Lớn lên tại Đan Mạch từ năm 8 tuổi, nghệ sĩ Phúc Văn Đặng mang góc nhìn về thiên nhiên và văn hóa cộng đồng đến triển lãm “Chạm Đồng Xuân”. Với anh, chợ không chỉ là nơi mua bán mà còn là không gian kết nối con người, lưu giữ những câu chuyện đời thường.

Giữa không khí tấp nập của chợ Đồng Xuân (Hà Nội), những tác phẩm nghệ thuật xuất hiện tại triển lãm “Chạm Đồng Xuân” tạo nên sự tương phản thú vị với các gian hàng, lối đi và hoạt động giao thương thường ngày. Trong số đó, tác phẩm của nghệ sĩ Phúc Văn Đặng mang đến góc nhìn riêng về thiên nhiên, đồng thời gợi mở câu chuyện về mối liên hệ giữa con người với không gian sống.

Là người gốc Việt, sang Đan Mạch từ năm 8 tuổi, Phúc Văn Đặng có cơ hội tiếp xúc với nhiều môi trường văn hóa khác nhau. Khi đến với chợ Đồng Xuân, anh không chỉ nhìn nơi đây như một địa điểm trưng bày tác phẩm mà còn muốn tìm hiểu đời sống, con người và những câu chuyện phía sau một khu chợ lâu đời.

Tác phẩm của Phúc Văn Đặng lấy chất liệu từ vải và những ý tưởng của các tiểu thương tại sảnh tầng 2 và 3. Ảnh: hanoicreativecity.com

Đưa thiên nhiên vào không gian chợ truyền thống

Chia sẻ về ý tưởng sáng tác, Phúc Văn Đặng cho biết nguồn cảm hứng chính của tác phẩm đến từ thiên nhiên. Khi đặt chân vào chợ Đồng Xuân, anh ấn tượng với không khí sôi động, nhộn nhịp và những hoạt động diễn ra liên tục tại đây.

Từ cảm nhận đó, nghệ sĩ quyết định đưa thiên nhiên vào không gian chợ, tạo nên sự kết nối giữa một môi trường buôn bán đông đúc với yếu tố tự nhiên. Anh mong muốn tác phẩm không chỉ tạo điểm nhấn về thị giác mà còn đem đến trải nghiệm mới cho những người thường xuyên làm việc tại đây.

Theo Phúc Văn Đặng, chợ Đồng Xuân là không gian có nhịp sống riêng. Những người tiểu thương gắn bó với công việc buôn bán mỗi ngày, tạo nên sự vận động liên tục của khu chợ. Chính quá trình quan sát đời sống ấy giúp anh có thêm góc nhìn về nơi mình đang sáng tạo.

Anh nhận thấy những người kinh doanh tại chợ phải làm việc vất vả. Tuy nhiên, phía sau hoạt động mua bán còn là những mối quan hệ, sự gặp gỡ và tương tác giữa con người với con người. Đó cũng là yếu tố khiến anh quan tâm khi thực hiện tác phẩm tại đây.

Với nghệ sĩ, việc đưa nghệ thuật vào một khu chợ truyền thống không đơn thuần là đặt tác phẩm vào một địa điểm khác lạ. Quan trọng hơn, đó là cơ hội để nghệ thuật và đời sống có thể gặp gỡ, để những người vốn ít có cơ hội tiếp xúc với các hoạt động sáng tạo được làm quen với một cách trải nghiệm mới.

1 tháng là khoảng thời gian ít ỏi để nghệ sĩ Phúc Văn Đặng nói hết ý tưởng bằng tác phẩm của mình. Ảnh: hanoicreativecity.com

Mong tiểu thương cùng kể câu chuyện chợ Đồng Xuân

Trước khi tham gia triển lãm “Chạm Đồng Xuân”, Phúc Văn Đặng từng có trải nghiệm với các dự án nghệ thuật ở nước ngoài. Anh nhắc đến một khu chợ tại thành phố Houston (Mỹ), nơi anh từng đến và có những hoạt động kết nối với không gian chợ.

Từ những trải nghiệm đó, nghệ sĩ nhìn nhận chợ không chỉ là nơi diễn ra hoạt động thương mại mà còn là một cộng đồng. Ở đó, con người gặp gỡ, trò chuyện, hỏi han và quan tâm đến nhau qua những điều rất bình dị.

“Tôi nghĩ cái chợ là một cộng đồng. Chợ không chỉ là nơi mua bán mà ở đó mọi người hiểu nhau, nói chuyện với nhau, hỏi thăm nhau, hỏi xem người khác có khỏe không. Đó cũng là một nét văn hóa của chợ”, Phúc Văn Đặng chia sẻ.

Quan niệm này cũng ảnh hưởng đến cách anh tiếp cận không gian chợ Đồng Xuân. Thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thiện tác phẩm của riêng mình, nghệ sĩ mong muốn có thêm sự tham gia của những người đang trực tiếp gắn bó với khu chợ.

Phúc Văn Đặng trao đổi với những tiểu thương đã cùng anh thực hiện ý tưởng. Ảnh: hanoicreativecity.com

Trong khoảng thời gian làm việc tại đây, anh muốn lắng nghe những câu chuyện của tiểu thương, tìm hiểu suy nghĩ và cảm nhận của họ về nơi mình đã gắn bó trong nhiều năm. Nghệ sĩ cũng mong muốn có thể mời các cô, chú tham gia sáng tạo, thể hiện suy nghĩ thông qua những nét vẽ, hình ảnh hoặc cách thức phù hợp.

“Tôi nghĩ mình đến đây làm tác phẩm thôi thì chưa đủ. Mình cần mời các cô, chú tham gia, để mọi người có thể thể hiện suy nghĩ và câu chuyện của mình. Khi đó, không chỉ là tác phẩm do mình vẽ nữa mà còn là câu chuyện của chính những người ở đây”, anh chia sẻ.

Với Phúc Văn Đặng, khi những người làm việc tại chợ có cơ hội trực tiếp đóng góp suy nghĩ và câu chuyện của mình, tác phẩm nghệ thuật sẽ không còn chỉ mang dấu ấn cá nhân của người sáng tạo. Đó có thể trở thành một câu chuyện chung, phản ánh đời sống và ký ức của cộng đồng Đồng Xuân.

Anh cũng kỳ vọng trong tương lai, chợ Đồng Xuân có thể phát triển thành không gian kết hợp giữa văn hóa, nghệ thuật và các hoạt động cộng đồng. Khi đó, nơi đây không chỉ là điểm đến mua sắm mà còn có thêm những trải nghiệm để người trẻ và du khách khám phá.

Với nghệ sĩ gốc Việt, hành trình sáng tạo tại chợ Đồng Xuân vẫn còn nhiều điều để tiếp tục tìm hiểu. Điều anh hướng đến không chỉ là một tác phẩm được hoàn thiện mà còn là sự kết nối giữa nghệ thuật với những con người đang tạo nên nhịp sống của khu chợ.

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, triển lãm “Chạm Đồng Xuân” giới thiệu 25 tác phẩm của 25 nghệ sĩ, nhóm nghệ sĩ trong nước và quốc tế. Các tác phẩm được đặt trong không gian chợ đang hoạt động, tạo nên cuộc gặp gỡ giữa nghệ thuật đương đại với một địa điểm giàu giá trị lịch sử, văn hóa của Thủ đô.