Đóng

Khi rừng xanh đến công viên bằng ba chuyến xe buýt

Ba chiếc xe buýt được biến thành những không gian triển lãm tương tác, đưa câu chuyện về thiên nhiên và bảo tồn động vật hoang dã đến với người dân Thủ đô. Diễn ra tại Công viên Thống Nhất từ ngày 17 đến 22/11, Trung tâm Thiên nhiên lưu động mang đến một cách tiếp cận mới trong giáo dục cộng đồng, kết hợp công nghệ, thiết kế trải nghiệm và thông điệp phát triển bền vững.

Khu vực trưng bày triển lãm. Ảnh: Báo Nhân Dân

Ba chuyến xe, ba câu chuyện về thiên nhiên

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Trung tâm Thiên nhiên lưu động (Mobile Nature Centre) trở thành một điểm trải nghiệm dành cho công chúng tại Công viên Thống Nhất. Thay vì những bảng thông tin và hình ảnh trưng bày theo cách truyền thống, khách tham quan được bước vào các không gian thiết kế riêng trên ba chiếc xe buýt, khám phá thiên nhiên Việt Nam qua mô hình ba chiều, công nghệ thực tế ảo và những hoạt động tương tác trực tiếp.

Dự án do Trung tâm Bảo tồn Động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam’s Wildlife – SVW) khởi xướng trong khuôn khổ Chiến dịch “Rừng lặng”, với sự đồng hành của ca sĩ Hà Anh Tuấn trong vai trò đại sứ chiến dịch.

Mỗi chiếc xe được thiết kế theo một chủ đề, tạo thành hành trình trải nghiệm có sự kết nối về nội dung.

Chuyến xe đầu tiên, mang tên “Chuyến xe diệu kỳ”, mở ra thế giới thiên nhiên Việt Nam với những hệ sinh thái đa dạng và các loài động vật hoang dã. Thông qua hình ảnh, mô hình và công nghệ tương tác, khách tham quan có thể hình dung về môi trường sống của muôn loài, đồng thời nhận biết sự phong phú nhưng cũng rất mong manh của các hệ sinh thái tự nhiên.

Chuyến xe thứ hai, “Rừng lặng”, đưa người xem đến với một câu chuyện khác: những cánh rừng dần vắng bóng động vật bởi nạn săn bắt, buôn bán và tiêu thụ trái phép. Không gian trải nghiệm được xây dựng nhằm giúp công chúng hiểu rõ hơn những mối đe dọa đối với đa dạng sinh học và hậu quả khi các loài động vật biến mất khỏi môi trường sống tự nhiên.

Ở chuyến xe cuối cùng, “Rừng là nhà”, câu chuyện chuyển sang các hoạt động cứu hộ, chăm sóc, phục hồi và tái thả động vật hoang dã. Người tham quan được tìm hiểu công việc của những người làm bảo tồn, từ đó nhận thức rõ hơn vai trò của con người trong việc bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái.

Cách tổ chức này tạo nên một mạch trải nghiệm xuyên suốt: từ khám phá vẻ đẹp thiên nhiên, nhận diện những nguy cơ đến tìm hiểu các giải pháp và hành động bảo vệ.

Khi công nghệ trở thành công cụ giáo dục bảo tồn

Điểm đáng chú ý của Trung tâm Thiên nhiên lưu động không chỉ nằm ở việc đưa triển lãm lên xe buýt, mà còn ở cách thiết kế trải nghiệm để chuyển tải những kiến thức khoa học và thông điệp bảo tồn.

Các mô hình 3D, công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và màn hình cảm ứng giúp người xem tiếp cận những môi trường tự nhiên khó có cơ hội quan sát trực tiếp. Công nghệ ở đây đóng vai trò phương tiện hỗ trợ nhận thức, tạo sự tò mò và khuyến khích người tham quan chủ động tìm hiểu.

Khách tham quan thích thú khi được trải nghiệm công nghệ thực tế ảo (VR). Ảnh: Báo Nhân Dân

Đối với trẻ em, cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp bởi kiến thức không chỉ được truyền đạt bằng lời giải thích, mà còn qua hình ảnh, thao tác và trải nghiệm. Những câu hỏi về tập tính động vật, môi trường sống hay nguyên nhân suy giảm các loài có thể trở thành điểm khởi đầu cho cuộc trò chuyện giữa cha mẹ và con cái.

Theo ghi nhận của Báo Nhân Dân, hoạt động tại Công viên Thống Nhất đã thu hút nhiều gia đình, học sinh và người trẻ. Không ít phụ huynh cùng con tham gia trải nghiệm, trao đổi và tìm hiểu các giải pháp bảo vệ thiên nhiên.

