Sau lễ khai mạc ngày 3/11, chương trình “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay” tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, 50 Đào Duy Từ, tiếp tục với năm hoạt động chuyên đề kéo dài đến ngày 18/12. Chuỗi chương trình đi từ tư duy sân khấu, âm nhạc, hóa trang tới thực hành biểu diễn và câu chuyện đưa Tuồng vào đời sống đương đại.

Ban Tổ chức tặng hoa tri ân các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, họa sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật đã đồng hành, đóng góp cho không gian “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay”. Ảnh: Trung tâm Thông tin du lịch – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam

Ngày 3/11, chương trình “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay – Phía sau vàng son, tương lai nào cho Tuồng?” chính thức khai mạc tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, số 50 Đào Duy Từ.

Đây là một trong những hoạt động văn hóa được tổ chức tại khu phố cổ trong tháng 11, đồng thời hưởng ứng Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Thông tin mới được Trung tâm Thông tin du lịch – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam công bố cho thấy hoạt động tại 50 Đào Duy Từ không dừng lại ở một triển lãm hay sự kiện khai mạc. Ban Tổ chức xây dựng riêng chuỗi “Tự tin Chạm Tuồng” gồm năm buổi chuyên đề, kéo dài từ đầu tháng 11 đến giữa tháng 12.

Cụ thể, ngày 3/11, chuyên đề đầu tiên mang tên “Tuồng và tư duy sân khấu vượt thời đại”, giới thiệu những đặc trưng về cấu trúc, ngôn ngữ và tư duy biểu đạt của nghệ thuật Tuồng.

Ngày 27/11, chương trình “Khám phá âm nhạc Tuồng” giúp công chúng tiếp cận hệ thống âm nhạc, tiết tấu và những yếu tố tạo nên không khí đặc trưng của sân khấu truyền thống này.

Ngày 4/12, chuyên đề “Hình tượng hóa nhân vật qua mặt nạ Tuồng” tập trung vào nghệ thuật hóa trang – một trong những ngôn ngữ thị giác đặc sắc của Tuồng, nơi màu sắc, đường nét và khuôn mặt giúp biểu đạt tính cách, địa vị và phẩm chất nhân vật.

Ngày 11/12, workshop “Các bước trở thành nghệ sĩ Tuồng” đưa người tham dự tới gần hơn với quá trình luyện tập, biểu diễn và những kỹ năng cơ bản của người nghệ sĩ.

Chuỗi hoạt động kết thúc ngày 18/12 với chuyên đề “Chuyện Tuồng nay – Đưa di sản vào đời sống đương đại”, đặt câu hỏi về khả năng tiếp tục sáng tạo, truyền dạy và tìm kiếm công chúng mới cho nghệ thuật Tuồng.

Từ xem Tuồng đến trực tiếp “chạm” vào Tuồng

Điểm đáng chú ý của chuỗi chương trình là cách tiếp cận di sản được mở rộng từ thưởng thức sang thực hành.

Thay vì chỉ giới thiệu phục trang, đạo cụ hay tư liệu lịch sử, các chuyên đề lần lượt đi vào những thành tố tạo nên Tuồng: tư duy sân khấu, âm nhạc, mặt nạ, diễn xuất và quá trình đào tạo nghệ sĩ.

Cách tổ chức này giúp công chúng hiểu rằng Tuồng không chỉ tồn tại trong những hiện vật hoặc ký ức về sân khấu cũ, mà là một hệ thống nghệ thuật có kỹ thuật, ngôn ngữ và phương pháp biểu đạt riêng.

Với người trẻ hoặc những người ít có cơ hội tiếp xúc với Tuồng, việc trực tiếp nghe giải thích, quan sát thao tác và tham gia workshop cũng tạo ra một con đường tiếp cận dễ hơn so với việc bắt đầu bằng một vở diễn hoàn chỉnh.

Tên gọi “Tự tin Chạm Tuồng” vì thế khá sát với tinh thần của chương trình: đưa khán giả từ vị trí người xem sang người được trực tiếp tiếp xúc và thử nghiệm một phần của di sản.

50 Đào Duy Từ tiếp tục được kích hoạt như một không gian thực hành

Địa điểm tổ chức cũng có ý nghĩa riêng.

