Đóng

Mây tre đan Phú Vinh và một chiếc túi muốn thay đổi cách người trẻ nhìn về di sản

Trong khuôn khổ Summer Camp Re:Craft 2026 – Làng nghề tái sinh, nhóm sinh viên Phú Vinh 2 không bắt đầu từ kiến trúc hay không gian. Họ bắt đầu từ một chiếc túi – và từ câu hỏi đơn giản nhất: làm thế nào để mây tre đan Phú Vinh không chỉ được nhớ như một di sản, mà trở thành thứ người ta chủ động chọn dùng mỗi ngày?

Vấn đề không nằm ở chất lượng — mà ở giá trị cảm nhận

Làng nghề mây tre đan Phú Vinh, huyện Chương Mỹ, sở hữu kỹ thuật đan tích lũy qua nhiều thế hệ, sản phẩm xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế và một số kỹ thuật đặc thù mà ít nơi nào có. Thế nhưng với một bộ phận đông đảo người tiêu dùng đô thị hiện nay, sản phẩm mây tre đan vẫn thường được nhìn nhận như đồ thủ công truyền thống, sản phẩm lưu niệm, hoặc vật dụng gắn với đời sống của thế hệ trước.

Rào cản lớn nhất không nằm ở chất lượng. Nó nằm ở giá trị cảm nhận: người tiêu dùng chưa thấy đủ lý do để lựa chọn sản phẩm mây tre đan thay vì các sản phẩm thay thế sẵn có trên thị trường. Khoảng cách giữa làng nghề và người tiêu dùng hôm nay không chỉ là khoảng cách địa lý — đó là khoảng cách giữa cách sản phẩm được làm ra và cách nó được nhìn thấy, được kể và được trải nghiệm.

Nhóm sinh viên Phú Vinh 2 xác định đây là bài toán truyền thông và định vị, không đơn thuần là bài toán thiết kế sản phẩm.

“Mây Của Làng” và chiếc túi làm sản phẩm phễu

Thương hiệu mà nhóm xây dựng — “Mây Của Làng” — ra đời từ mong muốn tạo một điểm chạm giữa người trẻ và di sản: để mỗi lần chạm vào nếp đan cũng là một lần những giá trị truyền thống được tiếp tục kể bằng ngôn ngữ của hôm nay.

Sản phẩm được chọn làm điểm khởi đầu không phải là một tác phẩm nghệ thuật hay một vật phẩm trưng bày — mà là một chiếc túi. Lấy cảm hứng từ hình ảnh giỏ nan mây tre đi chợ của đời sống xưa và hình tượng bó lúa, “Túi mây Phú Vinh” được định vị là sản phẩm đa công năng có thể hiện diện trong nhiều khoảnh khắc của cuộc sống hiện đại: đựng đồ, cắm hoa, trang trí, làm quà tặng, decor quán cà phê hay không gian sống. Một chiếc túi không chỉ để xách.

Đây là lựa chọn có tính toán. Với thiết kế tối giản, mức giá dễ tiếp cận và khả năng cá nhân hóa cao, chiếc túi trở thành cửa ngõ để người tiêu dùng làm quen với mây tre đan Phú Vinh mà không cần có kiến thức nền về di sản. Khi lựa chọn chiếc túi, họ không chỉ mua một vật dụng — họ đang chọn một sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được tạo ra từ tay nghề của nghệ nhân và câu chuyện của một làng nghề cụ thể. Nhóm gọi đây là bước chuyển từ “bán một chiếc túi” sang “giới thiệu một cách sống cùng di sản”.

Từ túi đến hệ sinh thái — và mô hình nhượng quyền workshop

Điểm tham vọng nhất trong dự án của Phú Vinh 2 là tư duy hệ thống. Chiếc túi không phải điểm đến, mà là điểm khởi phát của một hệ sản phẩm: từ phiên bản cơ bản, nhóm đề xuất phát triển “Túi mây đa công năng” cho phép người dùng linh hoạt thay đổi công năng và cá nhân hóa theo nhu cầu — mở rộng dần hệ sinh thái sản phẩm theo hành trình của từng khách hàng.

