Đóng

“Lụa đào nhuộm dáng”: Nét thời trang trẻ bước ra giữa phố Hà Nội

Chiều 15/11, phố Tràng Tiền trở thành sàn diễn thời trang ngoài trời với chương trình “Lụa đào nhuộm dáng”. Những thiết kế của sinh viên năm cơ sở đào tạo nghệ thuật và thiết kế mang đến cuộc đối thoại giữa cảm hứng văn hóa truyền thống, ngôn ngữ thời trang đương đại và đời sống đô thị.

Những thiết kế thời trang trẻ được trình diễn giữa phố Tràng Tiền trong chương trình “Lụa đào nhuộm dáng”. Ảnh: BTC

Khi phố phường trở thành sàn diễn

Giữa dòng người đông đúc trên phố Tràng Tiền, những bộ trang phục với phom dáng lạ mắt, màu sắc nổi bật và cấu trúc giàu tính tạo hình lần lượt xuất hiện. Hai bên sàn diễn, khán giả ngồi kín các hàng ghế, trong khi nhiều người đứng dọc tuyến phố, giơ điện thoại ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng.

Không phải một buổi trình diễn trong khán phòng khép kín, cũng không đơn thuần là hoạt động giới thiệu sản phẩm thời trang, “Lụa đào nhuộm dáng” đưa những sáng tạo của sinh viên ra giữa không gian đô thị, nơi công chúng có thể trực tiếp tiếp cận và cảm nhận.

Chương trình diễn ra chiều 15/11 tại khu vực 42 Tràng Tiền, Hà Nội, thuộc chuỗi hoạt động “Dấu Phố” trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Điểm đặc biệt của sàn diễn nằm ở sự hiện diện của những tác phẩm do các nhà thiết kế trẻ thực hiện trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hành nghệ thuật. Những ý tưởng vốn được phát triển trong môi trường đào tạo nay có cơ hội xuất hiện trước đông đảo khán giả, bước vào một không gian đánh giá rộng hơn lớp học.

Qua từng lượt trình diễn, sự đa dạng trong cách tiếp cận thời trang được thể hiện khá rõ.

Có những thiết kế khai thác vẻ mềm mại của trang phục truyền thống, sử dụng đường nét thanh thoát, màu sắc trang nhã. Có những mẫu lại đặt trọng tâm vào cấu trúc, biến phần vai, thân áo hay phụ kiện thành những khối tạo hình mạnh mẽ, gợi liên tưởng đến kiến trúc và điêu khắc.

Một số trang phục sử dụng những mảng màu xanh lá, nâu đất cùng họa tiết thực vật, gợi cảm hứng từ thiên nhiên. Những thiết kế khác nổi bật với sắc vàng, đỏ, xanh lam, tím, kết hợp các chi tiết cách điệu, hiệu ứng bề mặt và hình khối giàu tính biểu đạt.

Đáng chú ý là cách một số nhà thiết kế trẻ đưa những yếu tố gợi nhớ văn hóa bản địa vào trang phục. Hình ảnh tre trúc, nón, họa tiết trang trí truyền thống hay các đường nét gần gũi với mỹ thuật dân gian được tái hiện và biến đổi, không nhất thiết giữ nguyên hình thức ban đầu.

Bên cạnh những thiết kế có khả năng ứng dụng, sàn diễn còn xuất hiện các bộ trang phục thiên về biểu đạt nghệ thuật, với cấu trúc phóng đại, phụ kiện cầu kỳ và cách xử lý hình khối mang tính thử nghiệm.

Sự kết hợp ấy cho thấy một đặc điểm đáng chú ý của thời trang trẻ: thay vì bó hẹp trong một phong cách, các tác giả đang tìm kiếm những ngôn ngữ tạo hình khác nhau để thể hiện quan điểm thẩm mỹ và cá tính sáng tạo.

Thiết kế với cấu trúc tạo hình độc đáo, thể hiện sự tìm tòi và thử nghiệm trong ngôn ngữ thời trang đương đại. Ảnh: BTC

Từ ký ức phố nghề đến ngôn ngữ thời trang đương đại

Tên gọi “Lụa đào nhuộm dáng” gợi liên tưởng đến một phần lịch sử đặc biệt của Hà Nội: những phố nghề gắn với tơ lụa, vải vóc và kỹ nghệ nhuộm màu từng tạo nên sự sầm uất của kinh thành Thăng Long.

Trong đó, phố Hàng Đào là một địa danh tiêu biểu. Theo các tư liệu lịch sử, nghề nhuộm vải, đặc biệt là nhuộm màu đỏ, màu hồng, đã gắn với khu phố này từ nhiều thế kỷ trước. Trong Dư địa chí, Nguyễn Trãi từng ghi nhận nghề nhuộm điều ở phường Hàng Đào.

