
Ý tưởng trẻ trước những bài toán lớn của đô thị
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 ghi nhận kỷ lục 312 đồ án từ 29 trường đại học và lần đầu tiên trao hai giải Đặc biệt. Diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện cho thấy những chuyển động đáng chú ý trong tư duy của thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ.
Từ câu hỏi về đường sắt đến giải Đặc biệt

BTC chụp ảnh lưu niệm cùng các sinh viên đạt giải. Ảnh: BTC
“Em vẫn chưa tin được”, chị Trần Ngọc Trân, sinh viên Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ sau khi được xướng tên nhận giải Đặc biệt tại Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38.
Với chị Trân, phần thưởng này là kết quả của một hành trình nghiên cứu bắt đầu từ năm thứ ba đại học, khi chị quan tâm đến tương lai của hệ thống đường sắt quốc gia và những thay đổi mà mạng lưới giao thông có thể tạo ra đối với cấu trúc đô thị.
Từ câu hỏi ban đầu về tương lai của các tuyến đường sắt hiện hữu trong bối cảnh phát triển những tuyến mới, chị từng bước tiếp cận mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), rồi lựa chọn khu vực Bình Triệu làm đối tượng nghiên cứu cho đồ án tốt nghiệp.
Đồ án “Dẫn mạch Đô thị: Kiến tạo Nền tảng TOD tại Bình Triệu” đã mang về cho chị một trong hai giải Đặc biệt của mùa giải 2026, đồng thời thể hiện cách một sinh viên kiến trúc tiếp cận những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn phát triển đô thị Việt Nam.

Chị Trần Ngọc Trân là một trong hai sinh viên đạt giải Đặc biệt. Ảnh: BTC
Sáng 15/11/2026, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 diễn ra tại Hà Nội, trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Cùng với lễ vinh danh, những bản vẽ và phương án thiết kế của sinh viên được giới thiệu đến công chúng trong không gian trưng bày ngoài trời.
Được khởi xướng từ năm 1988, Giải thưởng Loa Thành là giải thưởng lâu năm dành cho các đồ án tốt nghiệp xuất sắc thuộc lĩnh vực kiến trúc và xây dựng. Năm 2026, giải thưởng do Bộ Xây dựng bảo trợ, Tổng hội Xây dựng Việt Nam và Hội Kiến trúc sư Việt Nam đồng tổ chức, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức.
Mùa giải năm nay tiếp nhận 312 đồ án của 29 trường đại học, tăng gần 70% so với 185 đồ án năm 2025. Sau quá trình đánh giá của bảy hội đồng chuyên ngành, 104 đồ án được trao giải, gồm hai giải Đặc biệt, tám giải Nhất, 23 giải Nhì, 24 giải Ba và 47 giải Khuyến khích.
Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử Giải thưởng Loa Thành, ở kỳ trao giải thứ 38, Hội đồng quyết định trao hai giải Đặc biệt cho hai đồ án thuộc lĩnh vực Kiến trúc – Quy hoạch và Kỹ thuật – Xây dựng.
Những đồ án không dừng ở một bản thiết kế đẹp
Đồ án của chị Trần Ngọc Trân tiếp cận khu vực Bình Triệu như một không gian đô thị cần được tổ chức lại trên cơ sở tích hợp giao thông, sử dụng đất và các hoạt động cộng đồng.
Trong phương án đề xuất, chị nghiên cứu việc điều chỉnh tuyến metro ngầm, dịch chuyển vị trí nhà ga, ngầm hóa tuyến điện cao thế nhằm tạo điều kiện tái thiết quỹ đất hỗn hợp. Ở giai đoạn ngắn hạn, đồ án đưa ra giải pháp “Soft TOD”, đề xuất sử dụng hệ thống buýt điện BRT làm mạng lưới trung chuyển, từng bước hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng và đi bộ.
Theo báo cáo của Hội đồng chuyên ngành Kiến trúc – Quy hoạch trong Kỷ yếu Giải thưởng Loa Thành 2026, đây là một chủ đề mới đối với đồ án sinh viên. Hội đồng ghi nhận tính nhất quán của ý tưởng từ tổ chức giao thông, kết nối hạ tầng, quy hoạch sử dụng đất đến tổ chức không gian và thiết kế cảnh quan. Đồ án được nhận xét có hàm lượng nghiên cứu lớn, chất lượng thể hiện cao, xứng đáng với giải Đặc biệt.
