
Chợ Đồng Xuân tìm hướng chuyển đổi thành tổ hợp kinh doanh sáng tạo theo mô hình BID
Ngày 18/11, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp sẽ thảo luận về mô hình BID tại chợ Đồng Xuân, tìm giải pháp kết hợp bảo tồn di sản, đổi mới quản trị và phát triển kinh tế sáng tạo ở khu phố cổ.
Tọa đàm “Mô hình BID Đồng Xuân: Bảo tồn di sản và kiến tạo hệ sinh thái kinh tế sáng tạo” dự kiến diễn ra sáng 18/11 tại số 1A Cầu Đông, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội. Chương trình do UBND phường Hoàn Kiếm, Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Công ty cổ phần Đồng Xuân và Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp tổ chức.
Không chỉ bàn về cải tạo không gian kiến trúc, tọa đàm đặt ra một vấn đề rộng hơn: làm thế nào để chợ Đồng Xuân, một trung tâm thương mại có lịch sử hơn một thế kỷ, tiếp tục giữ vai trò trong đời sống kinh tế đô thị, đồng thời trở thành hạt nhân kết nối hoạt động kinh doanh, văn hóa, thiết kế và sáng tạo.
Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình quản trị mới
Hình thành từ năm 1888 với tên gọi Les Halles centrales, chợ Đồng Xuân từng là một trong những trung tâm giao thương lớn của Bắc Kỳ. Trải qua nhiều biến động, khu chợ vẫn giữ vị trí quan trọng trong cấu trúc thương mại phố cổ Hà Nội, gắn với mạng lưới phố nghề, hoạt động buôn bán và những ký ức đặc trưng của văn hóa Kẻ Chợ.
Tuy nhiên, trước những thay đổi của phương thức tiêu dùng, thương mại điện tử và áp lực phát triển đô thị, mô hình kinh doanh chợ truyền thống đứng trước yêu cầu thích ứng.
Một trong những hướng tiếp cận được đưa ra thảo luận là BID (Business Improvement District) – mô hình hợp tác cải thiện khu vực kinh doanh, đã được triển khai tại nhiều đô thị trên thế giới.
Theo cách vận hành tại một số quốc gia, BID cho phép các doanh nghiệp trong một khu vực xác định cùng tham gia xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực và tổ chức những hoạt động nhằm cải thiện môi trường kinh doanh. Các hoạt động có thể bao gồm nâng cấp không gian công cộng, cải thiện dịch vụ, quảng bá thương mại, tổ chức sự kiện và tăng sức hấp dẫn của khu vực.
Điểm cốt lõi của mô hình là cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp, chính quyền và các bên liên quan, thay vì chỉ dựa vào những dự án đầu tư hạ tầng riêng lẻ. Tuy nhiên, phương thức tổ chức, huy động tài chính và quản trị BID phải được nghiên cứu phù hợp với khung pháp lý và điều kiện thực tế của Việt Nam.
Đối với Đồng Xuân, định hướng nghiên cứu không giới hạn trong phạm vi tòa nhà chợ, mà hướng tới kết nối các tuyến phố thương mại và không gian văn hóa xung quanh thành một hệ sinh thái có khả năng vận hành lâu dài.
Theo chương trình tọa đàm, ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đồng Xuân, sẽ trình bày tham luận đề dẫn về nhu cầu chuyển đổi mô hình kinh doanh chợ Đồng Xuân theo định hướng kinh tế sáng tạo và phát triển bền vững.
TS.KTS. Emmanuel Cerise, Trưởng đại diện Vùng Île-de-France tại Hà Nội, Giám đốc Cơ quan Hỗ trợ Hợp tác Quốc tế Vùng Paris tại Việt Nam (PRX-Vietnam), dự kiến phân tích mối quan hệ giữa hạ tầng khu phố cổ với tăng trưởng văn hóa và thương mại.
Trong khi đó, TS.KTS. Lư Thị Thanh Lê, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, sẽ giới thiệu những xu hướng quốc tế về kiến tạo không gian sáng tạo, tổ hợp sáng tạo và tổ hợp kinh doanh sáng tạo trong đô thị.
