Các đoàn nghệ sĩ quốc tế đã có mặt tại Hà Nội, bắt đầu chuẩn bị cho chương trình lưu trú sáng tác lần đầu tiên được tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Thay vì chỉ mang tác phẩm tới trình diễn hoặc trưng bày, các nghệ sĩ sẽ làm việc trực tiếp với cộng đồng sáng tạo Việt Nam, nghiên cứu không gian địa phương và cùng phát triển những dự án mới.

Chiều 2/11, tại Tòa nhà Xanh Liên Hợp Quốc ở Hà Nội, Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 tổ chức gặp gỡ các đoàn nghệ sĩ quốc tế tham gia chương trình lưu trú sáng tác.

Sự kiện có đại diện UBND thành phố Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Tạp chí Kiến trúc, cùng các đại sứ quán, quỹ văn hóa, tổ chức phát triển và cộng đồng thiết kế, sáng tạo trong nước và quốc tế.

Buổi gặp gỡ đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế của một trong những nội dung mới đáng chú ý của Lễ hội năm nay.

Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 tổ chức gặp gỡ các đoàn nghệ sĩ quốc tế tham gia chương trình lưu trú sáng tác. Ảnh: Tạp chí Kiến trúc

Từ khách mời quốc tế tới những người cùng sáng tạo

Lần đầu tiên, mô hình lưu trú sáng tác – artist residency được đưa vào Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội.

Khác với hình thức mời nghệ sĩ quốc tế tới tham dự một chương trình đã hoàn thiện, residency tạo điều kiện để họ có thời gian khảo sát, nghiên cứu và trực tiếp làm việc tại thành phố.

Theo Ban Tổ chức, chương trình kết hợp ba nhóm hoạt động: đồng nghiên cứu, đồng sáng tạo và chuyển giao kỹ thuật.

Các nghệ sĩ quốc tế dự kiến làm việc với cộng đồng sáng tạo Việt Nam tại những không gian đặc trưng như Tháp nước Hàng Đậu, chợ Đồng Xuân và các nhà hát.

Điều đó có nghĩa quá trình sáng tác không diễn ra tách rời khỏi địa điểm.

Kiến trúc, lịch sử, đời sống đô thị, những cộng đồng đang sử dụng không gian và các thực hành sáng tạo tại chỗ đều có thể trở thành một phần của quá trình phát triển tác phẩm.

Đây cũng là điểm khác biệt đáng kể so với các chương trình giao lưu văn hóa thông thường. Giá trị không chỉ nằm ở việc công chúng Hà Nội được tiếp cận tác phẩm quốc tế, mà còn ở quá trình nghệ sĩ trong và ngoài nước cùng làm việc và trao đổi phương pháp.

Hợp tác được đặt trước kết quả cuối cùng

Theo thông tin của đơn vị tổ chức, trong quá trình chuẩn bị Lễ hội, đội ngũ giám tuyển đã kết nối nguồn lực tài trợ, đầu tư cho sáng tác và các đối tác chuyên môn xuyên biên giới.

Mục tiêu được đặt ra không chỉ là tạo ra sản phẩm cho những ngày diễn ra Lễ hội, mà còn hình thành những mối quan hệ có khả năng tiếp tục phát triển sau sự kiện.

Đây là một thay đổi đáng chú ý trong cách tổ chức hoạt động quốc tế.

Một triển lãm hay buổi biểu diễn thường kết thúc cùng chương trình. Trong khi đó, quá trình cùng nghiên cứu và cùng sáng tạo có thể để lại những kết nối nghề nghiệp, phương pháp làm việc hoặc dự án tiếp nối giữa nghệ sĩ, nhà thiết kế và các tổ chức tham gia.

Với Hà Nội, giá trị của chương trình residency vì thế còn nằm ở khả năng đưa cộng đồng sáng tạo địa phương vào những mạng lưới hợp tác rộng hơn.

Hà Nội mở rộng kết nối sáng tạo quốc tế

Hoạt động diễn ra trong năm Việt Nam và UNESCO kỷ niệm 50 năm hợp tác 1976–2026. UNESCO xác định văn hóa, kinh tế sáng tạo và đối thoại liên văn hóa là những lĩnh vực quan trọng trong hoạt động tại Việt Nam.

Đối với Hà Nội, hợp tác quốc tế cũng là một cấu phần của quá trình thực hiện các cam kết sau khi Thành phố gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế năm 2019.

Trong quá trình chuẩn bị cho Lễ hội năm nay, UNESCO, UN-Habitat, Liên minh châu Âu, các đại sứ quán, viện văn hóa và quỹ quốc tế được kết nối với nhiều hoạt động chuyên môn.

Trước đó, ngày 26/10, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đã tham gia cuộc làm việc với Ban Tổ chức và các đối tác nhằm trao đổi về định hướng nội dung, những chương trình trọng tâm và khả năng tăng cường kết nối giữa nghệ sĩ, nhà thiết kế, doanh nghiệp và cộng đồng.

Việc các đoàn nghệ sĩ trực tiếp có mặt tại Hà Nội ngày 2/11 cho thấy những kết nối ấy đang bước sang giai đoạn thực hành.

Thay vì chỉ nói về “quốc tế hóa” Lễ hội, Hà Nội bắt đầu thử nghiệm mô hình trong đó các đối tác quốc tế cùng tham gia vào quá trình tạo nội dung ngay tại thành phố.

Một bước thử nghiệm của Lễ hội 2026

HanoiCreativeCity.com ngày 29/10 đã giới thiệu chương trình lưu trú sáng tác trong bức tranh chung của Lễ hội năm nay, khi Ban Tổ chức công bố gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ dự kiến tham gia, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài.

Sự kiện ngày 2/11 là bước tiếp theo: từ danh sách và kế hoạch, các hoạt động hợp tác bắt đầu đi vào triển khai.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 dự kiến khai mạc tối 13/11, với gần 100 hoạt động trong chuỗi chương trình kéo dài 16 ngày. Chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” tiếp tục kết nối di sản, nghề thủ công, nghệ thuật, thiết kế, công nghệ, cộng đồng và thị trường.

Trong cấu trúc đó, chương trình lưu trú sáng tác bổ sung một yếu tố quan trọng: đưa hợp tác quốc tế vào ngay quá trình sáng tạo, thay vì chỉ xuất hiện ở sản phẩm cuối cùng.

Những gì các nghệ sĩ cùng tạo ra tại Tháp nước Hàng Đậu, chợ Đồng Xuân hay các không gian văn hóa khác trong những ngày tới vì thế không chỉ là kết quả của một kỳ Lễ hội.

Đó còn là phép thử cho khả năng Hà Nội trở thành nơi nghệ sĩ và các cộng đồng sáng tạo quốc tế có thể đến nghiên cứu, làm việc và cùng tạo ra những dự án mới.

Nguồn tổng hợp

• Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam, “Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Mở rộng kết nối quốc tế, thúc đẩy hợp tác và đồng sáng tạo”, 3/11/2026.
• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, “Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Từ Kẻ Chợ đến ‘Kinh tế sáng tạo”, 27/10/2026.
• UNESCO tại Việt Nam, thông tin về hoạt động hợp tác Việt Nam – UNESCO nhân kỷ niệm 50 năm, 1976–2026.