Trải qua thời gian, Hàng Đào trở thành một trung tâm buôn bán tơ lụa nổi tiếng của Hà Nội, nơi sản phẩm từ những làng dệt và các phường nghề được trao đổi, gia công và đưa ra thị trường. Đến thời Pháp thuộc, con phố còn được biết đến với tên gọi Rue de la Soie – phố tơ lụa.

Nhìn từ lịch sử ấy, thời trang không phải một hoạt động xa lạ với đời sống kinh tế, văn hóa đô thị Hà Nội. Từ kỹ năng dệt, nhuộm, may mặc đến thẩm mỹ trang phục và hoạt động thương mại, các nghề liên quan đến thời trang đã góp phần định hình diện mạo phố phường.

Điều thú vị là “Lụa đào nhuộm dáng” không được tổ chức tại phố Hàng Đào mà diễn ra trên phố Tràng Tiền – một không gian đô thị mang diện mạo khác, gắn với hoạt động thương mại, văn hóa và nghệ thuật của Hà Nội hiện đại.

Sự dịch chuyển về không gian cũng mở ra một cách tiếp cận di sản đáng suy ngẫm.

Di sản không nhất thiết chỉ được tái hiện bằng việc phục dựng nguyên mẫu những bộ trang phục cũ. Nó có thể trở thành nguồn cảm hứng cho những hình thức thiết kế mới, từ cách sử dụng họa tiết, màu sắc đến việc khai thác cấu trúc, chất liệu và những ký ức thị giác của văn hóa truyền thống.

Một trang phục ấn tượng tại buổi trình diễn. Ảnh: BTC

Trong các thiết kế xuất hiện trên sàn diễn, có thể nhận thấy những cách tiếp cận khác nhau đối với mối quan hệ giữa truyền thống và hiện đại. Một số tác phẩm giữ lại nét thanh lịch, kín đáo của trang phục Á Đông; số khác chủ động phá vỡ cấu trúc quen thuộc, sử dụng những đường cắt táo bạo và hình khối giàu tính trình diễn.

Sự khác biệt ấy không phải là mâu thuẫn. Ngược lại, nó phản ánh khả năng tồn tại đồng thời của nhiều cách diễn giải văn hóa trong sáng tạo đương đại.

Để những cách diễn giải ấy có sức thuyết phục, điều quan trọng không chỉ là đưa được một họa tiết truyền thống lên trang phục, mà còn là khả năng chuyển hóa chất liệu văn hóa thành ngôn ngữ thiết kế có ý tưởng, có tính thẩm mỹ và mang dấu ấn riêng.

Đó cũng là một thách thức đối với thế hệ nhà thiết kế trẻ khi tìm kiếm bản sắc sáng tạo trong bối cảnh thời trang ngày càng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các xu hướng quốc tế.

Sân khấu dành cho những nhà thiết kế tương lai

“Lụa đào nhuộm dáng” có sự tham gia của sinh viên đến từ năm cơ sở đào tạo: Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Mở Hà Nội, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương và Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp.

Sự góp mặt của các cơ sở đào tạo thuộc những lĩnh vực nghệ thuật, thiết kế và công nghệ may tạo nên một không gian giới thiệu thành quả học tập đa dạng.

Đối với sinh viên thiết kế thời trang, việc đưa tác phẩm lên sàn diễn công cộng là một trải nghiệm có ý nghĩa khác biệt so với những bài tập được đánh giá trong phạm vi nhà trường.

Một thiết kế có thể hấp dẫn trên bản vẽ, nhưng khi hiện diện trên cơ thể người mẫu và chuyển động trước công chúng, tác phẩm phải đối diện với nhiều yêu cầu cụ thể hơn: tỷ lệ, cấu trúc, khả năng vận động, hiệu quả thị giác, sự phù hợp giữa chất liệu với ý tưởng và mức độ hoàn thiện trong chế tác.

Khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm thực tế vì thế cũng trở nên rõ ràng hơn.

Với những thiết kế thiên về trình diễn nghệ thuật, sân khấu là nơi thử nghiệm sức mạnh biểu đạt của hình khối và cảm xúc. Với những sản phẩm hướng tới ứng dụng, đây là cơ hội quan sát hiệu quả của phom dáng, chất liệu và kỹ thuật xử lý trang phục.

Sự xuất hiện của Hoa hậu Ngọc Hân trong chương trình cũng góp phần tạo thêm sức hút cho hoạt động trình diễn, kết nối sân khấu thời trang trẻ với những gương mặt đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực thời trang và nghệ thuật.

