Gần 30 năm theo nghề kiến trúc, từng ấy thời gian người kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào đã đem lại niềm vui cho biết bao con người. Làm việc với tâm niệm kiến trúc sinh ra từ đất rồi cũng sẽ có ngày trở về với đất, KTS Hoàng Thúc Hào đã tạo nên rất nhiều những công trình thân thiện với môi trường, bảo vệ cảnh quan cho thế hệ sau, mọi người yêu mến gọi anh là “hiệp sĩ xanh”. Với anh, kiến trúc không chỉ đơn thuần là gạch, cát, đá, bê tông mà còn phải nhân văn, có trách nhiệm xã hội, là nghệ thuật xã hội đem lại hạnh phúc cho con người, quan tâm đến lợi ích cộng đồng, có tính lan tỏa ra cộng đồng, tính thiết thực và bền vững của chúng. Với tình yêu Hà Nội và mong muốn đóng góp cho thành phố nghìn năm tuổi, người kiến trúc sư tài hoa này đã có ý tưởng thành lập Bảo tàng Hồ Gươm và “hệ sinh thái văn hóa” cho Thủ đô.

Hồ Gươm được coi là một trong những biểu tượng văn hóa và lịch sử của Thủ đô Hà Nội nói riêng và là trái tim của đất nước Việt Nam nói chung. Hồ là biểu tượng của khát vọng hòa bình của dân tộc, là chứng nhân lịch sử từ thời phong kiến dựng nước, các anh hùng thời xưa tới thời kỳ xã hội chủ nghĩa. Hồ Gươm gắn với giai thoại lịch sử vua Lê trả gươm báu cho rùa thần. Khi người Pháp vào quy hoạch các khu phố Pháp theo ô bàn cờ, rồi đặt UBND thành phố ở đây là một quan niệm ngầm để chọn Hồ Gươm là trung tâm.
Ngoài ra, Hồ Gươm còn là nơi chứa đựng sinh học đa dạng, các kiến trúc Đông – Tây như phố cổ phố Pháp, đình đền chùa miếu mạo, nhà thờ, nơi đây gắn bó và ghi dấu với cuộc sống và tâm tư của nhiều người dân. Vì vậy, việc xây dựng Bảo tàng Hồ Gươm để bảo tồn, duy trì và phát huy những giá trị cốt lõi của nó là một việc xứng đáng, cần làm.

Dù quỹ không gian quanh Hồ Gươm hạn hẹp nhưng theo KTS Hoàng Thúc Hào, Bảo tàng Hồ Gươm phải nằm trong không gian văn hóa này thì mới có giá trị. Bên cạnh khu tượng đài vua Lê là một trụ sở ngân hàng – một dãy nhà hai tầng với lối kiến trúc Pháp cổ mang giá trị về mặt kiến trúc, là yếu tố có thể tận dụng và khai thác được. Giải pháp của ông đưa ra  là tận dụng tòa nhà với lối kiến trúc Pháp cổ này, cải tạo thành Bảo tàng Hồ Gươm bao bọc và gắn liền với khuôn viên tượng đài vua Lê tạo thành một quần thể chặt chẽ về mặt ý nghĩa lịch sử cũng như văn hóa. Việc thực hiện bảo tàng này sẽ rất đơn giản nhưng ấn tượng, không mất công xây dựng, không tốn chi phí lắm. Bảo tàng nêu bật sự yêu chuộng tự do hoà bình của Việt Nam.

KTS Hoàng Thúc Hào

Bảo tàng Hồ Gươm không cần quá cầu kỳ, hoa mỹ,  chỉ cần là một bảo tàng nhỏ, lưu giữ lại những hiện vật, những mẩu chuyện, những câu hát, những tư liệu đặc biệt về địa danh này. Bảo tàng Hồ Gươm sẽ chủ yếu dùng công nghệ để trưng bày. Ví như hình ảnh 3D dựng lại sự tích rùa vàng nhận gươm…. Bảo tàng Hồ Gươm là nơi người ta có thể thưởng thức bằng nhiều giác quan nhờ công nghệ mới, không còn chỉ bày hiện vật chết.

Phối cảnh phương án Bảo tàng Hồ Gươm

Không chỉ đề xuất ý tưởng thành lập Bảo tàng Hồ Gươm, KTS Hoàng Thúc Hào còn đóng góp ý kiến cho quy hoạch Thủ đô trong tương lai. Theo đó, KTS Hoàng Thúc Hào đề xuất xây dựng từng khu vực văn hóa và kết nối lại thành một “hệ sinh thái văn hóa” trong thành phố. Bởi cùng với sự phát triển, những cao ốc mọc lên sẽ chiếm dần những không gian công cộng của người dân, người dân thành phố Hà Nội sẽ cảm thấy thiếu không gian sống. Do vậy, để người dân Thủ đô có chất lượng cuộc sống tốt, họ cần những không gian văn hóa để tận hưởng, những công trình văn hóa sẽ xuất hiện đan xen bên những chung cư, những tòa nhà lộng lẫy Khu vực trung tâm sẽ tôn vinh các nhà khoa học như Tôn Thất Tùng, Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu… khu vực ngoại thành sẽ được thiết lập các không gian giới thiệu  những làng nghề như đúc đồng, dệt lụa… và các nghệ nhân nổi tiếng. Đặc biệt ở các vùng lân cận, KTS Hoàng Thúc Hào đề xuất cần tôn vinh những nghệ nhân làng nghề,  đó là những người thợ lưu truyền tay nghề từ đời này sang đời khác. Từng khu vực này khi liên kết lại sẽ làm nên một “hệ sinh thái văn hóa” trong toàn thành phố, đó là một giải pháp xã hội hóa tương đối thích hợp đối với bối cảnh nước ta hiện nay.

Nhà cây ươm cây bằng vỏ chai độc đáo tại Sóc Sơn – một công trình của KTS Hoàng Thúc Hào

Được biết, hiện nay, ý tưởng này đã được KTS Hoàng Thúc Hào đề xuất với UBND TP Hà Nội và “thật tuyệt vời và hạnh phúc nếu những ý tưởng đó được thực hiện, chúng ta có thể lưu giữ và quảng bá đến khách du lịch cũng như con cháu đời sau những giá trị quý báu của Hồ Gươm cũng như góp phần nâng cao đời sống tin thần của người dân Thủ đô  “-KTS Hoàng Thúc Hào chia sẻ.

                                                                                                     Vĩ Thanh ( ảnh st)