Số 50 Đào Duy Từ gắn với Sán Nhiên Đài, một rạp Tuồng nổi tiếng của Hà Nội đầu thế kỷ XX. Việc đưa một chuỗi hoạt động về Tuồng trở lại địa điểm này tạo thêm một lớp liên kết giữa ký ức của không gian và hoạt động văn hóa hiện tại.

Quan trọng hơn, chương trình không chỉ sử dụng nơi đây như một địa điểm trưng bày.

Với lịch hoạt động kéo dài đến ngày 18/12, 50 Đào Duy Từ trở thành một không gian có nhịp sinh hoạt liên tục: có giới thiệu, giao lưu, workshop và thực hành.

Điều này phù hợp với hướng phát triển đang được thử nghiệm tại nhiều không gian di sản phố cổ Hà Nội: đưa di tích và công trình có giá trị lịch sử trở lại đời sống bằng những hoạt động văn hóa có tính định kỳ và tương tác.

HanoiCreativeCity.com ngày 1/11 đã giới thiệu chuỗi hoạt động tại 10 không gian di sản của khu phố cổ, trong đó “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay” là một trong những chương trình nổi bật.

Lịch năm chuyên đề vừa được công bố cho thấy hoạt động tại 50 Đào Duy Từ có thời gian dài hơn đáng kể so với mùa sự kiện tháng 11.

Trích đoạn Tuồng “Hồ Nguyệt Cô hóa cáo”. Ảnh: Trung tâm Thông tin du lịch – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam

Hoạt động tiếp tục sau Lễ hội

Việc các chuyên đề tiếp tục trong tháng 12 là chi tiết đáng chú ý.

Một trong những thách thức của các lễ hội và chương trình văn hóa là hoạt động thường tập trung trong thời gian ngắn rồi kết thúc cùng sự kiện.

Với “Tự tin Chạm Tuồng”, một phần chương trình được kéo dài sau thời gian cao điểm của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Điều đó tạo điều kiện để không gian tiếp tục duy trì công chúng và các hoạt động trao truyền thay vì trở về trạng thái tĩnh ngay sau mùa lễ hội.

Đối với di sản biểu diễn như Tuồng, yếu tố này càng quan trọng.

Sự sống của một loại hình sân khấu không chỉ phụ thuộc vào việc bảo quản phục trang, đạo cụ hay tư liệu. Nó cần người thực hành, người truyền dạy và những thế hệ khán giả mới có khả năng hiểu ngôn ngữ nghệ thuật ấy.

Chuỗi năm chuyên đề tại 50 Đào Duy Từ vì thế có thể được xem như một thử nghiệm nhỏ nhưng cụ thể: biến không gian di sản thành nơi di sản tiếp tục được học, thực hành và sáng tạo.

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, khu phố cổ được xác định là một trong những địa bàn quan trọng của các chương trình “Nghề qua Phố” và “Chuyện Đình trong Phố”. Việc một hoạt động như “Tự tin Chạm Tuồng” tiếp tục tới giữa tháng 12 cũng cho thấy giá trị của Lễ hội có thể được kéo dài khi các không gian và cộng đồng tham gia tiếp tục duy trì chương trình sau thời gian sự kiện chính.

Lịch 5 chuyên đề “Tự tin Chạm Tuồng”

• 3/11: Tuồng và tư duy sân khấu vượt thời đại
• 27/11: Khám phá âm nhạc Tuồng
• 4/12: Hình tượng hóa nhân vật qua mặt nạ Tuồng
• 11/12: Workshop các bước trở thành nghệ sĩ Tuồng
• 18/12: Chuyện Tuồng nay – Đưa di sản vào đời sống đương đại

Nguồn tổng hợp

• Trung tâm Thông tin du lịch – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay: Khơi dậy sức sống di sản trong đời sống đương đại”, 3/11/2026.
• Báo Điện tử Chính phủ, thông tin về chương trình “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay” tại phố cổ Hà Nội.
• HanoiCreativeCity.com, “10 không gian di sản phố cổ Hà Nội cùng mở chuỗi trải nghiệm sáng tạo trong tháng 11”, 1/11/2026.