Chiều tối 19/9, “Sắc màu Hà Nội – The Color of Hanoi” đưa ba bộ sưu tập của Hà Duy, Cao Minh Tiến và Adrian Anh Tuấn ra không gian công cộng bên Hồ Gươm. Nhưng điểm đáng chú ý của chương trình không chỉ nằm ở trang phục. Giữa người dân, du khách và các vị khách ngoại giao, thời trang trở thành một cách để Hà Nội tự kể về mình: bằng chất liệu, ký ức, thẩm mỹ và năng lực sáng tạo đương đại.

Ánh đèn sân khấu bật lên giữa những vòm cây của vườn hoa đền Bà Kiệu. Phía sau sàn diễn là một Hà Nội đang sống: Hồ Gươm, dòng người cuối tuần, khách du lịch, những mái phố và nhịp chuyển động của khu vực trung tâm. Trên sàn diễn, xanh nhạt, trắng kem, hồng, tím, những lớp vải mềm, ký họa đô thị và dấu vết của thủ công lần lượt xuất hiện.

“Sắc màu Hà Nội” được tổ chức trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026. Lịch chính thức của Festival xác nhận chương trình diễn ra chiều 19/9 tại vườn hoa đền Bà Kiệu, khu vực Tượng đài Cảm tử; đây là một trong những hoạt động điểm nhấn sử dụng thời trang và thiết kế đương đại để khai thác chất liệu văn hóa, nghề thủ công và thẩm mỹ Hà Nội. 

Nhưng khác với nhiều chương trình thời trang diễn ra trong không gian khép kín, lần này sàn diễn được đặt ngay giữa một không gian công cộng quan trọng của thành phố. Sự thay đổi địa điểm kéo theo một thay đổi khác về người xem: bên cạnh khách mời, nghệ sĩ và giới thời trang còn có công chúng Thủ đô, du khách và đại diện các cơ quan ngoại giao tại Hà Nội. Tư liệu của chương trình ghi nhận sự hiện diện của đại diện ngoại giao từ nhiều quốc gia cùng đông đảo người dân. 

Chính ở điểm ấy, “Sắc màu Hà Nội” mở ra một góc nhìn khác với câu chuyện quen thuộc về thời trang và di sản: không chỉ đặt câu hỏi các nhà thiết kế sử dụng truyền thống như thế nào, mà còn đặt thời trang vào vai trò một phương tiện để thành phố giao tiếp với công chúng.

Ba cách “viết” Hà Nội bằng trang phục

Ba bộ sưu tập mang ba cách tiếp cận khá khác nhau.

Với “Sương Kinh kỳ”, Hà Duy chọn bảng màu xanh nhạt, trắng kem và những lớp chất liệu mềm, tạo nên cảm giác nhẹ, trong và thanh thoát. Ký ức không được đưa trở lại bằng cách phục dựng một trang phục quá khứ cụ thể; nó xuất hiện qua sắc độ, đường nét và một cảm quan về vẻ thanh lịch của Hà Nội. 

“Bút ký Hà Nội” của Cao Minh Tiến đi theo một đường khác. Hình ảnh ký họa đô thị được đặt cạnh nghệ thuật mây tre đan, để những dấu vết của phố xá và một chất liệu thủ công quen thuộc bước vào cấu trúc thời trang. Ở đây, Hà Nội không chỉ là hình ảnh được in hay vẽ lên bề mặt vải; thành phố được chuyển thành đường nét, kết cấu và cách tổ chức hình khối. 

Adrian Anh Tuấn lại chọn những mùa hoa. “Hà Nội Những Mùa Hoa” kết nối hình ảnh hoa của Thủ đô với áo dài, hội họa và ngôn ngữ thiết kế đương đại. Những mùa hoa vốn đã trở thành một phần ký ức thị giác của Hà Nội được đưa sang một vật thể có thể mặc, di chuyển và tiếp tục xuất hiện ở những không gian khác ngoài thành phố. 

