Ngày 6/7/2026, tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Summer Camp “Re:Craft 2026 – Làng nghề Tái sinh” chính thức khai mạc, mở đầu cho một hành trình sáng tạo đặc biệt trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Không chỉ là một trại hè thiết kế, chương trình được tổ chức như một xưởng sáng tạo mở, nơi nghệ nhân, nhà thiết kế, giảng viên và sinh viên cùng gặp gỡ, nghiên cứu, đối thoại và đồng sáng tạo trên nền tảng di sản làng nghề.

Các nghệ nhận cùng ban tổ chức chụp ảnh lưu niệm cùng sinh viên trong dự án. Ảnh: hanoicreativecity.com

Chương trình nằm trong Đề án Phát triển Thủ công đương đại trên nền Di sản Làng nghề, do Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hà Nội phối hợp với Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam khởi xướng; được tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, với sự đồng hành của UNESCO, Tập đoàn Sovico, Hội đồng Anh, Công ty Cổ phần Gỗ An Cường, Tổng công ty Viglacera cùng các doanh nghiệp bảo trợ và tài trợ chiến lược.

Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo đang trở thành động lực phát triển mới, Re:Craft 2026 đặt ra một câu hỏi quan trọng: làm thế nào để di sản làng nghề không chỉ được gìn giữ như ký ức, mà tiếp tục sống, phát triển và tạo ra giá trị mới trong đời sống đương đại? Câu trả lời của chương trình bắt đầu từ sự gặp gỡ trực tiếp giữa người trẻ và nghệ nhân, giữa tri thức học đường và tri thức bản địa, giữa tư duy thiết kế hiện đại và kỹ nghệ thủ công được truyền qua nhiều thế hệ.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: Hanoicreativecity.com

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhấn mạnh trong bài phát biểu khai mạc rằng Re:Craft 2026 là “một trong những sáng kiến quan trọng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026”, gắn với những cam kết của Hà Nội trong Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO. Ông gọi sự kiện này là “khởi đầu của một hành trình độc đáo, kết nối thủ công truyền thống, tư duy thiết kế đương đại và sức sáng tạo của người trẻ”.

Năm 2026, Summer Camp lần đầu tiên được tổ chức tại khu vực phía Bắc với chủ đề “Làng nghề Tái sinh”, do Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đăng cai. Chương trình quy tụ hơn 20 giảng viên và hơn 100 sinh viên từ 11 trường đại học đào tạo về kiến trúc, mỹ thuật, thiết kế, văn hóa và sáng tạo trên địa bàn Hà Nội, gồm: Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Trường Đại học Mở Hà Nội, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Trường Đại học FPT, Trường Đại học Greenwich Việt Nam, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật – Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, Trường Đại học Phương Đông, Đại học Phenikaa và Trường Đại học Hòa Bình.

Điểm đặc biệt của Re:Craft 2026 là các đội sinh viên không làm việc với đề bài trừu tượng, mà được kết nối trực tiếp với năm làng nghề của Hà Nội: sơn mài Hạ Thái, gốm Kim Lan, rối nước Đào Thục, mây tre đan Phú Vinh và thêu Quất Động. Đây đều là những không gian lưu giữ tri thức thủ công, kỹ năng tạo tác, ký ức cộng đồng và bản sắc văn hóa đặc trưng. Mỗi làng nghề không chỉ là một nguồn chất liệu, mà là một “người bạn đồng hành” để sinh viên lắng nghe, quan sát và cùng phát triển ý tưởng thiết kế.

Thông qua nghi thức “Vòng quay Di sản” tại lễ khai mạc, 10 đội sinh viên đã chính thức được ghép đôi với các làng nghề. Mỗi làng nghề sẽ có hai đội cùng khai thác, nhưng bằng những góc nhìn, kỹ năng và tư duy sáng tạo khác nhau. Sau lễ khai mạc, các đội có thời gian gặp gỡ nghệ nhân để trao đổi ban đầu, nắm bắt tinh thần của từng làng nghề trước khi bước vào hoạt động thực địa.

PGS.TS Vũ Ngọc Anh – Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: hanoicreativecity.com

PGS.TS Vũ Ngọc Anh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, khẳng định trong bài phát biểu chào mừng: “Việc bảo tồn di sản không thể chỉ dừng lại ở gìn giữ nguyên trạng, mà cần được tiếp cận bằng tư duy đổi mới”. Theo ông, chính sự kết nối giữa di sản, thiết kế, công nghệ và sáng tạo sẽ tạo nên sức sống mới cho các làng nghề, đồng thời mở ra những cơ hội phát triển bền vững trong tương lai. Ông cũng nhấn mạnh ý nghĩa giáo dục của chương trình: “Sinh viên sẽ được bước ra khỏi giảng đường, trực tiếp đến với các làng nghề, gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu quy trình sản xuất, lắng nghe những câu chuyện về nghề”.

Từ góc nhìn giáo dục, Re:Craft 2026 là một mô hình học tập qua trải nghiệm. Sinh viên không chỉ học kỹ năng thiết kế, mà học cách quan sát cộng đồng, hiểu chất liệu, đối thoại với nghệ nhân, phân tích nhu cầu thị trường và tôn trọng nền tảng văn hóa của sản phẩm. Ở chiều ngược lại, các nghệ nhân và làng nghề cũng có cơ hội tiếp xúc với cách nhìn mới của thế hệ trẻ. Những câu chuyện về nghề, kỹ thuật, chất liệu và ký ức truyền thống khi được đặt trong đối thoại với thiết kế đương đại có thể mở ra hướng phát triển sản phẩm mới, hình thức truyền thông mới và cách tiếp cận mới với công chúng.

Với Hà Nội – Thành phố sáng tạo UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế, những sáng kiến như Re:Craft 2026 có ý nghĩa vượt ra ngoài một sự kiện ngắn hạn. Đây là cách thành phố biến danh hiệu sáng tạo thành thực hành cụ thể: đưa người trẻ đến với di sản, đưa thiết kế vào làng nghề, đưa giáo dục vào cộng đồng, và đưa các giá trị thủ công truyền thống vào chuỗi giá trị mới của công nghiệp văn hóa.

Từ sơn mài Hạ Thái đến gốm Kim Lan, từ rối nước Đào Thục đến mây tre đan Phú Vinh, từ thêu Quất Động đến giảng đường của 11 trường đại học, Re:Craft 2026 đang mở ra một hành trình nơi di sản không chỉ được kể lại, mà được tiếp tục sáng tạo. Hơn 100 sinh viên tham gia chương trình không chỉ nhận một đề bài thiết kế, mà nhận một lời mời dấn thân vào đời sống văn hóa của Thủ đô: lắng nghe, học hỏi, thử nghiệm và cùng nghệ nhân viết tiếp câu chuyện làng nghề bằng ngôn ngữ của thời đại.

Lễ khai mạc khép lại, nhưng hành trình sáng tạo của Re:Craft 2026 mới bắt đầu. Phía trước các đội là những chuyến đi thực địa, những cuộc trò chuyện với nghệ nhân, những thử nghiệm chất liệu, những bản phác thảo và những sản phẩm có thể mang hơi thở mới cho di sản. Từ những bước khởi đầu ấy, Hà Nội tiếp tục khẳng định tinh thần của một Thành phố sáng tạo: biết trân trọng di sản, mở không gian cho người trẻ, kết nối các nguồn lực xã hội, và biến văn hóa thành động lực phát triển bền vững.