Các tham luận được kỳ vọng cung cấp những góc nhìn về tổ chức không gian, quản trị và khả năng vận dụng kinh nghiệm quốc tế vào điều kiện thực tế của Đồng Xuân.
Từ “Chạm Đồng Xuân” đến hệ sinh thái sáng tạo lâu dài
Một nội dung đáng chú ý khác của tọa đàm là việc nhìn nhận Dự án Nghệ thuật Đồng Xuân như một bước thử nghiệm cho sự chuyển đổi mô hình hoạt động của khu chợ.
Đây là hướng tiếp cận đã được thể hiện qua triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân”, diễn ra từ ngày 14 đến 28/11 trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Với 25 tác phẩm nghệ thuật, triển lãm đưa những thực hành sáng tạo đương đại vào không gian buôn bán đang hoạt động. Vải vóc, mây tre, hàng hóa, âm thanh, câu chuyện của tiểu thương và những ký ức giao thương trở thành chất liệu cho các tác phẩm nghệ thuật, sắp đặt và trải nghiệm.
Đáng chú ý, tiểu thương không chỉ là những người chứng kiến hoạt động sáng tạo mà còn tham gia cung cấp chất liệu, câu chuyện và trải nghiệm thực tế cho các nghệ sĩ.
Tại tọa đàm, nhóm thực hiện Dự án Nghệ thuật Đồng Xuân, gồm giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn, kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang và nghệ sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh, sẽ chia sẻ kinh nghiệm triển khai dự án, sự tham gia của cộng đồng và những khả năng tiếp nối sau Lễ hội.
Những hoạt động thử nghiệm này đặt ra câu hỏi quan trọng về tính bền vững: làm thế nào để nghệ thuật và thiết kế không chỉ xuất hiện trong một mùa lễ hội, mà có thể góp phần tạo ra sản phẩm, dịch vụ và cơ hội kinh doanh mới cho khu chợ?
Đây cũng là vấn đề gắn với định hướng phát triển Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân – Bắc Qua của thành phố Hà Nội.
Theo kế hoạch phát triển công nghiệp văn hóa, thành phố đã xác định khu vực Đồng Xuân – Bắc Qua là một trong những không gian trọng điểm để thử nghiệm các hoạt động sáng tạo, phát triển thương mại văn hóa và kinh tế đêm.
Trong định hướng này, chợ Đồng Xuân không đơn thuần là địa điểm tổ chức sự kiện mà còn được kỳ vọng trở thành không gian kết nối nghệ nhân, nhà thiết kế, tiểu thương, doanh nghiệp và công chúng, tạo điều kiện hình thành những sản phẩm văn hóa có khả năng tham gia thị trường.
Tuy nhiên, để những thử nghiệm sáng tạo phát triển thành mô hình hoạt động thường xuyên, cần tiếp tục làm rõ cơ chế quản lý, nguồn lực tài chính, phương thức hợp tác và quyền lợi của các chủ thể đang kinh doanh tại chợ.
Vì vậy, việc nghiên cứu BID được đặt trong mối liên hệ với quá trình xây dựng Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân – Bắc Qua, nhưng không đồng nghĩa với việc mô hình này đã chính thức được phê duyệt hoặc vận hành.
Tọa đàm ngày 18/11 là dịp để các bên trao đổi về những khả năng và điều kiện triển khai, từ đó góp phần định hình hướng phát triển dài hạn cho không gian thương mại – văn hóa giàu bản sắc của Hà Nội.
Thông tin tham dự: Chương trình bắt đầu lúc 8h15 với tour tham quan “Chạm Đồng Xuân” cùng giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn tại Cổng 1 chợ Đồng Xuân. Phiên tọa đàm diễn ra từ 8h30 đến 12h tại tầng 4, số 1A Cầu Đông, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hoạt động có sự phối hợp của HealthBridge Canada, Think Playgrounds và Vì một Hà Nội đáng sống.