Chị Luyện Thị Linh, Điều phối Cộng đồng của Save Vietnam’s Wildlife, giải thích rằng tên gọi “Rừng lặng” gợi đến sự im lặng của những cánh rừng khi muôn loài dần biến mất bởi hoạt động săn bắt, buôn bán và tiêu thụ động vật hoang dã trái phép. Chiến dịch hướng tới việc đánh thức sự quan tâm của cộng đồng, thúc đẩy thay đổi nhận thức và hành vi.

Vì vậy, nội dung giáo dục không dừng lại ở việc giới thiệu các loài động vật quý hiếm. Trung tâm còn khuyến khích công chúng từ chối sử dụng sản phẩm động vật hoang dã trái phép, tẩy chay những hành vi tiêu thụ gây hại, lên tiếng và thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện vi phạm.

Đông đảo khách tham quan, nhất là các bạn trẻ đã tìm đến triển lãm để tìm hiểu thông tin và trải nghiệm công nghệ tiên tiến. Ảnh: Báo Nhân Dân

Một mô hình sáng tạo bước vào không gian công cộng

Trung tâm Thiên nhiên lưu động không phải dự án mới ra mắt tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Mô hình đã được khai trương ngày 29/5/2026 tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, tỉnh Ninh Bình, trước khi tiếp tục hành trình đến nhiều địa phương và địa điểm giáo dục cộng đồng.

Theo Báo Nhân Dân, trước khi đến Công viên Thống Nhất, chương trình đã tổ chức tại chín điểm ở Ninh Bình và năm điểm tại Hà Nội. Công viên Thống Nhất là địa điểm thứ sáu của mô hình tại Thủ đô.

Việc đưa Trung tâm Thiên nhiên lưu động vào Lễ hội năm nay có ý nghĩa ở cách kết nối một chương trình giáo dục bảo tồn với hệ thống không gian sáng tạo đô thị.

Trong cấu trúc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Công viên Thống Nhất là địa điểm của cụm hoạt động “Mầm Sáng tạo”, nơi tập hợp các triển lãm, thực hành nghệ thuật và chương trình trải nghiệm dành cho cộng đồng.

Sự xuất hiện của ba chiếc xe buýt cho thấy không gian công cộng có thể đảm nhiệm thêm những chức năng giáo dục và tương tác xã hội mà không nhất thiết đòi hỏi phải xây dựng một cơ sở triển lãm cố định.

Tính lưu động cũng tạo điều kiện để cùng một hệ thống trưng bày được đưa đến nhiều địa điểm khác nhau. Những nội dung vốn thường xuất hiện tại bảo tàng, trung tâm nghiên cứu hoặc cơ sở giáo dục chuyên biệt có thể tiếp cận công chúng ngay tại nơi họ sinh hoạt, vui chơi.

Đây cũng là điểm giao thoa giữa thiết kế và phát triển bền vững: thiết kế không chỉ tạo ra hình thức hấp dẫn, mà còn giúp kiến thức trở nên dễ tiếp cận, hỗ trợ thay đổi nhận thức và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.

Tuy nhiên, tác động lâu dài của mô hình cần được đánh giá thông qua những thay đổi trong hiểu biết, thái độ và hành vi của người tham gia, thay vì chỉ dựa trên số lượt tham quan hay mức độ hấp dẫn của công nghệ.

Với Trung tâm Thiên nhiên lưu động, câu chuyện về những cánh rừng được đưa vào giữa thành phố bằng một hình thức gần gũi và giàu tính tương tác. Từ trải nghiệm trong ba chiếc xe buýt, người tham quan có thêm cơ hội hiểu rằng bảo vệ động vật hoang dã không phải công việc xa xôi, mà bắt đầu từ chính những lựa chọn trong đời sống hằng ngày.

Hoạt động tại Công viên Thống Nhất góp thêm một ví dụ về khả năng kết nối thiết kế sáng tạo với giáo dục môi trường, mở rộng chức năng của không gian công cộng trong một thành phố hướng tới phát triển bền vững.

Nguồn tham khảo

  1. Báo Nhân Dân (19/11/2026), Hành trình khám phá thiên nhiên trong lòng thành phố.
  2. Save Vietnam’s Wildlife (4/4/2026), Thông cáo về việc công bố Trung tâm Thiên nhiên lưu động trong khuôn khổ FORESTIVAL 2026.
  3. Cổng thông tin Bộ Nông nghiệp và Môi trường (30/5/2026), Save Vietnam’s Wildlife launches first mobile nature center.
  4. Cổng thông tin Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội (11/11/2026), Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian lớn.