Song song đó, nhóm đề xuất một mô hình kinh doanh chưa từng được áp dụng với làng mây tre đan Việt Nam: nhượng quyền không gian trải nghiệm DIY & Craft Workshop Hub tại các đô thị lớn. Bên mua nhượng quyền — các chủ quán, studio sáng tạo, không gian văn hóa — được cung cấp trọn gói quy trình tổ chức workshop, bộ giáo trình dạy đan từ cơ bản đến nâng cao, và hệ khung chính đa công năng để khách tự hoàn thiện phụ kiện dưới sự hướng dẫn. Mô hình này nhắm đến ba nhóm khách hàng: Gen Z và Millennials tìm hoạt động trải nghiệm độc đáo cuối tuần; gia đình có trẻ nhỏ tìm không gian giáo dục giải trí; và doanh nghiệp đặt dịch vụ team building hay tri ân khách hàng VIP.

Tham chiếu mà nhóm đưa ra cho thấy tầm nhìn vượt ra ngoài phạm vi làng nghề Việt: làng mây tre đan Beppu ở Oita, Nhật Bản, và mô hình “Tourism Factory” tại Đài Loan — những nơi đã chuyển hóa thành công từ trung tâm sản xuất thủ công sang điểm đến văn hóa và du lịch trải nghiệm có thương hiệu toàn cầu.

Chiến lược truyền thông bốn lớp

Chiến dịch truyền thông của nhóm — mang tên “Từ Mây Của Làng, đến Mây Trong Đời Sống” — được thiết kế theo hành trình: Thấy → Hiểu → Chạm → Lan tỏa. Nội dung chia thành bốn tuyến: “Mây trong đời sống” xây dựng thói quen sử dụng; “Chuyện của di sản” kể ngược về nghệ nhân và kỹ thuật đan; “Nâng tầm trải nghiệm” giới thiệu workshop và phiên bản sản phẩm nâng cao; “Mây của tôi” khuyến khích người dùng tự tạo nội dung về cách họ sử dụng chiếc túi trong đời sống riêng.

Hệ thống nhận diện thương hiệu được triển khai đồng bộ — poster, brochure, card visit, standee tại sự kiện — với bảng màu xanh rừng đậm, đỏ đất và hồng kem, lấy cảm hứng từ texture nan mây dày đặc khi nhìn gần. Thông điệp xuyên suốt mà nhóm chọn là câu tuyên ngôn ngắn gọn đủ để in lên tường: “Những giá trị càng được chạm vào, lại càng sống dậy.”

Khi kinh doanh là một hình thức bảo tồn

Điều làm cho dự án của Phú Vinh 2 có vị trí riêng trong series Re:Craft 2026 là cách nhóm đặt câu hỏi kinh tế ngay từ đầu, không phải như một phần phụ của thiết kế mà như điều kiện tiên quyết cho bền vững. Nếu nghệ nhân không thể sống được từ nghề, không có mô hình kinh doanh nào giữ được người trẻ ở lại làng — và không có thiết kế hay chiến dịch truyền thông nào, dù đẹp đến đâu, có thể thay thế điều đó. Mô hình nhượng quyền workshop, nếu được triển khai, không chỉ mở thêm kênh doanh thu mà còn tạo ra những vị trí việc làm mới — quản lý, truyền thông, mentor — phù hợp với người trẻ hơn là công việc đan thuần túy. Đó là cách giữ câu chuyện Phú Vinh tiếp tục được kể, bằng nhiều tay kể hơn.

Dự án do các sinh viên Lê Thảo Vy, Nguyễn Mai Phương (FPT), Nghiêm Gia Huy (HOU), Nguyễn Thị Ánh Dương (HUCE), Cao Hoàng Bạch Dương, Nguyễn Trung Kiên (HAU), Trần Thị Minh Trang (HUC), Nguyễn Thanh Vân (UPD), Nguyễn Thu Thủy (HBU), Nguyễn Văn Vang (VNU-SIS) thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Công Thiện (HUCE), thầy Phạm Công Nghĩa và cô Đỗ Thị Hiền (HBU), trong khuôn khổ Summer Camp Re:Craft 2026 — Làng nghề tái sinh.