Đóng

Sự kiện

Vietnam Design Week 2021 “Đánh thức truyền thống

Khi nghe từ “truyền thống”, chúng ta thường nghĩ đến những thứ thuộc về quá khứ – của một thời gian và không gian cố định nào đó. Tuy nhiên, làm như vậy dễ dẫn đến nguy cơ bỏ qua tính liên tục, tính thích ứng và tính biến đổi vốn có của truyền thống. Truyền thống luôn dịch chuyển bởi các yếu tố như con người, xã hội và tự nhiên. Các khái niệm đang phát triển của chúng ta về bản sắc văn hóa, đa dạng văn hóa, công bằng thương mại và môi trường đều ảnh hưởng đến cách chúng ta xác định vai trò của truyền thống trong xã hội đương đại.


Do đó, việc lưu giữ truyền thống trong lĩnh vực Thiết kế không thể được xem xét đơn giản là quá trình “cắt và dán”. Truyền thống không thể được bảo tồn hiệu quả chỉ bằng cách thao túng hay tích hợp các biểu tượng quốc gia, truyền thống tín ngưỡng và văn hóa địa phương một cách phiến diện và nặng tính cổ động. Nó phải được nhìn nhận một cách nghiêm túc với tinh thần tôn trọng lịch sử và tổ tiên của chúng ta, nhưng vẫn phải mạnh dạn đổi mới để đảm bảo sự liên quan của truyền thống được tiếp nối.

Với chủ đề “Đánh thức Truyền thống” (Awakening Traditions), Cuộc thi Designed by Vietnam năm nay nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Thiết kế Việt Nam – VNDW 2021, được phát động từ ngày 17/7/2021 tại Hà Nội và kéo dài tới hết ngày 03/12/2021 trên phạm vi cả nước. Dưới sự dẫn dắt của các nhà thiết kế có tầm ảnh hưởng trong 05 lĩnh vực Thiết kế Truyền thông (Communication design), Thiết kế Đồ nội thất (Living design), Thiết kế Vật dụng trang trí (Decor & Object design), Thiết kế Trang phục (Clothing design), Thiết kế công cộng (Public design), các thí sinh tham gia đã có nhiều cơ hội được kết nối và học hỏi để tạo ra những sản phẩm ứng dụng có giá trị thiết kế cao.

Dưới đây là những chia sẻ của chị Vũ Thảo, nhà sáng lập thương hiệu Kilomet109 và là một trong những giám khảo của cuộc thi:

1636585667668873 251508587 10220969252601327 4051361177616134466 n

Theo chị, đâu là những yếu tố quan trọng để có thể đưa thành công tinh hoa văn hóa dân tộc vào trong thiết kế – thay vì “lạm dụng” và chỉ cắt dán qua loa?

Điều đầu tiên chính là khả năng sáng tạo và sự mạnh dạn đổi mới. Và để làm được những điều đó một cách hiệu quả và đúng hướng thì những nhà thiết kế nên cố gắng dành thời gian nghiên cứu văn hoá dân tộc một cách cẩn trọng. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng văn hoá sẽ tạo một nền tảng vững chắc cho người làm sáng tạo, giúp họ phân biệt được đâu là vận dụng và đâu là lạm dụng. Người biết vận dụng các yếu tố văn hoá sẽ biết làm giàu cho các giá trị văn hoá chứ không phải chỉ làm giàu nhờ văn hoá, vì công việc sáng tạo từ văn hóa của họ luôn toát ra một tinh thần tôn trọng cùng với trách nhiệm lĩnh hội và tiếp nối những giá trị lâu đời.

Với tư cách là giám khảo cuộc thi Vietnam Design Week, chị nhận thấy đâu là tiềm năng cũng như hạn chế của các bạn trẻ Việt Nam? Và trong tương lai, các bạn có thể làm gì để phát huy những tiềm năng ấy?

Ở thời điểm này, tôi nhìn thấy tiềm năng nhiều hơn hạn chế. Thế hệ trẻ Việt Nam ngày càng độc lập và tự chủ hơn trong tư duy – do cơ hội tiếp cận với xu thế toàn cầu ngày càng dễ dàng hơn thông qua các nền tảng kỹ thuật số, cũng như những biến đổi tích cực trong các phong trào xã hội liên quan đến quyền con người, bình đẳng giới, chủng tộc, bảo vệ môi trường… Thế hệ trẻ Việt Nam đang có rất nhiều những lợi thế để phát huy tiềm năng tri thức và sáng tạo. Qua hai mùa của Vietnam Design Week, tôi cũng thấy sức chế ngự, khả năng ứng biến của các bạn trẻ rất lớn. Thảm họa kéo dài như đại dịch có vẻ đang thay đổi cục diện sáng tạo của các bạn theo hướng vừa để ứng phó với những biến động, vừa để giải quyết các vấn đề chung của xã hội.

