoiCreativeCity.com, “Đánh thức di sản Hà Nội qua 4 hành trình số hóa độc đáo”, 05/12/2025.