Ba bộ sưu tập vì thế không tạo ra một định nghĩa duy nhất về “phong cách Hà Nội”. Ngược lại, chúng cho thấy cùng một thành phố có thể được đọc bằng nhiều hệ thẩm mỹ khác nhau: sự tiết chế, ký ức đô thị, nghề thủ công, hoa, màu sắc, cấu trúc và cả cá tính riêng của người thiết kế.

Điều này cũng giúp bài toán thời trang thoát khỏi một cách tiếp cận dễ lặp lại: cứ nhắc tới di sản là phải tái hiện nguyên mẫu truyền thống. Với bà Hà Thục Vân, thành viên Ban tổ chức chương trình, di sản có thể đi qua áo dài nhưng cũng có thể mang một hình hài hiện đại hơn, miễn là trang phục vẫn có khả năng truyền tải câu chuyện Việt Nam và hiện diện trong đời sống thực. Bà nhấn mạnh một ý khá trực diện: “Thời trang là tất cả mọi người” – không chỉ dành cho người mẫu, nghệ sĩ hay những người làm nghề. 

Cách nhìn ấy đáng chú ý bởi một ngành công nghiệp sáng tạo chỉ thực sự hình thành khi thiết kế đi được từ sân khấu tới đời sống, từ người sáng tạo tới người sử dụng.

Bà Hà Thục Vân, Ban tổ chức chương trình Sắc màu Hà Nội chụp ảnh cùng khách mời. Ảnh: hanoicreativecity.com

Một sàn diễn cũng có thể là tấm danh thiếp của thành phố

Trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, Hà Nội xác định thời trang cùng thiết kế, thủ công mỹ nghệ, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, quảng cáo và một số lĩnh vực khác là những ngành có tiềm năng cần được phát triển. Thành phố đồng thời đặt công nghiệp văn hóa trong mục tiêu rộng hơn là xây dựng Hà Nội thành trung tâm sáng tạo, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng quảng bá hình ảnh Thủ đô ra quốc tế. 

Đặt trong bối cảnh ấy, vị trí của “Sắc màu Hà Nội” có ý nghĩa không nhỏ. Vườn hoa đền Bà Kiệu nằm trong một không gian nơi người dân địa phương, khách du lịch và cộng đồng quốc tế thường xuyên giao nhau. Festival cũng được thành phố xác định là công cụ để tăng cường giao lưu văn hóa, thúc đẩy hợp tác sáng tạo, hình thành sản phẩm mới và định vị thương hiệu Hà Nội theo tinh thần “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo – Hội nhập”. 

Một bộ trang phục trong trường hợp đó có thể làm công việc của một vật truyền thông. Nó mang theo chất liệu, màu sắc, nghề thủ công, hình ảnh của một địa phương; nhưng khác với một áp phích hay một đoạn phim quảng bá, nó còn đi cùng một con người và có khả năng xuất hiện trong đời sống sau sự kiện.

Dr. Deniz Kemik, phu nhân Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ tại Việt Nam, nhìn thấy chính tiềm năng này từ vị trí một người nước ngoài đang sống tại Hà Nội. Bà cho rằng Hà Nội có lợi thế từ cộng đồng ngoại giao, lượng khách quốc tế và sức hút du lịch, vì thế có điều kiện để phát triển thêm các hoạt động thời trang. “Hà Nội có tiềm năng rất lớn cho điều đó”, bà nhận xét, đồng thời cho rằng thành phố có thể được khai thác mạnh hơn như một trung tâm cho những hoạt động như vậy. 

Nhận xét ấy đáng lưu ý vì nó mở rộng câu chuyện khỏi phạm vi một đêm trình diễn. Nếu thời trang là một ngành công nghiệp văn hóa, sản phẩm của nó không chỉ là quần áo. Xung quanh một sàn diễn còn có nhà thiết kế, người mẫu, stylist, nhiếp ảnh, truyền thông, sản xuất sân khấu, thủ công, vật liệu, du lịch, thương mại và mạng lưới khách hàng. Một sự kiện giữa trung tâm thành phố đồng thời có khả năng trở thành điểm gặp của nhiều mắt xích ấy.