1636585739340110 232973123 10224515502225535 5901985194583691404 n
Bộ thiết kế “Góc Tĩnh Tại” đã giúp nhóm đoạt giải trong cuộc thi Designed by Vietnam – Vietnam Design Week 2020.

Đâu là những tiêu chí để chị có thể đánh giá một bài thi của thí sinh là tốt hay xuất sắc?

Có thể nói một cách tóm tắt về tiêu chí cuộc thi của VDW bằng ba từ: Thẩm Mỹ, Ứng Dụng và Đổi Mới. Tuy nhiên, tùy vào chủ đề của từng cuộc thi mỗi năm mà những tiêu chí này có thể bao hàm những tiêu chí phụ hoặc rộng hơn. Ví dụ như năm ngoái chủ đề là Tái Sinh thì yếu tố tái chế trong sử dụng vật liệu sẽ được chú trọng, còn năm nay chủ đề là Đánh Thức Truyền Thống thì yếu tố truyền thống sẽ được chúng tôi cân nhắc hơn.

Với cá nhân tôi, những bài thi tốt ngoài cá tính sáng tác cần phải có thêm khả năng minh hoạ được quá trình nghiên cứu và phát triển câu chuyện thiết kế. Vốn xuất thân từ thực hành sáng tạo, tôi thấy thuyết phục hơn trước những ý tưởng có tính thực tiễn. Hiện thực hoá được những thứ bay bổng kể cả hão huyền chắc chắn đã đủ tuyệt vời, và càng khoái trá gấp bội nếu chúng phục vụ được đời sống.

Trong số những bài thi gửi về, liệu có một bài thi nào đặc biệt để lại ấn tượng mạnh cho chị?

Quá sớm để tôi chia sẻ cụ thể về bài nào! Nhưng mùa giải năm nay là một thử thách rất lớn cho ban giám khảo trong đó có tôi, vì số lượng bài dự thi tăng lên gấp 3 lần so với năm ngoái và có độ đồng đều cao. Chọn vòng loại đã rất khó khăn, đến vòng chung kết thì lại càng khó quyết định hơn. Các hạng mục đều có những đại diện xuất sắc. Các thí sinh đưa ra những sáng kiến thiết kế được đầu tư kỹ lưỡng từ ý tưởng đến thực hiện, giám sát sản xuất và trình bày bài dự thi với độ chuyên nghiệp cao, phản hồi rất sát sao với chủ đề của cuộc thi.

Tôi cũng thấy sự giao thoa giữa thủ công và công nghệ tăng lên trong các bài dự thi năm nay – một tín hiệu thú vị trong thời kỳ con người đang phụ thuộc vào các nền tảng số để có được kết nối cần thiết trong giao tiếp và công việc. Tín hiệu này là một gợi ý hay cho ban tổ chức của Vietnam Design Week những năm tới: chúng tôi có thể sẽ có thêm hạng mục mới?


“Người biết vận dụng các yếu tố văn hóa sẽ
biết làm giàu cho các giá trị văn hóa chứ

không phải chỉ làm giàu nhờ văn hóa.”


Chị có lời khuyên nào dành cho thế hệ các nhà thiết kế trẻ Việt Nam đang muốn kế thừa và phát huy chất liệu truyền thống?

Tôi nghĩ đến lúc tôi nên im lặng để học hỏi các nhà thiết kế thế trẻ, hơn là đưa ra lời khuyên cho họ. Tôi mong các bạn ấy cứ tiếp tục tiến về phía trước với những hoài bão, với khả năng làm chủ thời cuộc, nhưng trong hành trang hãy gắng mang theo những thứ thuộc về văn hóa của chính bạn. Đây không chỉ là những báu vật mà sẽ là nguồn dung dưỡng năng lượng sáng tạo, cũng như khẳng định giá trị sáng tạo của các bạn trong tương lai.

 

Một số sáng tạo đã được Hội đồng giám khảo lựa chọn vào TOP25+5 trong tổng số 183 bài dự thi, gồm 25 thiết kế ở 5 lĩnh vực chính của cuộc thi và 5 thiết kế sản phẩm lưu niệm về Văn Miếu – Quốc Tử Giám. 

 Thiết kế Truyền thông (Communication design)

3plus-goc-thuong-tra-1 (1).jpg
NAM-2-2.jpg