
Hà Nội ghi danh thêm 5 di sản quốc gia: Dấu ấn của tri thức nghề và văn hóa ẩm thực
Hà Nội vừa có thêm năm di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục quốc gia, nâng tổng số di sản được ghi danh của Thủ đô lên 65. Đáng chú ý, bên cạnh các lễ hội truyền thống và nghệ thuật dân gian, đợt ghi danh lần này có tri thức nuôi và chế biến vịt Vân Đình cùng nghề làm giò chả Ước Lễ, mở thêm cơ hội bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa gắn với đời sống sản xuất, ẩm thực địa phương.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức Hội nghị hướng dẫn tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh di sản văn hóa phi vật thể vào Danh mục quốc gia và định hướng bảo vệ, phát huy giá trị di sản sau ghi danh. Ảnh: Báo Hànộimới
Ngày 19/11/2026, tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức hội nghị hướng dẫn công bố quyết định ghi danh di sản văn hóa phi vật thể vào Danh mục quốc gia, đồng thời định hướng công tác bảo vệ, phát huy giá trị di sản sau ghi danh.
Tại hội nghị, đại diện Sở công bố các quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc đưa năm di sản vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Hội Giá (xã Dương Hòa); Hát trống quân ở Phúc Lâm (xã Đại Xuyên); Lễ hội đền Sóc làng Xuân Tảo (phường Xuân Đỉnh); Tri thức nuôi và chế biến vịt Vân Đình (xã Vân Đình); Nghề làm giò chả Ước Lễ (xã Dân Hòa).
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài, tính đến tháng 11/2026, Hà Nội có 65 di sản được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể.
Tri thức nghề và ẩm thực được ghi nhận là di sản
Trong năm di sản mới được ghi danh, tri thức nuôi và chế biến vịt Vân Đình cùng nghề làm giò chả Ước Lễ là hai trường hợp đáng chú ý, cho thấy giá trị văn hóa không chỉ hiện diện trong các nghi lễ, lễ hội hay hình thức nghệ thuật truyền thống mà còn được tích lũy, lưu giữ qua hoạt động lao động và sản xuất hằng ngày.
Theo thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 3106/QĐ-BVHTTDL đưa Tri thức nuôi và chế biến vịt Vân Đình vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Di sản này bao gồm hệ thống kinh nghiệm dân gian về lựa chọn giống, chăn nuôi, chăm sóc và chế biến vịt được cộng đồng địa phương tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Những món ăn như vịt nướng, vịt luộc, cháo vịt hay chả vịt không chỉ là sản phẩm ẩm thực mà còn phản ánh sự thích ứng với điều kiện tự nhiên, kỹ năng sản xuất và tập quán ăn uống của cư dân địa phương.
Đối với nghề làm giò chả Ước Lễ, giá trị di sản được thể hiện qua kỹ thuật lựa chọn nguyên liệu, chế biến, tạo hương vị và những bí quyết nghề nghiệp được lưu truyền trong cộng đồng.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài trao chứng nhận Nghề giò chả Ước Lễ (xã Dân Hòa) đưa vào danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Ảnh: Báo Hànộimới
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Dân Hòa Hoàng Thị Kim Thanh cho biết, nghề làm giò chả Ước Lễ được ghi danh thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống – tri thức dân gian. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị văn hóa, lịch sử và tri thức nghề mà nhiều thế hệ người dân Ước Lễ đã gìn giữ, vun đắp qua hàng trăm năm.
Trước khi được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, sản phẩm giò chả Ước Lễ đã được bảo hộ nhãn hiệu tập thể từ năm 2023. Hai hình thức ghi nhận này có phạm vi khác nhau: bảo hộ nhãn hiệu nhằm xác lập quyền đối với dấu hiệu thương mại, trong khi ghi danh di sản hướng tới bảo vệ tri thức, kỹ năng và thực hành văn hóa của cộng đồng.