Bà Hà Thục Vân, BTC chương trình Sắc màu Hà Nội tặng hoa và quà lưu niệm cho nhà thiết kế và người mẫu. Ảnh: hanoicreativecity.com

Công chúng đứng ở đâu trong câu chuyện sáng tạo?

Ở mép ngoài sàn diễn, nhiều điện thoại được giơ lên. Đối với người xem, trải nghiệm có thể đơn giản hơn rất nhiều so với những khái niệm về công nghiệp văn hóa hay ngoại giao văn hóa: họ tới xem một chương trình đẹp trong buổi chiều cuối tuần.

Trần Thanh Thảo, một khán giả đến từ phường Cầu Giấy, cho rằng các bộ trang phục giúp những giá trị văn hóa được chuyển tải theo cách dễ cảm nhận hơn. Với chị, những hoạt động văn hóa vào cuối tuần tạo cơ hội để người dân vừa thư giãn, vừa khám phá những cách thể hiện mới của văn hóa Việt Nam. 

Chi tiết này đặc biệt quan trọng nếu nhìn từ quan điểm xây dựng thành phố sáng tạo. Công chúng không phải tầng cuối cùng được mời đến sau khi sản phẩm sáng tạo đã hoàn tất. Họ là một phần của hệ sinh thái: xem, phản hồi, lựa chọn, mặc, mua, chia sẻ hình ảnh và quyết định một thiết kế có tiếp tục sống sau sàn diễn hay không.

Đó cũng là lý do đưa thời trang ra phố có ý nghĩa khác với việc chỉ thay đổi phông nền cho một show diễn. Không gian công cộng làm giảm khoảng cách giữa ngành sáng tạo và người dân. Một người tình cờ đi ngang Hồ Gươm vẫn có thể nhìn thấy sân khấu, một du khách có thể dừng lại, một người trẻ có thể ghi hình rồi tiếp tục câu chuyện trên mạng xã hội.

Chị Trần Thanh Thảo, Phường Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội theo dõi chương trình. Ảnh: hanoicreativecity.com

Sau ánh đèn là câu chuyện về khả năng tiếp nối

Rủi ro lớn nhất của những festival văn hóa luôn nằm sau thời điểm sân khấu được tháo xuống. Một chương trình có thể đẹp, đông người và thu hút truyền thông nhưng vẫn chỉ là một điểm sáng ngắn nếu không tạo ra những quan hệ, sản phẩm hoặc cơ hội tiếp theo.

Bà Hà Thục Vân cũng đặt vấn đề này từ phía người tổ chức. Theo bà, mục tiêu không nên là làm một sự kiện rồi kết thúc; chất lượng phải được duy trì từ người mẫu, ê-kíp sản xuất, cách tổ chức tới khả năng tiếp đón khách quốc tế. “Chúng ta không muốn làm được một sự kiện rồi dừng lại”, bà nói. 

Đây có lẽ cũng là câu hỏi đáng giữ lại sau “Sắc màu Hà Nội”.

Hanoicreativecity.com thời gian qua đã kể nhiều câu chuyện về việc lụa, áo dài, mây tre và các nghề thủ công bước vào thiết kế mới; riêng “Nét Hà thành” vừa cho thấy chuỗi nối từ nguyên liệu, người thợ tới sản phẩm và người mặc. “Sắc màu Hà Nội” vì thế gợi ra một tầng khác: sau khi có sản phẩm sáng tạo, thành phố sẽ tạo không gian nào để nó được nhìn thấy, được sử dụng, tiếp cận thị trường và bước vào giao lưu quốc tế?

Chiều 19/9, một phần câu trả lời hiện ra bên Hồ Gươm. Hà Nội không chỉ xuất hiện như cảm hứng nằm trên một bộ váy hay tà áo. Chính thành phố trở thành sàn diễn; người dân trở thành công chúng; cộng đồng ngoại giao và du khách trở thành những người tiếp nhận câu chuyện.

Và thời trang, trong khoảnh khắc ấy, không chỉ mặc lên người.

Nó trở thành một cách để Hà Nội tự giới thiệu mình với thế giới.