
Di sản sống trong đô thị: Bài học từ Honduras
Thành phố Trujillo (Honduras) vừa tổ chức Hội thảo về “Di sản Văn hóa phi vật thể trong bối cảnh đô thị” kèm theo chương trình tập huấn kéo dài bốn ngày với sự tham gia của nhiều nhóm đối tượng khác nhau. Tại hội thảo, Đại diện Bộ Văn hóa, Nghệ thuật và Di sản của các dân tộc Honduras (SECAPPH), chính quyền đô thị, lãnh đạo cộng đồng, nhà quản lý văn hóa, doanh nghiệp du lịch và kinh tế cùng chia sẻ không gian trao đổi với cán bộ kỹ thuật khu bảo tồn, điều phối viên dự án, nhà nghiên cứu, đại diện tôn giáo, lực lượng cứu hỏa và những người gìn giữ ký ức cộng đồng.

Ảnh: UNESCO
Hoạt động được tổ chức với sự hỗ trợ của SECAPPH và nằm trong khuôn khổ dự án khu vực “Tăng cường năng lực xây dựng cộng đồng có khả năng chống chịu thông qua du lịch bền vững và bảo vệ di sản ở Mỹ Latin và Caribe”, do UNESCO triển khai với sự hỗ trợ của Bộ Văn hóa Vương quốc Ả Rập Xê Út.
Hội thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng liên minh giữa cộng đồng, chính quyền địa phương và các lĩnh vực văn hóa để đưa di sản sống vào quy hoạch đô thị. Việc ghi nhận và lồng ghép các thực hành văn hóa vào đời sống đô thị không chỉ củng cố bản sắc và gắn kết xã hội, mà còn tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững dựa trên ký ức cộng đồng.
Chương trình kết hợp thảo luận chuyên môn với các chuyến đi thực địa tới những địa điểm tiêu biểu của Trujillo, như khu chợ và Công viên Trung tâm, nơi người tham dự trực tiếp quan sát sức sống của di sản phi vật thể trong đời sống hằng ngày. Làm việc nhóm đã mở ra nhiều trao đổi giàu ý nghĩa liên quan đến các thực hành văn hóa như chế biến món machuca trong súp cá và cua dừa, các tập quán truyền thống liên quan đến dừa, lễ rước Via Crucis và Hội chợ Thánh Quan thầy San Juan Bautista. Những yếu tố này được ghi nhận như các biểu đạt văn hóa – từ ẩm thực, đời sống tinh thần đến lễ hội – góp phần duy trì bản sắc của Trujillo và cộng đồng địa phương.
Khóa tập huấn do kiến trúc sư Siris Elvir Velásquez và nhà nhân học Mario Ardón Mejía hướng dẫn, tập trung vào các công cụ thực hành, khung pháp lý và chiến lược quản lý di sản trong bối cảnh đô thị. Những nội dung kỹ thuật được chia sẻ sẽ giúp học viên vận dụng vào thiết kế dự án cũng như xây dựng chính sách và chương trình tích hợp di sản sống vào phát triển đô thị.
Nỗ lực này được triển khai tại 10 quốc gia ở Mỹ Latin và Caribe, là một phần của dự án “Tăng cường năng lực cho cộng đồng có khả năng chống chịu thông qua du lịch bền vững và bảo vệ di sản”. Dự án tập trung vào bảo vệ di sản phi vật thể trong bối cảnh đô thị và phát triển du lịch bền vững, đồng thời thúc đẩy sự gắn kết giữa Công ước 1972 về Di sản Thế giới và Công ước 2003 về Bảo vệ Di sản Văn hóa Phi vật thể. Sáng kiến được kỳ vọng mang lại tác động tích cực cho nhiều nhóm liên quan trong lĩnh vực văn hóa, quy hoạch đô thị và du lịch tại khu vực.