Sự kết hợp giữa bảo tồn tri thức nghề và phát triển thương hiệu sản phẩm có thể tạo nền tảng để những nghề ẩm thực truyền thống tham gia sâu hơn vào hoạt động du lịch, trải nghiệm văn hóa và kinh tế sáng tạo.
Gìn giữ lễ hội, nghệ thuật dân gian trong đời sống cộng đồng
Ba di sản còn lại tiếp tục khẳng định sự phong phú của đời sống văn hóa truyền thống tại các địa phương Hà Nội.
Hội Giá ở xã Dương Hòa gắn với việc tưởng nhớ tướng quân Lý Phục Man và những nghi thức truyền thống của cộng đồng. Trong đó, nghi thức nghiềm quân tái hiện khí thế trận mạc qua các động tác trình diễn, tiếng trống và múa cờ, thể hiện tinh thần thượng võ cùng ký ức lịch sử của cư dân địa phương.
Hát trống quân ở Phúc Lâm, xã Đại Xuyên, là hình thức sinh hoạt dân ca giao duyên được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Hoạt động của câu lạc bộ hát trống quân địa phương và việc truyền dạy cho lớp trẻ góp phần duy trì môi trường thực hành loại hình nghệ thuật dân gian này.
Trong khi đó, Lễ hội đền Sóc làng Xuân Tảo, phường Xuân Đỉnh, gắn với truyền thuyết về Thánh Gióng, góp phần lưu giữ các nghi thức, tập quán và ký ức văn hóa của cộng đồng.
Việc cùng lúc ghi danh các di sản thuộc nhiều loại hình cho thấy sự đa dạng của nguồn lực văn hóa Hà Nội, từ không gian làng xã, lễ hội và diễn xướng dân gian đến nghề truyền thống, tri thức sản xuất và văn hóa ẩm thực.
Từ ghi danh đến bảo vệ và phát huy giá trị
Tại hội nghị, ông Phạm Xuân Tài nhấn mạnh việc được ghi danh không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra trách nhiệm đối với chính quyền và cộng đồng trong công tác bảo vệ, gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị di sản.
Theo định hướng của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, các địa phương cần tổ chức lễ công bố, đón nhận quyết định ngay tại không gian văn hóa của di sản, với sự tham gia của nghệ nhân, người thực hành và cộng đồng chủ thể.
Cùng với đó là những nhiệm vụ hỗ trợ truyền dạy cho thế hệ trẻ, duy trì không gian thực hành, tăng cường kiểm kê, tư liệu hóa và ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn, quảng bá di sản.
Ngành văn hóa cũng định hướng tăng cường kết nối giữa chính quyền địa phương, cộng đồng, nhà trường và doanh nghiệp; gắn hoạt động bảo vệ di sản với du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa.
Đối với những di sản gắn với nghề và ẩm thực như vịt Vân Đình hay giò chả Ước Lễ, định hướng này gợi mở khả năng xây dựng các hoạt động trải nghiệm nghề, giới thiệu quy trình chế biến, kể câu chuyện văn hóa địa phương và phát triển sản phẩm du lịch dựa trên tri thức truyền thống. Tuy nhiên, đây là những hướng phát triển tiềm năng, chưa đồng nghĩa với việc các dự án cụ thể đã được phê duyệt hoặc triển khai.
Điều quan trọng là quá trình khai thác giá trị kinh tế phải đồng thời bảo đảm vai trò chủ thể của cộng đồng, gìn giữ tri thức nghề và duy trì môi trường thực hành di sản.
Với 65 di sản văn hóa phi vật thể đã được ghi danh cấp quốc gia, Hà Nội có thêm cơ sở để nhận diện và phát huy nguồn lực văn hóa phong phú của mình. Năm di sản mới không chỉ bổ sung vào danh mục những giá trị cần bảo vệ mà còn đặt ra yêu cầu đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, thông qua sự trao truyền giữa các thế hệ và những hình thức phát huy phù hợp với đặc trưng từng cộng đồng.