Tuy nhiên, điều chị Trân quan tâm không chỉ là tổ chức hệ thống giao thông hiệu quả.
Trong cuộc phỏng vấn bên lề lễ trao giải, chị cho biết một trong những thách thức lớn nhất là làm sao dung hòa các chỉ tiêu quy hoạch, tổ chức giao thông với việc gìn giữ những yếu tố văn hóa đã tồn tại trong khu vực.
Chị lựa chọn giữ lại một ngôi chùa trong cấu trúc không gian đề xuất, đồng thời quan tâm đến khả năng duy trì những hoạt động kinh tế phi chính thức vốn góp phần tạo nên sức sống của đô thị.
Theo chị Trân, những không gian văn hóa như vậy có thể tiếp tục đóng vai trò “nơi chốn thứ ba” – nơi người dân gặp gỡ, giao tiếp và duy trì các quan hệ cộng đồng bên ngoài gia đình và nơi làm việc.
TS.KTS. Vũ Việt Anh, Viện trưởng Viện Đào tạo Quốc tế thuộc Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, đồng thời là giảng viên hướng dẫn đồ án, cho rằng kết quả của chị Trân được hình thành từ một quá trình nghiên cứu có hệ thống.
Theo ông, đồ án đã đặt vấn đề phát triển đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị trong mối quan hệ với việc chuyển đổi không gian công nghiệp cũ, mạng lưới đường thủy, không gian xanh và khả năng thích ứng với những thay đổi trong tương lai. Từ kinh nghiệm đào tạo, TS.KTS. Vũ Việt Anh nhấn mạnh việc hướng sinh viên đến các đề tài thực tiễn, thay vì chỉ coi đồ án tốt nghiệp là bài tập cuối cùng để thể hiện kiến thức và kỹ năng.
Ở lĩnh vực Kỹ thuật – Xây dựng, giải Đặc biệt còn lại thuộc về anh Dương Tông Hy, sinh viên Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, với đồ án “Thiết kế công trình Trung tâm thương mại, văn phòng và căn hộ Northern Emerald, Hà Nội”.
Đồ án nghiên cứu phương án thiết kế một công trình cao 22 tầng nổi và hai tầng hầm tại Long Biên, Hà Nội. Tác giả sử dụng hệ tiêu chuẩn Eurocode, kết hợp các công cụ phân tích kết cấu với nghiên cứu hiệu quả năng lượng, tải lạnh và những giải pháp thiết kế thụ động.
Điểm nổi bật là việc nghiên cứu ứng dụng hệ gối cách chấn dạng cao su lõi chì (LRB), đánh giá hiệu quả thông qua phân tích phi tuyến theo lịch sử thời gian – một nội dung đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật công trình.
Theo báo cáo chuyên ngành Kỹ thuật – Xây dựng, anh Dương Tông Hy còn tham gia công bố ba công trình khoa học dưới hình thức bài báo hoặc báo cáo tại hội nghị, đồng thời chủ trì một đề tài và tham gia một đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên gắn với nội dung đồ án.
Hội đồng chuyên ngành ghi nhận tính hệ thống của nghiên cứu, sự phù hợp trong lựa chọn giải pháp kết cấu và khả năng vận dụng các phương pháp phân tích, mô phỏng hiện đại.
Hai đồ án giải Đặc biệt đại diện cho hai hướng tiếp cận khác nhau: một bên nghiên cứu cấu trúc và sức sống đô thị, bên kia đi sâu vào công nghệ và an toàn công trình. Điểm chung là nỗ lực vận dụng tri thức chuyên ngành để giải quyết những yêu cầu thực tiễn.
Từ bảo tồn di sản đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo
Không chỉ hai đồ án giải Đặc biệt, nhiều công trình đạt giải Nhất năm nay cũng gây chú ý bởi lựa chọn đề tài và phương pháp tiếp cận.
Đồ án “Thiết kế đô thị khu vực Kinh thành Huế” của nhóm sinh viên Tô Thành Luân, Nguyễn Trung Nhật và Phạm Ngọc Quỳnh Phương, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, đặt ra bài toán dung hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển đô thị.