Hoa hậu Ngọc Hân tham gia trình diễn. Ảnh: BTC

Tuy nhiên, giá trị đáng chú ý hơn của chương trình nằm ở cơ hội tiếp cận công chúng dành cho sinh viên.

Trong môi trường đào tạo, ý tưởng sáng tạo thường được trao đổi giữa người học và giảng viên. Nhưng trên phố Tràng Tiền, người xem có thể là một nhà thiết kế chuyên nghiệp, một nghệ sĩ, một du khách quốc tế, một người yêu thời trang hoặc đơn giản là một người đi ngang qua, dừng lại vì tò mò.

Mỗi nhóm công chúng có thể mang đến một cách cảm nhận khác nhau.

Sự đa dạng ấy khiến không gian trình diễn trở thành một hình thức giao tiếp trực tiếp giữa người sáng tạo và xã hội. Thay vì chỉ hướng tới đánh giá chuyên môn, tác phẩm được đặt trong mối quan hệ với thị hiếu, cảm xúc và những trải nghiệm văn hóa của cộng đồng.

Đây là một hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với giáo dục thiết kế: tạo điều kiện để người học đưa ý tưởng ra khỏi phạm vi bài tập, từng bước tiếp cận những yêu cầu của thực hành nghề nghiệp.

Sàn diễn thời trang ngoài trời trên phố Tràng Tiền đưa những sáng tạo của các nhà thiết kế trẻ đến gần hơn với công chúng. Ảnh: BTC

Khi sáng tạo bước vào đời sống đô thị

“Lụa đào nhuộm dáng” diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” – Kinh tế sáng tạo.

Theo thông tin từ Ban tổ chức, lễ hội diễn ra từ ngày 13 đến 28/11, quy tụ khoảng 150 hoạt động và gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà sáng tạo trong nước và quốc tế.

Với thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”, lễ hội hướng tới việc phát huy giá trị di sản, tri thức và năng lực sáng tạo để hình thành những nguồn lực có khả năng đóng góp vào phát triển kinh tế và đời sống đô thị.

Đặt trong định hướng ấy, một chương trình trình diễn thời trang sinh viên trên phố không chỉ có ý nghĩa giới thiệu các mẫu thiết kế mới.

Thời trang là lĩnh vực có khả năng kết nối nhiều ngành nghề, từ sáng tạo ý tưởng, sản xuất chất liệu, kỹ thuật may, thiết kế phụ kiện đến truyền thông, tổ chức sự kiện và phân phối sản phẩm. Một tác phẩm thời trang có thể bắt đầu từ cảm hứng văn hóa, nhưng để trở thành sản phẩm có chỗ đứng trên thị trường, nó cần tiếp tục đi qua quá trình nghiên cứu người sử dụng, hoàn thiện kỹ thuật, tổ chức sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Bởi vậy, cơ hội trình diễn trước công chúng là một bước khởi đầu đáng ghi nhận, nhưng chưa phải đích đến của hoạt động sáng tạo.

Từ những thiết kế thử nghiệm đến khả năng ứng dụng và thương mại hóa vẫn là một chặng đường đòi hỏi nhiều điều kiện, bao gồm năng lực nghề nghiệp, nguồn lực sản xuất, kết nối doanh nghiệp và sự đón nhận của thị trường.

Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với việc phát triển thời trang như một bộ phận của kinh tế sáng tạo: làm thế nào để những ý tưởng được nuôi dưỡng trong nhà trường có thêm cơ hội trở thành sản phẩm, thương hiệu và sinh kế thực sự?

Ở một góc độ khác, chương trình còn góp phần gợi mở khả năng sử dụng không gian công cộng cho các hoạt động văn hóa sáng tạo.

Khi phố Tràng Tiền trở thành sàn diễn, thời trang không còn là trải nghiệm dành riêng cho những người có vé mời vào một sự kiện chuyên ngành. Người dân và du khách có cơ hội tiếp cận tác phẩm trực tiếp, trong chính không gian sinh hoạt thường ngày của thành phố.

Cách tổ chức ấy mở rộng phạm vi tiếp nhận nghệ thuật, đồng thời tạo thêm cơ hội cho những người trẻ giới thiệu năng lực và khẳng định sự hiện diện của mình trong đời sống văn hóa Thủ đô.

Từ những phom dáng lấy cảm hứng truyền thống đến các cấu trúc mang tính thử nghiệm, “Lụa đào nhuộm dáng” cho thấy sự tìm tòi của một thế hệ nhà thiết kế đang trên hành trình định hình phong cách riêng.

Và giữa phố Tràng Tiền đông đúc chiều 15/11, những thiết kế ấy đã có một cơ hội quan trọng: bước ra khỏi bản vẽ, khỏi lớp học, để gặp gỡ công chúng và bắt đầu cuộc đối thoại với đời sống.