Thay vì nhìn nhận di sản như một cấu trúc cần giữ nguyên, nhóm tác giả tiếp cận theo hướng bảo tồn trong sự vận động, chú trọng mối quan hệ giữa không gian lịch sử với đời sống cộng đồng và khả năng thích ứng biến đổi khí hậu.
Những giải pháp được đề xuất trải rộng từ tổ chức giao thông, kiến trúc cảnh quan, không gian công cộng đến hệ thống hạ tầng xanh – lam, kết hợp cây xanh và mặt nước. Theo Hội đồng chuyên ngành, đồ án hướng tới hình thành một đô thị di sản sống, nơi các giá trị lịch sử tiếp tục được phát huy trong đời sống đương đại.
Cũng ở nhóm Kiến trúc – Quy hoạch, đồ án “Trung tâm hành hương Phúc Nhạc” của anh Đỗ Trung Kiên, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, được đánh giá cao bởi ngôn ngữ kiến trúc nhất quán, khai thác vật liệu gạch nung đất đỏ cùng hệ thống sân trong, hành lang và những khoảng chuyển tiếp ánh sáng.
Trong khi đó, đồ án nội thất “Club – Vertigo Vinyl” của anh Đỗ Tường Khiết Minh, Trường Đại học Hoa Sen, chuyển hóa cảm hứng từ văn hóa đĩa than và âm nhạc analog thành trải nghiệm không gian giàu tính nghệ thuật.
Ở khối Kỹ thuật – Xây dựng, một giải Nhất đáng chú ý thuộc về đồ án “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để thiết kế và tối ưu hóa cấp phối bê tông” của hai sinh viên Phạm Đức Thấn và Nguyễn Thị Hương Giang, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.
Đề tài cho thấy trí tuệ nhân tạo đã bước vào nội dung nghiên cứu của sinh viên ngành xây dựng, không chỉ dưới dạng công cụ hỗ trợ trình bày mà còn được đặt trong bài toán chuyên môn liên quan đến thiết kế và tối ưu hóa vật liệu.
Một hướng ứng dụng công nghệ khác được thể hiện qua đồ án “Thiết kế kết cấu và biện pháp thi công công trình nhà ở cao tầng Luminous Coral Residences” của anh Vũ Duy Tùng, sinh viên Trường Đại học Giao thông vận tải, đoạt giải Nhì.
Anh Tùng cho biết đã nghiên cứu các giải pháp kết cấu như tường vây bê tông cốt thép, sàn ứng lực và hệ móng bè kết hợp móng cọc. Ở phần tổ chức thi công, anh sử dụng phần mềm Revit để xây dựng mô hình thông tin công trình (BIM), qua đó thể hiện phương án thi công trực quan và dễ hình dung hơn.
Chia sẻ sau lễ trao giải, anh Tùng cho biết bản thân không đặt nặng việc phải đạt giải ngay từ khi bắt đầu. Điều anh quan tâm là vận dụng được nhiều nhất những kiến thức tích lũy trong năm năm đại học vào đồ án, đồng thời mong muốn những giải pháp nghiên cứu có thể được ứng dụng trong thực tiễn.

Anh Vũ Duy Tùng – Sinh viên trường Đại học Giao thông Vận tải đạt giải nhì. Ảnh: Hanoicreativecity.com
Theo báo cáo tổng kết, các đồ án năm nay cho thấy sự tiến bộ trong việc cập nhật công nghệ, phương pháp tính toán và mô phỏng, nhưng chất lượng chưa hoàn toàn đồng đều. Hội đồng cũng chỉ ra một số trường hợp lựa chọn phạm vi nghiên cứu quá lớn so với khả năng thực hiện của sinh viên; việc diễn giải thuật toán, phương pháp ứng dụng phần mềm và cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật chưa được quan tâm đầy đủ.
Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh chóng của AI, Hội đồng chuyên ngành Kiến trúc – Quy hoạch kiến nghị các cơ sở đào tạo đổi mới phương pháp thực hiện đồ án tốt nghiệp, chú trọng tính khoa học, khả năng kiểm chứng, quy định trích dẫn và sự trung thực trong nghiên cứu.

Công chúng tham quan trưng bày đồ án đoạt giải thưởng Loa Thành lần thứ 38. Ảnh: BTC
Để sáng tạo trẻ bước ra đời sống
Phát biểu khai mạc lễ trao giải, TS.KTS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Loa Thành năm 2026, nhấn mạnh rằng điều đáng ghi nhận không chỉ là số lượng đồ án tham dự, mà còn là tinh thần dấn thân của sinh viên trước những vấn đề phức tạp, có ý nghĩa xã hội.
Theo ông, thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư tương lai đang bước vào giai đoạn mà trí tuệ nhân tạo, BIM và những yêu cầu phát triển xanh, bền vững sẽ tiếp tục làm thay đổi phương thức hành nghề.
Tuy nhiên, theo TS.KTS. Phan Đăng Sơn, có ba giá trị không bao giờ cũ: ý tưởng và khát vọng sáng tạo riêng; sự thấu hiểu con người và văn hóa nơi thiết kế; cùng sự trung thực, liêm chính trong nghề nghiệp.
“Hãy dùng công nghệ như một đôi cánh”, ông nhắn nhủ các sinh viên, đồng thời lưu ý không để công nghệ thay thế trái tim và bản lĩnh của người sáng tạo.
Thông điệp ấy cũng đặt ra yêu cầu đối với đào tạo kiến trúc và xây dựng trong thời đại số: Khả năng sử dụng công cụ hiện đại cần đi cùng năng lực tư duy độc lập, hiểu biết bối cảnh xã hội và trách nhiệm nghề nghiệp.
Việc tổ chức lễ trao giải trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 còn mở ra một cách tiếp cận rộng hơn đối với hoạt động đào tạo. Những đồ án vốn chủ yếu được trình bày trước hội đồng chuyên môn nay có cơ hội tiếp cận công chúng, trở thành điểm khởi đầu cho những cuộc trao đổi về giao thông, không gian sống, di sản và tương lai đô thị.
Đối với Hà Nội – thành viên Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế từ năm 2019 – sự kết nối giữa cơ sở đào tạo, tổ chức nghề nghiệp và các hoạt động sáng tạo cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phát triển hệ sinh thái sáng tạo.
Dẫu vậy, từ một đồ án xuất sắc đến một giải pháp có thể triển khai trong thực tiễn vẫn là chặng đường dài. Những đề xuất nghiên cứu cần tiếp tục được kiểm chứng về kỹ thuật, kinh tế, pháp lý và tác động xã hội. Khả năng được nghiên cứu sâu hơn, thử nghiệm và hoàn thiện mới là thước đo lâu dài đối với giá trị của sáng tạo trẻ.
Như TS.KTS. Phan Đăng Sơn chia sẻ tại lễ trao giải, giải thưởng hôm nay không phải là đích đến mà là viên gạch đầu tiên trên con đường làm nghề của các sinh viên.
———
Thông tin bổ sung: Tám đồ án đoạt giải Nhất Loa Thành 2026
- Trung tâm hành hương Phúc Nhạc – Sinh viên Đỗ Trung Kiên, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
- Club – Vertigo Vinyl – Sinh viên Đỗ Tường Khiết Minh, Trường Đại học Hoa Sen.
- Thiết kế đô thị khu vực Kinh thành Huế – Nhóm sinh viên Tô Thành Luân, Nguyễn Trung Nhật, Phạm Ngọc Quỳnh Phương, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
- Thiết kế Trung tâm Tài chính quốc tế Saigon Marina IFC – Sinh viên Cao Ngọc Thạch, Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh.
- Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để thiết kế và tối ưu hóa cấp phối bê tông – Nhóm sinh viên Phạm Đức Thấn, Nguyễn Thị Hương Giang, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.
- Thiết kế cầu vượt trên tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh – Nhóm sinh viên Phí Đình Sơn, Hà Minh Đức, Nguyễn Phương Linh, Trường Đại học Giao thông vận tải.
- Quy hoạch tỷ lệ 1/2000 hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị bền vững đáng sống ven biển bên trong khu Hàm Tiến, phường Phú Thủy – phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng; thiết kế trạm biến áp tích hợp BESS tối ưu theo xác suất sạc EV – Sinh viên Nguyễn Hoàng Châu, Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh.
- Xây dựng và phát triển nền tảng số quản lý thông tin dự án xây dựng theo định hướng BIM – Sinh viên Nguyễn Đức Chuyên, Phân hiệu Trường Đại học Giao thông vận tải tại TP. Hồ Chí Minh.









